Ο Θουκυδίδης, οι Κινέζοι κι εμείς

Ενώ ολόκληρη η Ελλάδα συζητούσε επί μέρες για το περιβόητο… «Ferto» του Ακύλα στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Γιουροβίζιον, σε μιαν ομαδική παράκρουση, καθιστώντας τον τραγουδιστή κάτι σαν σύγχρονο «ήρωα», κάποιοι ξένοι ηγέτες, που κρατούν τις τύχες του κόσμου στα χέρια τους, συζητούσαν για τον Θουκυδίδη! Αυτόν τον πραγματικά μεγάλο Έλληνα ιστορικό του 5ου αιώνα π.Χ., που θεωρείται όχι μόνον ο πατέρας της επιστημονικής Ιστορίας, αλλά και του πολιτικού «ρεαλισμού», της σχολής σκέψης που διδάσκει ότι οι διακρατικές σχέσεις είναι βασισμένες στον συσχετισμό των δυνάμεων. Τον Θουκυδίδη, λοιπόν, τον θυμήθηκε ο Κινέζος ηγέτης, Σι Τζινπίνγκ, κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Πρόεδρο Τραμπ, στο Πεκίνο. Δήλωσε, συγκεκριμένα, ότι η Ιστορία και ο κόσμος παρακολουθούν για να δουν αν οι δύο χώρες μπορούν να υπερβούν την «Παγίδα του Θουκυδίδη» και να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο σχέσεων ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις. Ο όρος «Παγίδα του Θουκυδίδη» είναι νεότερος και βασίζεται στην ανάλυση του αρχαίου ιστορικού για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που αυτή προκάλεσε στη Σπάρτη έκαναν τον πόλεμο αναπόφευκτο. Από αυτήν την εκτίμηση προέκυψε η σύγχρονη θεωρία ότι όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη δύναμη, ο κίνδυνος σύγκρουσης αυξάνεται δραματικά.

Η αναφορά του Κινέζου ηγέτη επιβεβαίωσε για μιαν ακόμη φορά τη διαπίστωση ότι ο Θουκυδίδης παραμένει ο διαχρονικός θεμέλιος λίθος για την ανάλυση της σύγχρονης πολιτικής και των διεθνών σχέσεων.

Και έχει ιδιαίτερη σημασία η επιλογή του Σι Τζινπίνγκ να προβάλει την προειδοποίηση του Θουκυδίδη, για να υποδείξει τους κινδύνους που ανακύπτουν στις σχέσεις της Κίνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν προτίμησε να χρησιμοποιήσει κάποια ρήση… του Κινέζου διανοητή Κομφούκιου. Προτίμησε να παραπέμψει στον μεγάλο Έλληνα ιστορικό.

Διερωτώμαι πόσοι σύγχρονοι Έλληνες πολιτικοί (συμπεριλαμβανομένων των δικών μας, εδώ στη μικρομεγαλονησίδα μας) έχουν μελετήσει επισταμένα τον Θουκυδίδη, ολοκληρωμένα και όχι αποσπασματικά, ώστε να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα όσα κατέγραψε στην Ιστορία του, που αποτελεί ένα εγχειρίδιο ρεαλισμού για τους μηχανισμούς εξουσίας, το εθνικό συμφέρον και τη φύση των συγκρούσεων.

Είναι μια καλή ευκαιρία να κατεβάσουν από το ράφι και να ξεσκονίσουν την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, και να επιδοθούν σε μιαν αναδίφηση στο πολύτιμο αυτό έργο.

Ε, μα ναι! Εν… αντροπή, ρε κουμπάρε, να επικαλούνται τον Θουκυδίδη οι ξένοι ηγέτες και οι δικοί μας να τον σνομπάρουν!

ΚΥΠΡΟΦΡΕΝΗΣ