Αμμόχωστος, Ψήφισμα 550 και η πολιτική ευθύνη της αδράνειας

Η υπόθεση της Αμμοχώστου αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα πολιτικής αποτυχίας στη διαχείριση ενός ζητήματος που είναι πλήρως κατοχυρωμένο σε διεθνές επίπεδο. Παρά τη σαφήνεια του Ψηφίσματος 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας, η πραγματικότητα επί του εδάφους δεν έχει απλώς παρεκκλίνει από τη διεθνή νομιμότητα· την έχει αντικαταστήσει με τετελεσμένα.

Το Ψήφισμα 550 είναι ξεκάθαρο: η Αμμόχωστος πρέπει να επιστραφεί στους νόμιμους κατοίκους της και οποιαδήποτε προσπάθεια αλλοίωσης του καθεστώτος της είναι απαράδεκτη. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη έχει μετατραπεί σε ένα ανενεργό εργαλείο, χωρίς πολιτική αξιοποίηση και χωρίς ουσιαστική διεθνή πίεση.

Η ευθύνη γι’ αυτήν την κατάσταση δεν μπορεί πλέον ν’ αποδίδεται μόνο στην Τουρκία ή στη διεθνή κοινότητα. Υπάρχει και μια κρίσιμη εσωτερική διάσταση, που αφορά ευθέως την πολιτική ηγεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Για χρόνια δεν υπήρξε οργανωμένη και σταθερή στρατηγική αξιοποίησης του Ψηφίσματος 550. Δεν υπήρξε συστηματική διπλωματική εκστρατεία, ούτε διαρκής πίεση σε διεθνές επίπεδο, ούτε σχέδιο που να υπερβαίνει τη λογική των περιστασιακών δηλώσεων. Αυτή η απουσία συνέχειας δεν είναι απλή παράλειψη· είναι πολιτική αδράνεια με συνέπειες.

Ακόμη πιο σοβαρό είναι ότι οι αρχηγοί σχεδόν όλων των κομμάτων δεν ενεργοποίησαν τις πολιτικές τους δυνάμεις στον βαθμό που απαιτούσε η υπόθεση της Αμμοχώστου. Δεν συγκροτήθηκε ποτέ μια ενιαία, συνεκτική στρατηγική διεθνούς πίεσης. Αντ’ αυτού, επικράτησε αποσπασματική προσέγγιση, χωρίς διάρκεια και χωρίς μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Το αποτέλεσμα είναι ορατό: η Αμμόχωστος δεν πλησιάζει στην επιστροφή της, αλλά στη σταδιακή παγίωση της απώλειάς της.

Κάθε χρόνο που περνά χωρίς ουσιαστική δράση, το Ψήφισμα 550 αποδυναμώνεται στην πράξη. Όχι γιατί έχασε τη νομική του ισχύ, αλλά γιατί εγκαταλείφθηκε πολιτικά ως εργαλείο πίεσης. Και αυτή η εγκατάλειψη έχει συγκεκριμένη πολιτική ευθύνη.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι αυτή η αδράνεια τείνει ν’ αντιμετωπίζεται ως κανονικότητα. Ως κάτι δεδομένο, που απλώς διαχειρίζεται επικοινωνιακά, αντί να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα στρατηγικής προτεραιότητας.

Η Αμμόχωστος δεν χάνεται μόνο μέσα από τις ενέργειες της άλλης πλευράς. Χάνεται και μέσα από τις παραλείψεις της δικής μας πολιτικής τάξης.

Η ελπίδα των Αμμοχωστιανών δεν μπορεί να στηρίζεται σε αυτήν τη στασιμότητα. Εστιάζεται, αναπόφευκτα, στην προοπτική μιας ουσιαστικής αλλαγής στη σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων, με βουλευτές που θα αντιλαμβάνονται τη βαρύτητα του ζητήματος και θα συνεργάζονται συστηματικά για την προώθησή του. Μια τέτοια προσέγγιση δεν μπορεί να περιορίζεται στη νομοθετική εξουσία, αλλά πρέπει να επεκτείνεται και στην εκτελεστική, η οποία έχει τη δυνατότητα να καθορίσει πολιτικές και στρατηγικές κατευθύνσεις. Μόνο μέσα από έναν τέτοιο συντονισμό μπορεί να υπάρξει πραγματική κινητοποίηση, ώστε ν’ αξιοποιηθεί επιτέλους το Ψήφισμα 550 ως Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και ν’ ανοίξει ο δρόμος για μια Αμμόχωστο ελεύθερη από στρατεύματα κατοχής και εποίκους - μια πόλη που θα επιστρέψει στους νόμιμους κατοίκους της και θα ξαναβρεί τη θέση της ως ζωντανό κομμάτι της Κυπριακής Δημοκρατίας και της κληρονομιάς του Ευαγόρα.

*Πρόεδρος του Συνδέσμου Αμμοχώστου ΗΒ