Ποιος κερδίζει όταν προστατεύεται το χαλλούμι ΠΟΠ;
H δημόσια συζήτηση για το χαλλούμι ΠΟΠ, εύλογα, τις περισσότερες φορές επικεντρώνεται στην εφαρμογή των προδιαγραφών του. Και δικαίως γιατί απ’ αυτές διασφαλίζεται η ποιότητα, η αυθεντικότητα και η αξιοπιστία του προϊόντος. Μια σημαντική ωστόσο παράμετρος, είναι ποιοι πραγματικά ωφελούνται από την προστασία του χαλλουμιού ΠΟΠ; Η απάντηση είναι απλή: ολόκληρη η Κύπρος.
Η πορεία προς την κορυφή
Η επιτυχία του χαλλουμιού ΠΟΠ είναι κάτι παραπάνω από αριθμοί. Γιατί μπορεί οι εξαγωγές το 2025 να άγγιξαν τα 357 εκατομμύρια ευρώ, να βρίσκεται σταθερά στην τριάδα των κύριων εξαγώγιμων προϊόντων της Κύπρου, να εξάγεται σε 40 και πλέον χώρες, και οι εξαγωγές στο Ηνωμένο Βασίλειο να κυμαίνονται στους 20.000 τόνους ετησίως, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι πρόκειται για μια ζωντανή αλυσίδα παραγωγής. Μια αλυσίδα που απασχολεί πέραν των 15 χιλιάδων εργαζομένων, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στην εγχώρια οικονομία και την εξωστρέφεια της κυπριακής παραγωγής. Το μοναδικό προϊόν που είναι άμεσα συνυφασμένο με την ιστορία και την ταυτότητα αυτού του τόπου.
Ισχυρό πλαίσιο προστασίας
Η κατοχύρωση του χαλλουμιού ως ΠΟΠ τού προσέδωσε προστιθέμενη αξία, δημιουργώντας ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας για το προϊόν και όσους δραστηριοποιούνται γύρω του. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι η παραγωγή του γίνεται αποκλειστικά στην Κύπρο και απαγορεύεται αυστηρά η αντιγραφή του.
Στόχος αυτών των προδιαγραφών -παρά τα φαινόμενα «πειρατείας» και αντιγραφής που καταγράφονται στο εξωτερικό- είναι να συντείνουν στη βιωσιμότητα της πρωτογενούς παραγωγής. Παράλληλα, διασφαλίζουν ότι οι επενδύσεις των ντόπιων τυροκομείων σε εγκαταστάσεις, τεχνολογία, ανθρώπινο δυναμικό και διαδικασίες ποιότητας, δεν υπονομεύονται από αθέμιτες πρακτικές ή από προϊόντα που δεν πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές και επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη φήμη του χαλλουμιού ΠΟΠ.
Αξιόπιστα στοιχεία και τεκμηριωμένες αποφάσεις
Ακριβώς, ένεκα της τόσο μεγάλης οικονομικής συνεισφοράς του χαλλουμιού ΠΟΠ, δεν γίνεται η προστασία του να βασίζεται σε υποθέσεις και εκτιμήσεις. Αντιθέτως, απαιτείται αξιόπιστη πληροφόρηση και τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Για αυτόν τον λόγο, ο Σύνδεσμος Τυροκόμων Κύπρου είχε καταθέσει ως διαχρονικό αίτημα την εφαρμογή του λογισμικού καταμέτρησης αιγοπρόβειου γάλακτος. Η λειτουργία του τον Οκτώβριο του 2024 ενίσχυσε τη διαφάνεια, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για ένα πολύτιμο και αξιόπιστο εργαλείο. Και αυτό γιατί έκτοτε, τα διατάγματα δεν εκδίδονται αυθαίρετα, αλλά στη βάση αντικειμενικών μετρήσεων, σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα του αιγοπρόβειου γάλακτος. Κατά επέκταση έτσι διασφαλίζεται η απρόσκοπτη παραγωγή, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η εμπορική συνέχεια του χαλλουμιού ΠΟΠ στις διεθνείς αγορές.
Εξ ου και η πρόσφατη ρύθμιση που έθεσε την ποσόστωση στο μεικτό χαλλούμι ΠΟΠ στο 15%, κρίθηκε αναγκαία λόγω και της κρίσης του αφθώδους πυρετού. Μια απόφαση που συνέβαλε καθοριστικά στην αποτροπή ελλείψεων στην αγορά, ενώ διασφάλισε την ομαλή λειτουργία της παραγωγής και της διάθεσης του χαλλουμιού ΠΟΠ. Επιπρόσθετα, προστάτεψε τόσο το μέλλον του ίδιου το προϊόντος, όσο και την πρωτογενή παραγωγή, τις χιλιάδες θέσεις εργασίας στον κλάδο, την εγχώρια οικονομία και την αξιοπιστία της Κύπρου στο εξωτερικό.
Μια κίνηση στρατηγικής σημασίας, καθώς η οποιαδήποτε έλλειψη του προϊόντος δεν πλήττει μόνο την αγορά και τους καταναλωτές, αλλά δημιουργεί επικίνδυνα κενά τα οποία επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν παραγωγοί άλλων χωρών, με στόχο την προώθηση προϊόντων τύπου «τυριά σχάρας» στη διεθνή αγορά ως υποκατάστατα του χαλλουμιού ΠΟΠ.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο Σύνδεσμός μας, λειτουργώντας με αίσθημα ευθύνης απέναντι σε όλους τους παραγωγούς, έχει δεσμευτεί για αγορά όλου του διαθέσιμου γάλακτος, ανεξαρτήτως ποσόστωσης. Γιατί η κυπριακή κτηνοτροφία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για το μέλλον του χαλλουμιού ΠΟΠ.
Μια υπόθεση που μάς αφορά όλους
Είναι σαφές πως οι αποφάσεις που αφορούν το μέλλον του χαλλουμιού ΠΟΠ οφείλουν να βασίζονται σε μετρήσιμα δεδομένα. Γιατί μόνο κατά αυτόν τον τρόπο μπορεί να διαμορφωθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα για την παραγωγική δυνατότητα της χώρας και να σχεδιαστούν πολιτικές που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Η διαφάνεια και η αποτελεσματική εφαρμογή των προδιαγραφών του ΠΟΠ, άλλωστε, ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, διασφαλίζοντας ότι το προϊόν που καταφθάνει στο τραπέζι τους είναι αυθεντικό και υψηλής ποιότητας.
Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι που εδραιώνουν τη φήμη και την αξιοπιστία της Κύπρου στη διεθνή αγορά, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω ανάπτυξη των εξαγωγών, που είναι και το ζητούμενο της εθνικής στρατηγικής.
Γι’ αυτό και η προστασία του χαλλουμιού ΠΟΠ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή κανονιστική υποχρέωση. Και σίγουρα δεν είναι υπόθεση ενός μόνο κλάδου. Αποτελεί μια υπόθεση που μας αφορά όλους. Γιατί μαζί προστατεύουμε την παράδοση, τις θέσεις εργασίας στον κλάδο και την ίδια την οικονομία του τόπου μας.
*Λειτουργός, Τμήμα Βιομηχανικής Ανάπτυξης, Καινοτομίας & Περιβάλλοντος ΚΕΒΕ, Εκτελεστικός Γραμματέας Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου
