Τουρκικό αφήγημα μέσω τοπικής αυτοδιοίκησης: Οι ψευδοδήμαρχοι, η Λευκωσία και το «παράθυρο» της αναγνώρισης

Όργιο προπαγάνδας στήθηκε εκ νέου από τους Τούρκους στο Ευρωκοινοβούλιο, με το αφήγημα αυτήν τη φορά να επιχειρεί να εμπλέξει και δημάρχους ημικατεχόμενων Δήμων, όπως είναι και η Λευκωσία. Μέσα από μια εκδήλωση με μανδύα την τοπική ανάπτυξη, το περιβάλλον και τη δικοινοτική συνεργασία, επιχειρήθηκε να στηθεί εικόνα «κανονικότητας» για τις κατοχικές δομές, με τους Τούρκους ψευδοδημάρχους να αξιοποιούν ακόμη και παρουσίες ή συνδιοργανώσεις δικοινοτικών δράσεων, στις οποίες συμμετείχε στο παρελθόν ο Δήμαρχος Λευκωσίας, Χαράλαμπος Προύντζος, ως δήθεν τεκμήριο αποδοχής και θεσμικής εξίσωσης. Στόχος ήταν να εμφανιστούν οι παράνομες δομές του ψευδοκράτους ως συνομιλητές ευρωπαϊκών και διεθνών φορέων και να προωθηθεί, όχι από την κύρια είσοδο αλλά «από το παράθυρο», μια μορφή έμμεσης αναγνώρισης.

Η «Σημερινή» επικοινώνησε αρμοδίως και καθηκόντως με τον Δήμαρχο Λευκωσίας, ο οποίος απομάκρυνε κάθε σκιά και υπόνοια. Ο κ. Προύντζος υπογράμμισε αφενός ότι ο Δήμος Λευκωσίας κλήθηκε στη συγκεκριμένη εκδήλωση και απέρριψε την πρόταση να παραστεί, αφετέρου ότι δεν τίθεται κανένα ζήτημα αναγνώρισης οποιουδήποτε κατεχόμενου Δήμου ή κατοχικής δομής.

Στο Ευρωκοινοβούλιο το νέο επεισόδιο

Οι Τούρκοι ψευδοδήμαρχοι πήραν βήμα την περασμένη Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως προσκεκλημένοι του Βούλγαρου ευρωβουλευτή Ilhan Kyuchyuk και ομιλητές στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο ίδιος με τίτλο «Local Development Approaches to Address Challenges Across the Divide in Cyprus». Στην εκδήλωση, την οποία συντόνιζε ο Erhan Ercin, πρώην «ειδικός αντιπρόσωπος» του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, έλαβαν μέρος με την ιδιότητα του ούτω καλούμενου «δημάρχου», μεταξύ άλλων, οι Σουλεϊμάν Ουλουτσάι, Τζεϊχούν Κιρόκ, Χουσεΐν Αμτζάογλου, Μουράτ Σενκούλ, Μαχμούτ Οζτσινάρ, Αχμέτ Λατίφ, Χαλίλ Κασίμ, Χαϊρί Ορτσάν και Φιράτ Ατασέρ, ενώ παρόντες ήταν επίσης οι Χιούγκο Σομπράλ, αναπληρωτής γενικός διευθυντής στη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Άνελι Κάουντστααλ, Διευθύντρια Προγράμματος για τη Νότια Ευρώπη στην Παγκόσμια Τράπεζα, η Τζούλια Μπερτεζόλο, επικεφαλής της Μονάδας Στήριξης για την επίλυση του Κυπριακού στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και ο Φρανκ Σβάλμπα-Χοτ, Γερμανός πρώην ευρωβουλευτής των Πρασίνων.

Τοπικά προβλήματα ως όχημα αναβάθμισης

Με τις τοποθετήσεις τους για τα θέματα διαχείρισης αποβλήτων, την ενέργεια, το υδατικό, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και πολλά άλλα, οι ψευδοδήμαρχοι επιχείρησαν να εργαλειοποιήσουν πολιτικά τα ανθρωπιστικά και περιβαλλοντικά θέματα ως όχημα έμμεσης αναγνώρισης του ψευδοκράτους, για να εμφανιστούν οι ίδιοι ως οι κανονικοί τοπικοί φορείς. Φυσικά η πρακτική απάντηση στα όποια ανθρωπιστικά προβλήματα έρχεται μέσα από θεσμικά ασφαλείς μηχανισμούς, υπό την ομπρέλα της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς την αναβάθμιση των παράνομων δομών στα κατεχόμενα.

Η παρέμβαση Γεάδη και η αντίδραση των ψευδοδημάρχων

Σωστά ο ευρωβουλευτής Γεάδης Γεάδη κατήγγειλε την προσπάθεια αποσύνδεσης της συζήτησης από την πραγματικότητα της τουρκικής κατοχής, ξεκαθαρίζοντας μέσα στην αίθουσα πως δεν πρόκειται για «δημάρχους» αλλά για πρόσωπα που λειτουργούν μέσα από παράνομες δομές και τονίζοντας ότι στην Κύπρο υπάρχει ένα μόνο νόμιμο κράτος, η Κυπριακή Δημοκρατία, και ότι με αυτήν οφείλουν να συνεργαστούν οι Τουρκοκύπριοι εάν πραγματικά επιθυμούν να συμβάλουν στην απελευθέρωση του νησιού και στην αντιμετώπιση των πρακτικών προβλημάτων που επηρεάζουν την καθημερινότητα όλων των Κυπρίων. Τα σχόλια περί κοινού αγώνα για απελευθέρωση και τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής για μια ενιαία Κύπρο προκάλεσαν τις έντονες αντιδράσεις των ψευδοδημάρχων.

«Αν η πόρτα είναι κλειστή, μπαίνεις από το παράθυρο», είπε, μεταξύ άλλων, ο ψευδοδήμαρχος Αμμοχώστου, Σουλεϊμάν Ουλουτσάι, ενώ ο Γερμανός πρώην ευρωβουλευτής των Πρασίνων προχώρησε σε ωμή και απαράδεκτη υπόδειξη στρατηγικής έμμεσης αναγνώρισης προς τους ψευδοδημάρχους με τα ακόλουθα λόγια:

Η συνταγή του «παραθύρου»

«Έχετε κρατική δομή. Έχετε επαγγελματίες, έχετε ΜΚΟ, έχετε πολλές οργανώσεις. Κοιτάξτε ποιο είναι το ευρωπαϊκό δίκτυο στον τομέα σας, απευθυνθείτε σε αυτούς με το αίτημα: ‘‘Θα θέλαμε να γίνουμε μέλος’’ και θα δείτε ότι λειτουργεί. Μην παραπονιέστε ότι δεν σας αναγνωρίζουν. Τίποτα δεν θα αλλάξει, ακόμη και με τα πιο θαυμάσια επιχειρήματα. Προσπαθήστε να μπείτε στην ομάδα των παικτών από το παράθυρο. Έχω βοηθήσει, σε διαφορετικό βαθμό, την Παλαιστίνη, το Κόσοβο, την Ταϊβάν, να βρουν αυτά τα μικρά σημεία από τα οποία μπορούν να εισέλθουν στη διεθνή σκηνή. Δεν είμαι όμως εγώ που θα τα ανακαλύψω αυτά, είστε εσείς, η φαντασία σας, η εμπειρία σας, για να ενταχθείτε σε αυτούς τους Οργανισμούς. Η ΕΕ εξαρτάται από αυτούς τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών, από αυτούς τους Οργανισμούς, επειδή η ΕΕ είναι η πιο διαβουλευτική δομή στον κόσμο. Και αν είστε πλήρες μέλος ή δικτυωμένοι σε κάποιους από αυτούς τους Οργανισμούς, η επιρροή σας θα αυξηθεί και θα είναι αδύνατο να αρνηθεί κανείς ότι είστε Ευρωπαίοι της ΕΕ. Είστε, και επομένως πρέπει να βρείτε καινοτόμους τρόπους για να το κάνετε πιο εμφανές».

Το αφήγημα της «Νότιας Κύπρου»

Όταν του ζητήθηκε ο λόγος έξω από την αίθουσα και του επισημάνθηκε ότι στην Κύπρο υπάρχει ένα και μόνο διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία τελεί υπό κατοχή, ο Γερμανός πρώην ευρωβουλευτής συνέχισε με το τουρκικό αφήγημα χρησιμοποιώντας τον όρο «Νότια Κύπρος», για να επικαλεστεί στο τέλος τον Μακάριο και το πραξικόπημα και να μιλήσει περί «ελληνικής εισβολής»!

Το παράδειγμα Προύντζου στην τουρκική επιχειρηματολογία

Η τοποθέτηση, ωστόσο, εντός της αίθουσας από τον Ερχούν Σαχαλί, μέλος του ψευδοδημαρχείου Αμμοχώστου, ήταν ακόμα πιο αποκρουστική. Χρησιμοποίησε ο Σαχαλί τις κοινές εκδηλώσεις με παρουσίες «δημάρχων και από τις δύο πλευρές», όπως είπε αυτολεξεί, για να απαντήσει στα σχόλια του Κύπριου ευρωβουλευτή και να δικαιολογήσει την εικόνα της κανονικότητας, με ιδιαίτερη μνεία στον Δήμαρχο Λευκωσίας Χαράλαμπο Προύντζο και τον ψευδοδήμαρχο Μεχμέτ Χαρμαντζί. Και τι να απαντήσεις όταν ένας εκπρόσωπος του κατοχικού καθεστώτος χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τον Δήμαρχο Λευκωσίας για τη σύναψη σχέσεων με ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς; Με άλλα λόγια, οι Τούρκοι προσπαθούν να μπουν «από το παράθυρο» στα ευρωπαϊκά φόρα και δίκτυα και να ανοίξουν διαύλους επικοινωνίας με τρίτους, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τον Δήμαρχο Λευκωσίας.

Προύντζος στη «Σ»: Δεν αναγνωρίζουμε κανένα κατεχόμενο Δήμο

Η «Σ» επικοινώνησε με τον Δήμαρχο Λευκωσίας, Χαράλαμπο Προύντζο, μετά την προσπάθεια του κατοχικού καθεστώτος να χρησιμοποιήσει τη συμμετοχή του σε δικοινοτικές δράσεις ως επιχείρημα δήθεν «κανονικότητας». Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν τίθεται θέμα αναγνώρισης κανενός κατεχόμενου Δήμου, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως ο Δήμος Λευκωσίας είχε λάβει πρόσκληση για τη συγκεκριμένη εκδήλωση στο Ευρωκοινοβούλιο, αλλά επέλεξε να μην παραστεί.

Ο κ. Προύντζος ανέφερε ότι η συνεργασία που υπάρχει σε επίπεδο Λευκωσίας, όπως και οι επαφές με τον Μεχμέτ Χαρμαντζί, ούτω καλούμενο «δήμαρχο» της κατεχόμενης Λευκωσίας, αφορούν έργα και πρωτοβουλίες υπό την αιγίδα και τη στήριξη της ΕΕ και των Ηνωμένων Εθνών. Η συνεργασία αυτή, σημείωσε, έχει αφετηρία το 1979, επί δημαρχίας Λέλλου Δημητριάδη και Μουσταφά Ακιντζί, στο πλαίσιο του ευρύτερου master plan για τη Λευκωσία. Στάθηκε, μάλιστα, στις ιδιαιτερότητες των ημικατεχόμενων Δήμων, όπως είναι η Λευκωσία, αλλά και στις πρακτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τόσο οι δημοτικές Αρχές όσο και οι κάτοικοι μιας πόλης που παραμένει μοιρασμένη.

Η μεθοδική αναζήτηση αποδοχής

Όλα αυτά καταδεικνύουν πρώτον, την οργανωμένη και μεθοδική προσπάθεια του ψευδοκράτους να αξιοποιήσει τη συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα ως «αποδοχή ύπαρξης» (acknowledgement), δηλαδή ως ενδιάμεσο στάδιο προς την κατεύθυνση της πολιτικής αναβάθμισης και της αναγνώρισης. Όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί η επίσημη αναγνώριση, επιχειρείται πρώτα η έμμεση αποδοχή ύπαρξης, μέσω της παρουσίας σε θεσμικούς χώρους, της συμμετοχής σε δίκτυα και Οργανισμούς που δημιουργούν προηγούμενο και μια κανονικότητα, πάνω στην οποία μπορεί στη συνέχεια να οικοδομηθεί η πολιτική και θεσμική αναβάθμιση. Απέναντι σε αυτήν τη στρατηγική απαιτείται οργανωμένη και σταθερή απάντηση από την Κυπριακή Δημοκρατία προς υπεράσπιση της νομιμότητας, με στενή παρακολούθηση, ενημέρωση των ευρωπαϊκών και άλλων διεθνών οργάνων και σίγουρα αποφυγή των ενεργειών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από το ψευδοκράτος ως «τεκμήρια» κανονικότητας.

Ο πυρήνας της απαίτησης για 50-50

Δεύτερον, η αντίδραση των Τούρκων αποκαλύπτει τον πραγματικό πυρήνα της επιδίωξής τους. Της διαρκούς απαίτησης για αναγνώριση ίσης κυριαρχίας, για την επιβολή της αντίληψης περί δύο ξεχωριστών λαών και «συνιδρυτικών εταίρων», όπως διακηρύττει ο κατοχικός ηγέτης, και για την κατοχύρωση της λογικής του 50-50 στη λειτουργία του κράτους. Η πολιτική ισότητα όπως την αντιλαμβάνονται δεν αφορά την πολιτική ισότητα στο επίπεδο των ατομικών ελευθεριών και των πολιτικών δικαιωμάτων κάθε πολίτη, η οποία είναι αυτονόητη και απολύτως σεβαστή. Αφορά την πολιτική ισότητα στη λειτουργία των κυβερνητικών δομών, τη συγκυριαρχία μεταξύ της μειοψηφίας και της πλειοψηφίας αντί της κυβέρνησης της πλειοψηφίας όπως ορίζει η δημοκρατία.

Η Πενταμερής χωρίς προοπτική

Αυτά οφείλουν να τα βλέπουν οι ένθερμοι διζωνικοί, που όχι μόνο δεν έχουν καταφέρει ν’ απαντήσουν στα πραγματικά και θεμελιώδη ζητήματα του Κυπριακού, αλλά είτε διευκολύνουν με τις αφελείς τους κινήσεις τα τουρκικά αφηγήματα είτε μετατρέπουν το Κυπριακό σε εργαλείο πολιτικής προβολής. Διότι μόνο ως εργαλείο πολιτικής προβολής μπορεί να χαρακτηριστεί η Πενταμερής του Ιουλίου την ώρα που η Τουρκία μιλά για δύο κράτη και παραμένει αμετακίνητη στα γνωστά ζητήματα, την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων, τις τουρκικές εγγυήσεις, το βέτο κ.λπ. Κάποιοι χρειάζεται, φαίνεται, να πουν, έστω και χωρίς προοπτική λύσης υπό τις περιστάσεις, ότι πέτυχαν να καθίσει η Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, για να χτίσουν έτσι το επόμενο πολιτικό τους κεφάλαιο πάνω στα ερείπια της ίδιας της πολιτικής που ακολούθησαν.