Η ζωή είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ

Ιούνιος, ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού. Εποχή διακοπών για τους περισσότερους, αλλά και περίοδος αναμονής, άγχους, αγωνίας, οικογενειακής πίεσης για χιλιάδες μαθητές και οικογένειες που θα καθίσουν στις Παγκύπριες εξετάσεις. Η πρεμιέρα των εξετάσεων, όπως και άλλες χρονιές, έγινε με το μάθημα των Νέων Ελληνικών, και σε ένα από τα εξεταστικά κέντρα στη Λευκωσία, στο Λύκειο Κύκκου Β΄, βρέθηκε η Υπουργός Παιδείας στέλνοντας αισιόδοξα μηνύματα προς τους μαθητές. «Δεν είναι το τέλος, είναι η αρχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Περί τα τέλη Ιουλίου, με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, οι μαθητές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Αυτοί που πέτυχαν πρόσβαση στα πανεπιστήμια (οι πετυχημένοι) και αυτοί που δεν πέτυχαν το στόχο τους (οι αποτυχημένοι).

Για πολλούς, μια «αποτυχία» σε αυτές τις εξετάσεις μοιάζει με το τέλος ενός ονείρου. Όμως δεν είναι. Στην πραγματικότητα, η αποτυχία στις Παγκύπριες – ή η μη εισδοχή στο πανεπιστήμιο – δεν σημαίνει ότι η ζωή σταματά, ούτε ότι το μέλλον χάνεται. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να πετύχει κάποιος στη ζωή, και ένα πτυχίο δεν είναι ο μόνος.

Η ψυχική υγεία είναι πιο σημαντική από μια βαθμολογία. Πολλοί νέοι νιώθουν ντροπή, άγχος ή απογοήτευση μετά από μια αποτυχία. Είναι υποχρέωσή μας ως γονείς, εκπαιδευτικοί και κοινωνία να στηρίξουμε τα παιδιά μας και να τους δείξουμε πως η αξία τους δεν μετριέται με αριθμούς.

Έχουμε δώσει υπερβολική βαρύτητα σε αυτές τις εξετάσεις, αντιμετωπίζοντάς τες ως τη μοναδική πύλη προς την επιτυχία. Η μη εισδοχή στο πανεπιστήμιο στιγματίζεται, ενώ η επιτυχία στις εξετάσεις εξυψώνεται. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η επαγγελματική και προσωπική ολοκλήρωση δεν εξαρτώνται μόνο από έναν βαθμό ή ένα πτυχίο.

Οι εποχές αλλάξαν. Τα δεδομένα του 2026 δεν είναι τα ίδια με το 1996 όταν περίπου αποφοιτούσαν οι σημερινοί γονείς. Σύμφωνα με ευρωπαϊκά στατιστικά στοιχεία, η ανεργία μεταξύ των νέων πτυχιούχων στην Ελλάδα και στην Κύπρο παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, επαγγέλματα όπως ο υδραυλικός, ο ηλεκτρολόγος, ο ψυκτικός και ο μάγειρας παρουσιάζουν έντονη έλλειψη εργατικού δυναμικού και συχνά αμείβονται εξαιρετικά καλά. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση δεν είναι υποδεέστερη επιλογή. Κι όμως, συνεχίζουμε να την υποτιμάμε.

Η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα ανθρώπων που απέτυχαν στις πρώτες τους προσπάθειες, και παρόλα αυτά πέτυχαν. Πρόσφατα ήταν η ημέρα θανάτου (4 Ιουνίου) του σπουδαίου ηθοποιού Σωτήρη Μουστάκα, ενός από τους μεγαλύτερους κωμικούς, ο οποίος απέτυχε στην πρώτη του προσπάθεια να εισαχθεί στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Δεν το έβαλε κάτω, δοκίμασε ξανά και πέρασε. Το παράδειγμά του μάς διδάσκει ότι η επιμονή νικά την αποτυχία. Υπάρχουν όμως και παραδείγματα ανθρώπων που πέτυχαν στη ζωή τους χωρίς να αποκτήσουν πανεπιστημιακό τίτλο. Ο Βρετανός επιχειρηματίας Ρίτσαρντ Μπράνσον (Richard Branson), ιδρυτής του ομίλου Virgin, άφησε το σχολείο στα 16 του. Πολλοί τον θεώρησαν «αποτυχημένο». Σήμερα έχει ιδρύσει πάνω από 400 εταιρείες και θεωρείται παράδειγμα δημιουργικότητας και επιχειρηματικής τόλμης.

Το μήνυμά μου προς τους νέους; Διάβασε, πήγαινε στην αίθουσα και να προσπαθήσεις να γράψεις όσο καλύτερα μπορείς. Ωστόσο, αν το αποτέλεσμα δεν είναι το επιθυμητό, μην επιτρέψεις σε κανένα να σου πει ότι απέτυχες ως άνθρωπος. Είναι κρίμα να πιστέψεις ότι αν δεν πέτυχες στις Παγκύπριες, όλα τελείωσαν. Στην πραγματικότητα δεν τελείωσε τίποτα. Το πανεπιστήμιο είναι ένας δρόμος, αλλά όχι ο μόνος. Ψάξε τι αγαπάς, τι σε κάνει να σηκώνεσαι το πρωί με όρεξη. Δούλεψε, προσπάθησε ξανά, δοκίμασε νέα μονοπάτια. Η ζωή είναι μαραθώνιος, όχι σπριντ. Και κυρίως, μην φοβάσαι να αποτύχεις γιατί κάποιες φορές, μέσα από την αποτυχία γεννιέται η πιο δυνατή εκδοχή του εαυτού μας.

Καλό καλοκαίρι και καλή επιτυχία σε όλους τους νέους που τώρα ξεκινούν πραγματικά το ταξίδι της ζωής τους.

*Συγγραφέας της «Αρκαδικής Τριλογίας της Κύπρου».