Μια νέα απλή πρόταση για τις περιουσίες που επηρεάστηκαν

Με την αναμενόμενη κάθοδο του κ. Γκουτέρες στην Κύπρο ευχόμαστε να ευοδωθούν οι προσπάθειές του για επανέναρξη των συνομιλιών. Είναι φανερό ότι χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις οι δύο πλευρές δεν μπορούν να προχωρήσουν, αφού ακόμα και στο θέμα των ΜΟΕ δεν κατόρθωσαν να σημειώσουν καμιά πρόοδο.

Ένα εξαιρετικά χρήσιμο ΜΟΕ, το οποίο δεν συζητήθηκε καν, είναι και η σύσταση μιας Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής για τις Περιουσίες. Για το θέμα έχω επανειλημμένα αρθρογραφήσει και έχω ενημερώσει όλα τα κόμματα και όλους τους εμπλεκομένους στις συνομιλίες στη δική μας πλευρά. Η πρόταση έχει εισπράξει πολύ θετικά σχόλια, κάποια κόμματα και Οργανώσεις την έχουν υιοθετήσει, όμως εξακολουθεί να παραμένει στα συρτάρια. Ίσως επειδή δεν έγινε απόλυτα κατανοητή, ίσως επειδή δεν συζητήθηκε στο ανώτατο επίπεδο, ίσως γιατί δόθηκε προτεραιότητα σε άλλα θέματα.

Στο σημερινό μου άρθρο, θα επικεντρωθώ σε μια μόνο πτυχή της πρότασής μου, η οποία μπορεί να υιοθετηθεί αμέσως, χωρίς πολλές διαβουλεύσεις και χωρίς κατ΄ ανάγκη να προαπαιτείται η σύσταση μιας Δικοινοτικής Επιτροπής.

Υπενθυμίζω ότι με βάση την πρότασή μου, το πρώτο έργο της Επιτροπής θα είναι το πιο κάτω:

α) η επιθεώρηση των μηχανογραφημένων βάσεων δεδομένων για τις περιουσίες που χρησιμοποιούνται από τα δύο μέρη, προκειμένου να επαληθευτεί εάν είναι συμβατά μεταξύ τους. Εάν δεν είναι, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για να καταστούν συμβατά. Επιπλέον, σε περίπτωση που τα δεδομένα που έχουν εισαχθεί σε αυτές τις βάσεις δεδομένων είναι ελλιπή (π.χ. εάν οι ελληνοκυπριακοί τίτλοι ιδιοκτησίας πριν από το 1974 δεν έχουν μηχανογραφηθεί), θα πρέπει να μηχανογραφηθούν πολλές πρόσθετες πληροφορίες που υπάρχουν σήμερα σε χαρτί. Αυτές οι ενέργειες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δύο μερών και για τη δημιουργία μιας ενιαίας βάσης δεδομένων για όλες τις επηρεαζόμενες περιουσίες, όπως συμφωνήθηκε στις διαπραγματεύσεις.

Οι προτεινόμενες πιο πάνω ενέργειες θα μπορούσαν να γίνουν εδώ και τώρα από τους δύο διαπραγματευτές με τη βοήθεια τεχνοκρατών. Στην πραγματικότητα αυτές οι ενέργειες έπρεπε να είχαν γίνει πριν από δεκαετίες, αφού το εξαιρετικά περίπλοκο θέμα του περιουσιακού, είτε με λυμένο είτε με άλυτο το Κυπριακό, καθίσταται ακόμα πιο περίπλοκο και δυσεπίλυτο χωρίς ένα ενιαίο αξιόπιστο μηχανογραφικό σύστημα.

Για να γίνω περισσότερο πειστικός και κατανοητός θα επαναλάβω ορισμένα στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος:

Οι περιουσίες που επηρεάστηκαν αποτελούν (σε έκταση) το 38% περίπου του συνόλου των ιδιωτικών περιουσιών σε όλη την Κύπρο. Πρόκειται για 330.000 περίπου Ελληνοκυπριακές περιουσίες συνολικής έκτασης 1.950.000 δεκαρίων και 90.000 περίπου Τουρκοκυπριακές περιουσίες συνολικής έκτασης 580.000 δεκαρίων,

• Οι ιδιοκτήτες (ή συνιδιοκτήτες) των περιουσιών αυτών ανέρχονται σε πολλές εκατοντάδες χιλιάδες,
• τα αυθεντικά κτηματολογικά μητρώα των επαρχιών Λευκωσίας (όχι όλα), Λεμεσού, Λάρνακας και Λευκωσίας βρίσκονται στην κατοχή των αρχών της Δημοκρατίας,
• τα υπόλοιπα αυθεντικά μητρώα βρίσκονται στην κατοχή των αρχών του ψευδοκράτους,
• έχουν δημιουργηθεί προσωρινά μητρώα για τις Επαρχίες Κερύνειας και Αμμοχώστου τα οποία περιέχουν πολλά λάθη,
• υπάρχουν περιουσίες και στις δυο πλευρές στου νησιού η ιδιοκτησία των οποίων δεν έχει επικαιροποιηθεί εδώ και πολλά (μέχρι και 100+) χρόνια.

Η υλοποίηση της πρότασής μου, θα αναδείξει το μέγεθος του προβλήματος των περιουσιών, περιλαμβανομένων και αγνώστων πτυχών του, ιδιαίτερα σε σχέση με την ιδιοκτησία και θα τροχιοδρομήσει την δημιουργία ενός ενιαίου μητρώου για όλες τις περιουσίες που επηρεάστηκαν. Ταυτόχρονα θα προετοιμάσει το έδαφος για την σύσταση μιας Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής η οποία θα επιληφθεί των πολλών και σύνθετων προβλημάτων που υπάρχουν και θα υποβοηθήσει τα μέγιστα τους διαπραγματευτές σε περίπτωση επανέναρξης των συνομιλιών.

Ελπίζω αυτή τη φορά η πρόταση μου να μην αποδειχθεί και πάλιν «φωνή βοώντος εν τη ερήμω».

*LLB, MSc (ULA), ARICS

Πρώην επικεφαλής/μέλος της Ελληνοκυπριακής ομάδας εργασίας για το περιουσιακό