Παραπολιτικά

Για συναδέλφους ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών καναλιών

Άλλο ο γραπτός κι άλλο ο προφορικός λόγος

Ακούμε συχνά στα δελτία ειδήσεων, σε ρεπορτάζ και ανταποκρίσεις στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση να χρησιμοποιούνται φράσεις όπως:

  • Ο πρώτος είναι Ελληνοκύπριος και ο δεύτερος αλλοδαπός.
  • Σύμφωνα με δηλώσεις του τελευταίου.
  • Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω.
  • Όπως θα εξηγήσουμε και πιο κάτω.
  • Σε τηλεοπτικό ρεπορτάζ, δημοσιογράφος καναλιού ανέφερε: «Ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, Σάββας Αγγελίδης, ο οποίος εκτελεί καθήκοντα αναπληρωτή Γενικού Εισαγγελέα λόγω απουσίας του τελευταίου…», εννοώντας τον κ. Σαββίδη, τον οποίο ανέφερε στην προηγούμενη πρόταση.

Στα παραδείγματα αυτά έχουμε ένα κλασσικό λάθος που πρέπει να αποφεύγουμε. Στον προφορικό λόγο, άρα και στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση, δεν λέμε του πρώτου, του δεύτερου, του τελευταίου, πιο πάνω, πιο κάτω κ.λπ., σε αντίθεση με τον γραπτό λόγο (σε εφημερίδα, περιοδικό κ.λπ.), όπου ορθά χρησιμοποιούνται, διότι ο αναγνώστης έχει μπροστά του το κείμενο και μπορεί να δει σε τι αναφέρεται ο συντάκτης. Ο ακροατής, όμως, ή ο τηλεθεατής δεν μπορεί να καταλάβει σε ποιον/ποια/ποιους γίνεται αναφορά, αφού δεν έχει τη δυνατότητα να πάει πίσω στον χρόνο, ούτε να θυμάται λόγια του…αέρα.

Γι’ αυτό, σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορούμε να επιλέγουμε πολλούς άλλους τρόπους, για να αποφεύγουμε το λάθος. Για παράδειγμα:

  • Επαναλαμβάνουμε το όνομα.
  • Λέμε: Πρόκειται για έναν Ελληνοκύπριο και έναν αλλοδαπό.
  • Χρησιμοποιούμε εναλλακτικές επιλογές (λόγω απουσίας του επικεφαλής της Εισαγγελίας).
  • Εκτός από το όνομα χρησιμοποιούμε την ιδιότητα (σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. υπουργός).
  • Όπως προαναφέρθηκε.
  • Όπως θα εξηγήσουμε στη συνέχεια.