Η φενάκη συνεχίζεται. ΜΟΕ, η σαλαμοποίηση της κατοχής και η γελοιοποίηση του Εθνικού Θέματος

Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) δεν είναι πλέον απλώς ένα αμφιλεγόμενο διπλωματικό εργαλείο· είναι μια πολιτική απάτη εις βάρος του Κυπριακού λαού, η οποία επαναλαμβάνεται συστηματικά, δεκαετία τη δεκαετία, με τα ίδια ακριβώς αποτελέσματα η κατοχή εδραιώνεται, η Τουρκία δεν παραχωρεί απολύτως τίποτε ουσιώδες, και η Ελληνοκυπριακή πολιτική ηγεσία πανηγυρίζει για ψίχουλα. Η πρόσφατη σύλληψη πέντε Ελληνοκυπρίων πολιτών που διέβησαν στα κατεχόμενα για να διαπιστώσουν την παράνομη εκμετάλλευση της περιουσίας τους αποκάλυψε, με τον πλέον ωμό τρόπο, τι πραγματικά σημαίνει "εμπιστοσύνη" για την τουρκική πλευρά οι Ελληνοκύπριοι διώκονται όταν διεκδικούν αυτά που τους ανήκουν, ενώ οι Τουρκοκύπριοι απολαμβάνουν ανενόχλητοι κοινωνική ασφάλιση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, διαβατήρια και ελεύθερη μετακίνηση, χάρη στην ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία που η Άγκυρα αρνείται να αναγνωρίσει.

Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στη Λευκωσία, στα τέλη Ιουλίου 2026, δεν άλλαξε τίποτε από αυτή την πραγματικότητα· απλώς την επιβεβαίωσε με τον πλέον επίσημο τρόπο. Ώρες μετά τις χειραψίες και τις "εποικοδομητικές συνομιλίες", το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε να διακηρύξει ότι καμία λύση δεν νοείται εκτός του πλαισίου δύο κυρίαρχων κρατών με "κυριαρχική ισότητα" (Geopolitico, 2026a). Αυτή είναι η πραγματική απάντηση της Τουρκίας σε κάθε ΜΟΕ που της χαρίζουμε περιφρόνηση, προσχηματική συμμετοχή και επανάληψη της διχοτομικής της γραμμής, ατόφιας, χωρίς καμία υποχώρηση.

Η ερώτηση που οφείλει επιτέλους να τεθεί δημόσια, ευθέως και χωρίς υπεκφυγές, είναι απλή. Τα ΜΟΕ είναι πράγματι για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ή αποτελούν απλώς εργαλείο μακρόχρονής, στρατηγικά σχεδιασμένης σαλαμοποίησης και μονομερούς εξημέρωσης της Ελληνοκυπριακής κοινής γνώμης απέναντι στην κατοχή; Ο παράγοντας Τουρκία —ο τουρκικός στρατός, η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά μας— πουθενά δεν δεσμεύεται, πουθενά δεν συμμετέχει, πουθενά δεν λογοδοτεί. Στην Κυπριακή διάλεκτο θα λέγαμε ότι "κάμνουμε παναύρκα μόνοι μας" , διοργανώνουμε μονομερώς μια γιορτή εμπιστοσύνης, χωρίς ο βασικός καλεσμένος —η κατοχική δύναμη— να έχει καν εμφανιστεί στο τραπέζι των δεσμεύσεων.

Τα ΜΟΕ ως εργαλείο κατοχής, όχι ειρήνης

Η ρίζα της σημερινής πολιτικής εντοπίζεται σε μια στρατηγική μελέτη που εκπόνησε τη δεκαετία του 1980 ο αμερικανικός Οίκος Tompson & Tompson για λογαριασμό της Τουρκικής κυβέρνησης, με στόχο τη σταδιακή άμβλυνση της διεθνούς απομόνωσης του ψευδοκράτους μέσω ακριβώς των ίδιων αξόνων που σήμερα βαφτίζονται "ΜΟΕ" άνοιγμα διόδων, εμπόριο, ενεργειακή σύνδεση, πολιτιστική προβολή. Η σύγχρονη υλοποίηση των εν λόγω αξόνων με σημεία διέλευσης (ενώ διεκδικούν και πρόσθετα) Κανονισμοί Πράσινης Γραμμής, δωρεάν ηλεκτροδότηση και ΓΕ.Σ.Υ. για τους Τουρκοκυπρίους— δεν αποτελεί σύμπτωση, αλλά πιστή, σχεδόν ευλαβική, εφαρμογή ενός σχεδίου μονομερούς νομιμοποίησης του κατοχικού καθεστώτος (Politis, 2026).

Για τη στήριξη αυτής ακριβώς της πολιτικής επιστρατεύτηκαν, εντός της ελεύθερης Κύπρου, οι λεγόμενοι “χρήσιμοι ηλίθιοι” —πολιτικοί, μέσα μαζικής ενημέρωσης, οργανώσεις και αυτοανακηρυγμένοι "Opinion Leaders"— οι οποίοι παρουσιάζουν κάθε νέο άνοιγμα οδοφράγματος ή κάθε νέα “τεχνική επιτροπή” ως αφ' εαυτού επίτευγμα, αποσιωπώντας ότι η κατοχική στρατιωτική μηχανή ουδέποτε συμμετέχει σε κανένα ΜΟΕ, ούτε δεσμεύεται από κανένα εξ αυτών. Ενώ οι δικές μας δυνάμεις καλούνται να άρουν αμυντικά μέτρα και να αποναρκοθετήσουν τη γραμμή αντιπαράταξης, τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής μεταφέρουν ανενόχλητα νέο βαρύ οπλισμό, χωρίς η Eλληνοκυπριακή κυβέρνηση να αντιδρά με κάτι περισσότερο από ανώδυνα διαβήματα. Χαρακτηριστικά είναι και τα πρόσφατα επεισόδια στην Πύλα, όπου, χωρίς κανέναν ενδοιασμό για τις ενδεχόμενες συνέπειες, τουρκικές δυνάμεις κατοχής και Τουρκοκύπριοι επιτέθηκαν με μπουλντόζες εναντίον προσωπικού της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών (UNFICYP) εντός της νεκρής ζώνης (Geopolitico, 2026b). Τα επεισόδια στη νεκρή ζώνη —πάντοτε εν μέσω της συζήτησης για νέα ΜΟΕ— εναντίον Ελληνοκυπρίων γεωργών είναι πλέον καθημερινότητα. Στη Δένεια, στο Μάμμαρι και αλλού, έποικοι και Τουρκοκύπριοι, υπό την απειλή των όπλων του τουρκικού στρατού κατοχής, εκδιώκουν τους νόμιμους ιδιοκτήτες από τη γη τους και την εκμεταλλεύονται παράνομα (Reporter.com.cy, 2026· Thriassio, 2025). Και όλα αυτά συμβαίνουν την ίδια στιγμή που η επίσημη διαπραγματευτική ατζέντα εξακολουθεί να περιλαμβάνει τη διεύρυνση ακριβώς αυτών των ΜΟΕ.

Αξίζει να αναρωτηθούμε ευθέως ποιος πραγματικά επωφελείται όταν ανοίγει ένα νέο οδόφραγμα, όταν αποναρκοθετείται η γραμμή αντιπαράταξης ή όταν ιδρύεται ακόμη μία "επιτροπή νεολαίας"· σίγουρα όχι η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία ούτε ανακτά εδάφη, ούτε αγνοούμενους, ούτε κυριαρχία. Αν οι Τουρκοκύπριοι πραγματικά φοβούνταν τη "σκληρή" Eλληνοκυπριακή πλευρά, δεν θα έστελναν τα παιδιά τους σε σχολεία των ελευθέρων περιοχών, δεν θα επισκέπτονταν εμπορικά κέντρα και δεν θα συμμετείχαν ανενόχλητοι σε αθλητικές διοργανώσεις εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κανείς δεν θυμάται τελευταία φορά που Τουρκοκύπριος συνελήφθη επειδή διεκδίκησε ή επισκέφθηκε δική του περιουσία στις ελεύθερες περιοχές — δικαίωμα που η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία σέβεται απαρέγκλιτα. Η ασυμμετρία αυτή, από μόνη της, καταρρίπτει κάθε επιχείρημα περί "αμοιβαίας" οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Η φενάκη της “φιλίας” - Το ανάρμοστο σχόλιο του Αβέρωφ Νεοφύτου

Στο πλαίσιο αυτής ακριβώς της λογικής εντάσσεται και η πρωτοφανώς ανάρμοστη δημόσια παρέμβαση του πρώην Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αβέρωφ Νεοφύτου, ο οποίος στις 4 Αυγούστου 2026 απηύθυνε στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη μήνυμα μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης με το εξής, κυριολεκτικά, περιεχόμενο: "Θα γίνουμε ακόμη καλύτεροι φίλοι αν όντως ξεπεράσεις το εμπόδιο ενός οδοφράγματος", εννοώντας το άνοιγμα νέας διόδου διέλευσης. Πρόσθεσε ότι αν ο Πρόεδρος προχωρήσει προς τη λύση θα σταθεί δίπλα του, ενώ σε αντίθετη περίπτωση θα κριθεί από την ιστορία (Sigmalive, 2026).

Η διατύπωση αυτή δεν είναι απλώς ατυχής· είναι εξοργιστική, και αποκαλύπτει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο πόσο έχει εκφυλιστεί ο δημόσιος λόγος γύρω από το εθνικό θέμα. Το Κυπριακό δεν είναι ζήτημα προσωπικής χημείας ή φιλικών σχέσεων μεταξύ δύο πολιτικών ανδρών· είναι ζήτημα εθνικής κυριαρχίας, στρατιωτικής κατοχής σαράντα χιλιάδων τουρκικών στρατευμάτων και προσφύγων που περιμένουν σχεδόν μισό αιώνα να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Η αναγωγή ενός τόσο σοβαρού ζητήματος σε επίπεδο "θα γίνουμε καλύτεροι φίλοι αν ανοίξεις ένα οδόφραγμα" συνιστά, ουσιαστικά, τη λεκτική απόσταξη της ίδιας της λογικής των ΜΟΕ το εθνικό θέμα μετατρέπεται σε προσωπική χειρονομία καλής θέλησης, ενώ το πραγματικό ερώτημα —τι ακριβώς παραχωρεί η Τουρκία σε αντάλλαγμα— εξαφανίζεται τελείως από τη συζήτηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο κ. Νεοφύτου, στο υστερόγραφο της ανάρτησής του, υπενθύμισε ότι η Κυβέρνηση είχε δεσμευτεί από τον Μάρτιο του 2025 να ανοίξει τέσσερα οδοφράγματα, χωρίς εντούτοις να έχει καταφέρει, ενάμιση χρόνο αργότερα, να υλοποιήσει ούτε ένα (Sigmalive, 2026). Το στοιχείο αυτό, το οποίο ο ίδιος αναφέρει σχεδόν παρεμπιπτόντως, θα έπρεπε να αποτελεί το κύριο συμπέρασμα η Κυβέρνηση δεσμεύεται δημόσια σε ΜΟΕ που ούτε καν η ίδια καταφέρνει να υλοποιήσει, και αντί αυτό να καταγγέλλεται ως απόδειξη της αδιεξόδου φύσης της όλης διαδικασίας, χρησιμοποιείται ως αφορμή για προσωπικές εκκλήσεις φιλίας. Πρόκειται για ακριβώς την ίδια πολιτική ελαφρότητα που επέτρεψε, είκοσι τρία έτη νωρίτερα, το άνοιγμα του πρώτου οδοφράγματος στην οδό Λήδρας —Μνημείο Κατοχής, όπως ορθά έχει χαρακτηριστεί— χωρίς κανείς αρμόδιος να αναρωτηθεί δημοσίως γιατί επελέγη ακριβώς εκείνο το σημείο, ή τι ακριβώς αντικρίζουν σήμερα εκεί οι επισκέπτες έναν απλό πεζόδρομο, όπου κάποτε στεκόταν το σύμβολο της διχοτόμησης της πρωτεύουσας μιας ευρωπαϊκής χώρας.

Η σύλληψη των πέντε το πραγματικό πρόσωπο της "εμπιστοσύνης"

Η σύλληψη των πέντε Ελληνοκυπρίων πολιτών, που απλώς επιχείρησαν να καταγράψουν την παράνομη εκμετάλλευση της περιουσίας των οικογενειών τους, δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο· είναι καμπανάκι κινδύνου. Το ψευδοκράτος, μέσα από αυτή την ενέργεια, επιχείρησε να προβληθεί ως θεματοφύλακας "ασφάλειας" για τους επενδυτές —δηλαδή για τους ίδιους τους σφετεριστές Ελληνοκυπριακής γης— στέλνοντας ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα εντός και εκτός Κύπρου μην τολμήσετε να διεκδικήσετε αυτό που σας ανήκει. Και ενώ αυτό συνέβαινε, η επίσημη Ελληνοκυπριακή πολιτική ηγεσία προτίμησε να κωφεύσει, συνεχίζοντας απτόητα τη συζήτηση για νέα "ΜΟΕ καλής θέλησης". Δεν οικοδομείς εμπιστοσύνη με όποιον συστηματικά επιβουλεύεται την κυριαρχία σου και ταυτόχρονα φυλακίζει τους πολίτες σου επειδή τόλμησαν να διεκδικήσουν το αυτονόητο δικαίωμά τους στην ιδιοκτησία.

Η ιστορία έχει ήδη απαντήσει

Όσοι εξακολουθούν να πιστεύουν στην καλή πίστη της Τουρκικής πλευράς οφείλουν να θυμηθούν το 2011 μετά την καταστροφική έκρηξη στο Μαρί, οι "αδελφοί" Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι επί χρόνια απολάμβαναν δωρεάν ηλεκτροδότηση, ιατρική περίθαλψη μέσω του Γενικού Συστήματος Υγείας και δωρεάν παιδεία, αξίωσαν να υπογραφεί επίσημη συμφωνία και να πληρωθούν προκειμένου να συνεχίσουν να παρέχουν ηλεκτρικό ρεύμα στην πληγείσα ελεύθερη Κύπρο. Αυτή είναι η ουσία της "αμοιβαιότητας" που επικαλούνται τα ΜΟΕ μονόδρομη ροή παροχών προς την κατεύθυνση των κατεχομένων, και εμπορική διαπραγμάτευση κάθε φορά που ζητείται η παραμικρή ανταπόδοση.

Ο Θεμιστοκλής, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, είχε πει ότι δύο θεούς κατέχει κανείς όταν διαπραγματεύεται την Πειθώ και τη Βία. Η Κυπριακή Δημοκρατία, επί δεκαετίες, επικαλείται αποκλειστικά την Πειθώ —διάλογο, ΜΟΕ, "οικοδόμηση εμπιστοσύνης"— ενώ αρνείται συστηματικά να αξιοποιήσει το δεύτερο σκέλος αποτροπή, ενίσχυση της άμυνας, πραγματικές κυρώσεις εις βάρος της κατοχικής δύναμης. Το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο η Τουρκία, η οποία σέβεται μόνο τη δύναμη, συνεχίζει να αγνοεί κάθε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, να μετακινεί τα όρια της νεκράς ζώνης και να καλύπτει την καταπάτηση ελληνοκυπριακών περιουσιών, ενώ η δική μας πλευρά ανταμείβει την αδιαλλαξία της με νέα ΜΟΕ.

Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η Άγκυρα, μέσω επίσημων κυβερνητικών χειλέων, έχει επανειλημμένα υπενθυμίσει ότι κατέχει το "δεσμείν και λύειν" του Κυπριακού. Αν αυτό γίνεται αποδεκτό ως αυτονόητο —και μάλιστα σε δημόσιες τοποθετήσεις ανώτατων αξιωματούχων— τότε γιατί συνεχίζουμε να διαπραγματευόμαστε ΜΟΕ αποκλειστικά με τους Τουρκοκυπρίους, οι οποίοι δεν έχουν καμία πραγματική αυτονομία απόφασης απέναντι στην Άγκυρα; Ποιο ΜΟΕ θα ήταν πράγματι ουσιαστικό, αν όχι η ρητή αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την ίδια την Τουρκία —χώρα που ταυτόχρονα διεκδικεί πολυδάπανα ευρωπαϊκά προγράμματα συμπαραγωγής αμυντικού υλικού, εκμεταλλευόμενη την ιδιότητά της ως υποψήφιου εταίρου της Ένωσης της οποίας η Κύπρος είναι πλήρες μέλος;

Συμπεράσματα: τέλος στην ανοχή, όχι νέα ΜΟΕ

Η αδιαπραγμάτευτη στάση που επιβάλλεται πλέον δεν αφήνει περιθώρια για διφορούμενες ερμηνείες ή προσωπικές χειρονομίες φιλίας ανάμεσα σε πολιτικούς αντιπάλους. Απαιτείται πλήρης και άνευ όρων αποχώρηση των Τουρκικών στρατευμάτων κατοχής από κάθε σπιθαμή του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας· άμεση και ασφαλής επιστροφή όλων των εκτοπισμένων προσφύγων στις πατρογονικές τους εστίες· και ακλόνητη διαφύλαξη, χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό ή συμβιβασμό, της Ελληνικότητας της Κύπρου —της ελληνικής γλώσσας και της ορθόδοξης χριστιανικής της παράδοσης— ως αδιαπραγμάτευτων στοιχείων της ταυτότητας του νησιού. Κάθε πολιτικός, όποιο κι αν είναι το κομματικό του παρελθόν, που αναγάγει το εθνικό θέμα σε ζήτημα προσωπικής φιλίας με τον εκάστοτε Πρόεδρο, οφείλει να λογοδοτήσει δημόσια για την υποβάθμιση ενός θέματος επιβίωσης του Ελληνισμού της Κύπρου σε επίπεδο κοινωνικής ευγένειας.

* Άμεση αναστολή κάθε νέου ΜΟΕ έως ότου η Τουρκία αναγνωρίσει επίσημα την Κυπριακή Δημοκρατία και αποδεσμευτεί δημοσίως από τη ρητορική περί "κυριαρχικής ισότητας" δύο κρατών.

* Δημόσια απαίτηση για την άμεση απόσυρση της τουρκικής Αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, με την οποία η Άγκυρα δηλώνει ρητά ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία παρά την υπογραφή του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου επέκτασης της Τελωνειακής Ένωσης στα δέκα νέα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και πλήρη εφαρμογή του Πρωτοκόλλου 10 της Συνθήκης Προσχώρησης του 2003, ως προϋπόθεση για τη συνέχιση οποιουδήποτε διαλόγου ή ΜΟΕ (Σημερινή, 2021).

* Άνοιγμα των λιμανιών και αεροδρομίων στα πλοία και αεροπλάνα που φέρουν Κυπριακή Σημαία.

* Δημόσια απαίτηση αυστηρής αμοιβαιότητας καμία παροχή προς τους Τουρκοκυπρίους χωρίς αντίστοιχη, επαληθεύσιμη δέσμευση της Τουρκίας επί των θεμελιωδών ζητημάτων ασφαλείας και κυριαρχίας.

* Πλήρης διακοπή της πρακτικής να αντιμετωπίζεται το εθνικό θέμα ως πεδίο προσωπικών πολιτικών χειρονομιών, δηλώσεων φιλίας ή κομματικής αντιπαράθεσης χαμηλού επιπέδου.

* Ενίσχυση, όχι αποδυνάμωση, της αμυντικής θωράκισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως προϋπόθεση κάθε μελλοντικής διαπραγμάτευσης από θέση ισχύος και όχι κατευνασμού.

Η γελοιοποίηση ενός θέματος ζωής και θανάτου για τον Ελληνισμό της Κύπρου, μέσω δηλώσεων που το αναγάγουν σε ζήτημα προσωπικής χημείας, δεν είναι απλώς αφελής πολιτική επικοινωνία· είναι, εν τέλει, η πιο ειλικρινής ομολογία της χρεοκοπίας μιας ολόκληρης πολιτικής γενεάς απέναντι στο εθνικό μας θέμα.

Όσο η πολιτική μας ηγεσία —ανεξαρτήτως κομματικής ταυτότητας— εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Κυπριακό ως πεδίο προσωπικών δηλώσεων, φιλικών εκκλήσεων και ανώδυνων διαβημάτων, τόσο η κατοχή θα τσιμεντώνεται περαιτέρω, τόσο επί του εδάφους όσο και, δυστυχώς, στη συνείδηση των ίδιων των πολιτών. Η προστασία της κυριαρχίας, η υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και η αξιοπρέπεια ενός λαού δεν αποτελούν ζήτημα διαπραγματευτικής καλοσύνης ή προσωπικής φιλίας μεταξύ πολιτικών· είναι υποχρέωση ύπαρξης, την οποία καμία "φιλική" ανάρτηση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορεί ούτε να υποκαταστήσει ούτε να ελαφρύνει.

*Υπόψηφιος Διδάκτωρ

Τμήμα Μαρκετινγ & Επικοινωνίας | Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Βιβλιογραφία (APA 7)

* Geopolitico. (2026a, Ιουλίου 29). Η Άγκυρα τορπιλίζει ξανά το Κυπριακό – Επιμένει σε "κυριαρχική ισότητα" και δύο κράτη. https//geopolitico.gr/

* Geopolitico. (2026b, Απριλίου 15). Σοβαρή ένταση στην Πύλα. Άρματα μάχης από τον κατοχικό στρατό, ενισχυμένη παρουσία Βρετανικών Βάσεων και παρέμβαση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ για αποκλιμάκωση. https//geopolitico.gr/

* Reporter.com.cy. (2026). Σοβαρό περιστατικό στο Μάμμαρι – Οπλισμένοι Τούρκοι στρατιώτες και ψευδοαστυνομικοί επιτέθηκαν σε γεωργούς στη Νεκρή Ζώνη. https//www.reporter.com.cy/

* Σημερινή. (2021, Μαΐου 24). Το Πρωτόκολλο 10 της ΕΕ και οι τουρκικές μεθοδεύσεις. https//simerini.sigmalive.com/

* Thriassio. (2025, Νοεμβρίου 9). Κύπρος Τουρκική πρόκληση στη νεκρή ζώνη – Έδιωξαν Ελληνοκύπριους γεωργούς. https//thriassio.gr/

* Ker-Lindsay, J. (2011). The Cyprus Problem What Everyone Needs to Know. Oxford University Press.

* Plutarch. (n.d.). Βίοι Παράλληλοι Θεμιστοκλής [Parallel Lives Themistocles].

* Politis. (2026, Αυγούστου 1). Κυπριακό Επόμενος στόχος η καταγραφή των συγκλίσεων ενόψει 5+1 - Στο τραπέζι και τα οδοφράγματα. https//www.politis.com.cy/

* Sigmalive. (2026, Αυγούστου 4). Αβέρωφ σε ΠτΔ Θα γίνουμε ακόμη καλύτεροι φίλοι αν ανοίξεις ένα οδόφραγμα. https//www.sigmalive.com/news/politics/1324533/

* Tompson & Tompson. (1980s). Στρατηγική μελέτη πολιτικής και οικονομικής ανάπτυξης των κατεχομένων περιοχών της Κύπρου (Ανέκδοτη μελέτη, εκπονηθείσα για λογαριασμό της Τουρκικής Κυβέρνησης).

* United Nations News. (2026, Ιουλίου 29). Cyprus Guterres calls for renewed trust and a new meeting on the way forward. https//news.un.org/en/story/2026/07/1168048

* United Nations Security Council. (1984). Απόφαση 550 (1984).

* Γιανναράς, Κ. (2026). Η φενάκη των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης – Από τη συνεργασία στη συνενοχή; (Ανέκδοτο άρθρο γνώμης).

( Γιανναράς, Κ. (2026). ΜΟΕ vs Tompson & Tompson (Αρθρο γνώμης - Sigmalive).

*Υποψήφιος Διδάκτωρ | Τμήμα Μάρκετινγκ – Επικοινωνίας | Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου