Παγκόσμια διακυβέρνηση: γιατί αφορά και τους μικρούς

Υπάρχουν συζητήσεις που μοιάζουν μακρινές. Τις φανταζόμαστε σε αίθουσες κορυφαίων συνόδων, ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις. Η παγκόσμια διακυβέρνηση είναι μία από αυτές. Κι όμως, λίγα ζητήματα αφορούν τόσο άμεσα μια μικρή χώρα όσο ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται και λειτουργεί ο κόσμος γύρω της.

Φέτος η Κίνα δημοσίευσε μια Λευκή Βίβλο με τίτλο «Πιο Δίκαιη και Ισότιμη Παγκόσμια Διακυβέρνηση». Το κείμενο αποτυπώνει την Πρωτοβουλία για την Παγκόσμια Διακυβέρνηση, την οποία είχε παρουσιάσει ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ένα χρόνο πριν. Σύμφωνα με τη Λευκή Βίβλο, η πρωτοβουλία έχει ήδη λάβει τη στήριξη σχεδόν 160 κρατών και διεθνών οργανισμών.

Η πρόταση στηρίζεται σε πέντε αρχές. Την κυριαρχική ισότητα των κρατών. Τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Την πολυμέρεια. Την ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Και την έμφαση σε πράξεις με απτά αποτελέσματα. Στη διατύπωσή τους, τα κράτη αντιμετωπίζονται ως ίσα, ανεξαρτήτως μεγέθους ή ισχύος. Ο ρόλος του ΟΗΕ παραμένει κεντρικός.

Εδώ είναι το σημείο που με κάνει, ως Κύπριο, να σταθώ. Μια μικρή χώρα δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει τη θέλησή της. Η ασφάλειά της δεν στηρίζεται στη δύναμη αλλά στους κανόνες. Στο διεθνές δίκαιο, στους θεσμούς, στην αρχή ότι η φωνή του μικρού μετρά όσο και του μεγάλου. Ό,τι ενισχύει αυτή την αρχή, μας αφορά άμεσα. Ό,τι την αποδυναμώνει, μας εκθέτει.

Η πρόταση όμως δεν εξαντλείται στις αρχές. Έχει και μια πρακτική διάσταση που αξίζει προσοχής. Η Κίνα μιλά για συνεργασία με μετρήσιμα αποτελέσματα. Σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, η ψηφιακή οικονομία, η τεχνητή νοημοσύνη, η υγεία. Ανακοίνωσε, για παράδειγμα, 5.000 εγχειρήσεις καταρράκτη και 10.000 προληπτικούς ελέγχους για τον καρκίνο προς όφελος χωρών-εταίρων της. Η διπλωματία που παράγει απτό όφελος για τον απλό πολίτη είναι μια πρακτική που κάθε κράτος μπορεί να μελετήσει.

Τι σημαίνει αυτό για την Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν σημαίνει υιοθέτηση ενός μοντέλου. Η Κύπρος έχει τον δικό της προσανατολισμό, μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και με σταθερή προσήλωση στο διεθνές δίκαιο. Σημαίνει όμως κάτι πιο ώριμο. Να μελετά προσεκτικά κάθε σοβαρή πρόταση για το πώς οργανώνεται ο κόσμος. Να αναζητά τα σημεία σύγκλισης. Να συμμετέχει σε μορφές πρακτικής συνεργασίας που ωφελούν τον τόπο, από την πράσινη μετάβαση ως την τεχνολογία. Και να υπερασπίζεται, σε κάθε βήμα, την αρχή ότι ένας πιο δίκαιος και αντιπροσωπευτικός κόσμος είναι προς το συμφέρον των μικρών.

Ο κόσμος περνά μια περίοδο αναταραχής. Οι παλιές βεβαιότητες δοκιμάζονται. Σε τέτοιες στιγμές, η συζήτηση για το πώς διακυβερνάται ο πλανήτης δεν είναι πολυτέλεια των ισχυρών. Είναι ανάγκη των μικρών. Και ίσως αυτή να είναι η πιο χρήσιμη υπενθύμιση. Ότι ένας δικαιότερος κόσμος δεν χτίζεται από τους λίγους για τους λίγους, αλλά από όλους, για όλους.

*Επικοινωνιολόγος και Διευθυντής διαφημιστικής εταιρείας, Honest Content