Δουλεύουμε πιο πολύ, πληρωνόμαστε λιγότερο

Στην Κύπρο και τη Ρουμανία, όσοι εργάζονται με μισθό καταγράφουν τις περισσότερες ώρες δουλειάς στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 40,1 την εβδομάδα. Στη Δανία εργάζονται κατά μέσο όρο έξι ώρες λιγότερο, αλλά ο μέσος ετήσιος μισθός τους ξεπερνά το διπλάσιο του κυπριακού. Η απόσταση αφορά τόσο τον χρόνο που περνά κανείς στη δουλειά όσο και την αμοιβή που φέρνει στο σπίτι.

Η κατάταξη προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Μετρά τις ώρες που εργάζονται συνήθως οι υπάλληλοι στην κύρια δουλειά τους, περιλαμβάνοντας πλήρη και μερική απασχόληση. Στο σύνολο της ΕΕ, ο μέσος όρος φθάνει τις 36,6 ώρες την εβδομάδα. Η Κύπρος βρίσκεται μαζί με τη Ρουμανία 3,5 ώρες υψηλότερα.

Οκτώ ώρες από την Ολλανδία

Η μεγαλύτερη απόσταση καταγράφεται από την Ολλανδία, όπου η εβδομάδα περιορίζεται στις 32,1 ώρες. Πρόκειται για διαφορά οκτώ ωρών, όσο μια ολόκληρη εργάσιμη ημέρα. Στη Δανία ο μέσος όρος φθάνει τις 34,1 ώρες και στη Γερμανία τις 34,6. Οι εργαζόμενοι στην Κύπρο καταγράφουν, αντίστοιχα, έξι και πεντέμισι ώρες περισσότερες.

Πίσω από το μικρότερο ωράριο

Η Ολλανδία έχει και το υψηλότερο ποσοστό μερικής απασχόλησης στην ΕΕ. Το 2024 εργάζονταν με μειωμένο ωράριο το 38,6% του συνόλου των απασχολουμένων, έναντι 17,1% στην Ένωση. Στη Γερμανία το ποσοστό έφθανε το 28,9% και στη Δανία το 23,5%. Έτσι εξηγείται μέρος της διαφοράς στις εβδομαδιαίες ώρες: οι μέσοι όροι περιλαμβάνουν μαζί πλήρεις και μερικές θέσεις. Δεν σημαίνουν ότι δύο υπάλληλοι στην ίδια θέση έχουν κατ’ ανάγκην διαφορά οκτώ ωρών στο πρόγραμμά τους.

Η μερική εργασία έχει και κοινωνική πλευρά. Στην Ολλανδία, το 66,6% των εργαζόμενων γυναικών ηλικίας 25–54 ετών με παιδιά απασχολούνταν μερικώς το 2024. Στη Γερμανία το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 66,1%. Στην Κύπρο, τόσο για τις εργαζόμενες μητέρες όσο και για τους πατέρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας, έμενε κάτω από 10%. Για μια οικογένεια, αυτό σημαίνει πολύ διαφορετικές δυνατότητες οργάνωσης της εβδομάδας.

Το μικρότερο ωράριο, πάντως, δεν προκύπτει πάντα από ελεύθερη επιλογή. Στο σύνολο της ΕΕ, το 29,6% των γυναικών ηλικίας 25–64 ετών που εργάζονταν μερικώς ανέφεραν ως κύριο λόγο τη φροντίδα παιδιών ή ενηλίκων με αναπηρία. Άλλο 17,1% δήλωσαν ότι δεν βρήκαν θέση πλήρους απασχόλησης. Η συντομότερη εβδομάδα μπορεί να διευκολύνει την οικογένεια, συχνά όμως φέρνει και μικρότερο εισόδημα. Τα ποσοστά αυτά αφορούν το 2024 και το σύνολο των εργαζομένων, ενώ η κατάταξη των ωρών αφορά υπαλλήλους το 2025.

Η σύγκριση στις απολαβές

Τα πιο πρόσφατα συγκρίσιμα στοιχεία για τους ετήσιους μισθούς αφορούν το 2024. Στην Κύπρο, ο μέσος όρος ήταν περίπου €27.600, κάτω από τις €39.800 της ΕΕ. Στη Δανία έφθανε τις €71.600 και στη Γερμανία τις €51.000. Έτσι, δύο χώρες με συντομότερη συνήθη εβδομάδα καταγράφουν και σαφώς υψηλότερες μέσες απολαβές.

Οι αριθμοί των μισθών έχουν υπολογιστεί σαν να εργάζονταν όλοι με πλήρες ωράριο. Στις εβδομαδιαίες ώρες, αντίθετα, περιλαμβάνονται και οι θέσεις μερικής απασχόλησης. Επομένως, η παράθεση δείχνει τις διαφορές ανάμεσα στις χώρες, αλλά δεν δίνει αξιόπιστο ωρομίσθιο αν διαιρέσουμε τον έναν δείκτη με τον άλλον.

Τι αγοράζει ο μεγαλύτερος μισθός

Η μισθολογική απόσταση χρειάζεται και έλεγχο στις τιμές. Σύμφωνα με την Eurostat, το 2025 η Δανία είχε το υψηλότερο επίπεδο τιμών για αγαθά και υπηρεσίες που αγοράζουν τα νοικοκυριά στην ΕΕ: 40% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στη Γερμανία, ειδικότερα, οι τιμές της ενέργειας βρίσκονταν 22% πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Το ύψος του μισθού πρέπει να διαβαστεί μαζί με το κόστος των καθημερινών αναγκών.

Τα €71.600 της Δανίας δεν σημαίνουν ότι ο εργαζόμενος διαθέτει δυόμισι φορές περισσότερα χρήματα για τις ίδιες αγορές σε σχέση με κάποιον στην Κύπρο. Μεσολαβούν οι τιμές, οι φόροι και οι εισφορές. Επιπλέον, οι μισθοί που συγκρίνονται εδώ αφορούν το 2024, ενώ τα στοιχεία για το επίπεδο τιμών το 2025. Οι δύο μετρήσεις δείχνουν γιατί ο μεγαλύτερος ονομαστικός μισθός χρειάζεται ερμηνεία· από μόνες τους δεν δίνουν πλήρη σύγκριση της αγοραστικής δύναμης των δύο νοικοκυριών.

Ο χρόνος που λείπει από το σπίτι

Οι 40,1 ώρες περιλαμβάνουν την επιπλέον εργασία που επαναλαμβάνεται κανονικά, είτε πληρώνεται είτε όχι ο εργαζόμενος. Η διαδρομή από και προς τον χώρο δουλειάς μένει εκτός. Για κάποιον που περνά καθημερινά μία ώρα στον δρόμο, ο χρόνος μακριά από το σπίτι ξεπερνά αισθητά αυτόν που εμφανίζει η Eurostat.

Όταν η δουλειά κρατά περισσότερο, στενεύει ο χρόνος ανάμεσα στην επιστροφή στο σπίτι και την ώρα που κοιμούνται τα παιδιά. Για όποιον φροντίζει ηλικιωμένο συγγενή, οι υποχρεώσεις αρχίζουν μόλις σχολάσει. Στο ίδιο διάστημα πρέπει να χωρέσουν οι δουλειές του σπιτιού και η ξεκούραση.

Ποιοι σηκώνουν τη μεγάλη εβδομάδα

Η σύγκριση με τους αυτοεργοδοτούμενους αναδεικνύει μιαν ακόμη κυπριακή ιδιαιτερότητα. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όσοι εργάζονται μόνοι στη δική τους επιχείρηση συμπληρώνουν περισσότερες ώρες από τους υπαλλήλους. Στην Κύπρο συμβαίνει το αντίστροφο: Οι εργαζόμενοι για λογαριασμό εργοδότη καταγράφουν κατά μέσο όρο 5,5 ώρες περισσότερες την εβδομάδα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τέτοια διαφορά στην ΕΕ.