«Φωνές και μνήμες Μικρασίας και Κύπρου. Δεν σβήνουν, δεν λησμονούνται»

Η «Τετρακτύς φιλμς» ανακοινώνει ότι διεκπεραιώθηκε αισίως η ετοιμασία του Α΄ Τόμου της δίτομης μνημειώδους έκδοσης «Φωνές και μνήμες Μικρασίας και Κύπρου. Δεν σβήνουν, δεν λησμονούνται», σε έρευνα, συγγραφή και επιμέλεια του δρα Χρύσανθου Χρυσάνθου και συντονισμό του Σταύρου Παπαγεωργίου.

Ο Α΄ Τόμος, έκτασης 768 σελίδων, μετά από ενδελεχή έρευνα σε Κύπρο, Ελλάδα και Μικρά Ασία, είναι μεστός πρωτογενούς αρχειακού υλικού, σπάνιων φωτογραφιών και αυθεντικών μαρτυριών. Στις σελίδες του αναδεικνύεται η μακραίωνη σχέση της Κύπρου με τη Μικρά Ασία, ιδιαίτερα με τις πόλεις των νότιων μικρασιατικών παραλίων, την Αττάλεια, την Αλάγια, τη Μερσίνα και άλλες.

Ξεχωριστή θέση κατέχει η ιστορία των Μικρασιατών που, μετά την καταστροφή του 1922, βρήκαν καταφύγιο στην Κύπρο, προσωρινά ή μόνιμα, κάνοντας το νησί δεύτερη πατρίδα τους. Ανάμεσά τους ο Αναστάσης Τοσούνογλου από την Αλάγια, ο οποίος ρίζωσε στην Κύπρο, δημιούργησε οικογένεια και άφησε πίσω του μνήμη αγαθή.

Μέσα από τα κεφάλαια της έκδοσης ξεδιπλώνονται οι ιστορικοί, θρησκευτικοί, εκπαιδευτικοί, εμπορικοί και κοινωνικοί δεσμοί Κύπρου και Μικράς Ασίας, η ζωή του ελληνισμού στην Αλάγια, τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή, η άφιξη των προσφύγων στην Κύπρο, η δοκιμασία της καραντίνας στο λοιμοκαθαρτήριο της Δεκέλειας, η περίθαλψή τους από τους Κυπρίους που προσέτρεξαν να τους συμπαρασταθούν και ο δύσκολος αγώνας για μια νέα αρχή.

Όπως σημειώνει ο ερευνητής, συγγραφέας και επιμελητής της έκδοσης, δρ Χρύσανθος Χρυσάνθου, Μικρά Ασία και Κύπρος ακολούθησαν «βίους παράλληλους», με κοινές ρίζες στον ελληνικό πολιτισμό αλλά και την οδυνηρή εμπειρία της προσφυγιάς. Ευχή των συντελεστών είναι η έκδοση να αποτελέσει μια «σεμνή κιβωτό της ιστορικής μνήμης».

Η έκδοση απευθύνεται σε όλους όσοι κουβαλούν οικογενειακές μνήμες προσφυγιάς, αλλά και σε ερευνητές, μελετητές και αναγνώστες που επιθυμούν να γνωρίσουν καλύτερα μια σημαντική πτυχή της κοινής ιστορίας Κύπρου και Μικράς Ασίας. Η πληθώρα του υλικού οδήγησε στην απόφαση για την ετοιμασία Β΄ Τόμου, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027.

Οι τρεις παρουσιάσεις

Η επίσημη παρουσίαση του Α΄ Τόμου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2026, στις 7:30 μ.μ., στην Αίθουσα Τελετών του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ιεράς Μονής Κύκκου «Αρχάγγελος», στη Λευκωσία. Η εκδήλωση της 5ης Νοεμβρίου στη Λευκωσία τελεί υπό την αιγίδα του Ιδρύματος «Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου».

Θα ακολουθήσει η παρουσίαση της έκδοσης στη Λεμεσό, στο 5th Limassol Book Fair, από τις 20 έως τις 22 Νοεμβρίου 2026, ενώ ο κύκλος των παρουσιάσεων του Νοεμβρίου θα ολοκληρωθεί στην Αθήνα, στις 26 Νοεμβρίου 2026, στο Σπίτι της Κύπρου.

Η σημαντική αυτή έκδοση υλοποιήθηκε με τη χορηγία της Άννας Τοσούνογλου - Χριστοφή, Προέδρου και ιδρύτριας του Ιδρύματος «Αναστάσης και Ευφροσύνη Τοσούνογλου», και είναι αφιερωμένη στη μνήμη των γονέων της, καθώς και σε όλους τους πρόσφυγες, Μικρασιάτες και Κυπρίους.

Εκδότης: «Τετρακτύς φιλμς»
Έρευνα – Συγγραφή – Επιμέλεια: Δρ Χρύσανθος Χρυσάνθου
Συντονισμός έκδοσης: Σταύρος Παπαγεωργίου ([email protected]).