Εγκαταλελειμμένα χωριά, ερημωμένα σπίτια, ξεχασμένοι τόποι…

Ματιές στην άγνωστη Κύπρο
Αγρίδια: Το ξεχασμένο χωριό της Πιτσιλιάς
Περιδιαβαίνοντας την επαρχία Λεμεσού, ξεπροβάλλουν τα πανέμορφα Αγρίδια. Πρόκειται για ένα χωριό με πλούσια άγρια βλάστηση, αλλά και γειτονιές ξεχωριστής ομορφιάς με στενά δρομάκια και σπίτια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής
Μοναδικές διαδρομές σε τόπους κοντινούς με εκκίνηση από την πρωτεύουσα, μα μακρινούς στον χρόνο. Περιηγητικές αναζητήσεις στο παρελθόν και στην Ιστορία, σε χωριά που ρημάχτηκαν, σε ανθρώπους που έφυγαν μα και σε μια φύση που μαγεύει με την απλότητα και την ομορφιά της. Η «Σημερινή» κάθε βδομάδα θα επισκέπτεται μικρά και ξεχασμένα χωριά, ψάχνοντας τον κρυμμένο τους θησαυρό. Ο προορισμός μας αυτή τη βδομάδα ήταν τα Αγρίδια, ένα μικρό γραφικό χωριό της Πιτσιλιάς στην επαρχία Λεμεσού. Χτισμένο σε μια ξεχωριστή τοποθεσία, σε μια πλαγιά ντυμένη με τα χρώματα της φύσης.

Αποτελεί μάλιστα το ένατο ψηλότερο χωριό της Κύπρου, στα 1.100 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας. Ένα υπέροχο χωριό με ελικοειδή στενά δρομάκια, παλιά παραδοσιακά σπίτια, που στις αυλές τους έχουν κληματαριές και πολύχρωμες γλάστρες. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η πλούσια φυσική βλάστηση. Η ονομασία του χωριού, σύμφωνα με τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, σημαίνει κτήματα, ενώ συνδέεται και με ένα ιστορικό γεγονός. Συγκεκριμένα, το χωριό παραχωρήθηκε ως κτήμα στον Ιούλιο, ένα Φράγκο ιερωμένο. Είναι ενδιαφέρον πως η παράδοση συνδέει την ονομασία του χωριού με τα άφθονα άγρια γίδια (αγρινά) που υπήρχαν στην περιοχή.
Αριθμεί 100 κατοίκους
Το χωριό από το 1881 μέχρι το 1982 ακολούθησε ανοδική πληθυσμιακή πορεία. Δυστυχώς, στις μέρες μας, ο πληθυσμός του μειώθηκε σημαντικά. Συγκεκριμένα, η απογραφή του 2001 έδειξε τον μικρότερο αριθμό πληθυσμού από όλες τις προηγούμενες, με 121 κατοίκους. Σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία του Κοινοτικού Συμβουλίου, αριθμεί 100 κατοίκους και οι πλείστοι είναι ηλικιωμένοι. Στο χωριό υπάρχουν δύο εκκλησίες αφιερωμένες στον Προφήτη Ηλία.

Ένα μικρό ξωκκλήσι σε ένα καταπράσινο ψηλό λόφο και μια μεγάλη εκκλησία στην καρδιά των Αγριδιών. Καλλιεργήσιμες εκτάσεις γης εναλλάσσονται αρμονικά με εκτάσεις πλούσιας άγριας βλάστησης. Σε όλη σχεδόν την έκταση του χωριού υπάρχουν αναβαθμίδες καλλιέργειας, στις οποίες καλλιεργούνται φρουτόδεντρα και λαχανικά. Επίσης, στις πλαγιές των Αγριδιών υπάρχουν αμπέλια αλλά και αμυγδαλιές, οι οποίες όταν είναι ανθισμένες προσθέτουν τις πιο χαρούμενες πινελιές στο τοπίο.
Η καθημερινή ζωή
Κατά την είσοδό μας στην περιοχή, βρήκαμε ένα εγκαταλελειμμένο δημοτικό σχολείο που κάποτε έσφυζε από μαθητές, ενώ τώρα χρησιμοποιείται ως κατασκηνωτικός χώρος του Δήμου Λατσιών. Συνεχίζοντας την πορεία μας στο χωριό, μας σταμάτησε ένας πεζός κάτοικος, ενθουσιασμένος, και μας καλωσόρισε. «Δεν περνάνε συχνά ξένοι από τον τόπο μας, ρήμαξε το χωριό μας, παιδιά! Κάποτε το σχολείο ήταν γεμάτο μαθητές. Τις Κυριακές στην πλατεία γινόταν το αδιαχώρητο. Να γέλια, κεράσματα, κουβεντολόι, μικροκαβγάδες... ζωντάνια», εκφράστηκε με λύπη ο ηλικιωμένος. Το μοναδικό καφενείο του χωριού βρίσκεται στην πλατεία και λειτουργεί το πρωί από τις 9 και το απόγευμα μετά τις 5.

Περπατώντας στο κέντρο του χωριού, συναντήσαμε το γραφείο του Κοινοτικού Συμβουλίου Αγριδιών, το οποίο λειτουργεί ως Κοινοτικό Ιατρείο, που επισκέπτεται ένας γιατρός κάθε δύο εβδομάδες για να εξετάσει τους κατοίκους, και ως κοινοτική βιβλιοθήκη. Συνεχίζοντας, βρήκαμε το μοναδικό μπακάλικο του χωριού, το οποίο λειτουργεί η γυναίκα του Κοινοτάρχη. Η ίδια μάς ανέφερε ότι πουλάει μόνο τα απαραίτητα για τους ηλικιωμένους, ενώ η πιο κοντινή υπεραγορά είναι στον Αγρό. «Δεν πουλάμε εφημερίδες, επειδή δεν έχουμε καθημερινές παραδώσεις εδώ.
Πρέπει κάποιος να πάει στον Αγρό για να αγοράσει εφημερίδα», είπε η ιδιοκτήτρια του μπακάλικου. Το χωριό έχει λίγες ταβέρνες, οι οποίες λειτουργούν μόνο το καλοκαίρι. Επίσης, σε μια πανέμορφη και εντυπωσιακή τοποθεσία με μεγάλα και επιβλητικά πεύκα και κέδρα, υπάρχει ο γνωστός «Ρότσος του Προφήτη Ηλία», και σε υψόμετρο 1.090 μέτρων ορθώνεται ένα μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον πολιούχο Άγιο της Κοινότητας, τον Προφήτη Ηλία. Το 2011, το Κοινοτικό Συμβούλιο προχώρησε στη δημιουργία Σημείου Θέας, στην πλακόστρωτη αυλή του παρεκκλησιού.

Το Σημείο Θέας συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κυπριακή Δημοκρατία. Περαιτέρω, σε μια συνομιλία μας ο Κοινοτάρχης του χωριού, κ. Ανδρέας Ευγενίου, μάς δήλωσε ότι «είμαστε εδώ και φυλάμε Θερμοπύλες. Στόχος μας είναι μια μέρα αυτό το μικρό χωριό του Τροόδους να γράψει Ιστορία και να γίνει σημείο αναφοράς στη Μέση Ανατολή. Έχουμε βάλει ψηλά τον πήχη, για να πετύχουμε το τέλειο. Σας ευχαριστώ και εύχομαι όταν θα τα ξαναπούμε, να μιλάμε για μεγάλα πράγματα», είπε ο Κοινοτάρχης.
Κυνηγετικός Σύλλογος «Τα Αγρίδια»
Στο χωριό οργανώθηκε ο Κυνηγετικός Σύλλογος «Τα Αγρίδια», ο οποίος ιδρύθηκε το 2001. Πρωταρχικός στόχος του Συλλόγου είναι να μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τόσο στην κοινότητα όσο και στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, ο Σύλλογος έθεσε ως στόχους την προστασία και τον εμπλουτισμό του θηράματος, καθώς και τη σύσφιγξη των σχέσεων των ανθρώπων κάθε ηλικίας που έχουν αγάπη για το κυνήγι και τη φύση. Ο Σύλλογος διοργανώνει καλοκαιρινή συνεστίαση, κάθε Ιούλιο, στο Πάρκο του Προφήτη Ηλία, καρναβαλίστικο χορό, καθώς και σκοπευτικούς αγώνες. Επίσης, αναλαμβάνει τη διοργάνωση του διαγωνισμού ταβλιού, που πραγματοποιείται την Κυριακή του Πάσχα, καθώς την έκδοση «έκτακτου λαχείου» με δώρο ένα αρνί, το οποίο πωλείται και κληρώνεται την ίδια μέρα.
Το σπίτι του σουτζούκκου και του ππαλουζέ
Τελευταίος σταθμός της εκδρομής μας ήταν το σπίτι της κυρίας Έλλης και του κύριου Σάββα, οι οποίοι μάς κάλεσαν μαζί με την κυρία Στέλλα να φτιάξουμε μαζί τους σουτζούκκο και ππαλουζέ. Ο σουτζούκκος είναι ένα παραδοσιακό γλυκό, φτιαγμένο από ένα παχύρευστο κρεμώδες μείγμα, γνωστό ως «μουσταλευριά». Το μείγμα αποτελείται από βρασμένο χυμό σταφυλιών με λίγο αλεύρι και, για τη γεύση, λίγο ροδόνερο. Από ένα ειδικό σχοινί περνάνε αμύγδαλα, μετά τα βουτάνε πολλές φορές μέσα στη μουσταλευριά και τα αφήνουν να στεγνώνουν στον ήλιο, μέχρι ο σουτζούκκος να αποκτήσει διάμετρο μίας ίντσας από τις πολλές στρώσεις.

Στη συνέχεια, εξακολουθεί να ξηραίνεται στον ήλιο για αρκετές μέρες, ενώ μετά από αυτό μπορεί να διατηρηθεί για μήνες. Η κυρία Έλλη και ο κύριος Σάββας φτιάχνουν κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, σουτζούκκο και ππαλουζέ με τη βοήθεια των άλλων κατοίκων, επειδή όλα γίνονται στο χέρι. Εκεί είχαμε τη χαρά να βοηθήσουμε στην προετοιμασία, στο ψήσιμο και, φυσικά, στο βούτηγμα του σουτζούκκου.
Συνταγή για ππαλουζέ / μουσταλευριά
1 κουβάς χυμού σταφυλιών (ο μούστος), τον οποίο αφήνουμε να κοχλάσει και βράζουμε με το χώμα, μέχρι να καθαρίσει ο αφρός. Έπειτα τον αφήνουμε να κρυώσει
1 κούπα νερό
1 οκά αλεύρι (σιταρένιο και χωριάτικο)
2 κουταλιές ανθόνερο (στο τέλος)
1-1.5 ώρα ψήσιμο