Την ποσοτική χαλάρωση επεκτείνει σύντομα η ΕΚΤ

Η δημοσιονομική ενοποίηση για τις χώρες της νομισματικής ένωσης κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, με την προϋπόθεση, όμως, ότι θα ληφθούν υπ' όψιν τα χαρακτηριστικά, η δομή και οι ανάγκες κάθε εθνικής οικονομίας. Για παράδειγμα, η δομή μιας οικονομίας που είναι βασισμένη στις υπηρεσίες είναι διαφορετική από μιαν άλλη με ισχυρή βιομηχανική παραγωγή...
Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ έχει ουσιαστικά δύο στόχους: την αντιμετώπιση του αποπληθωρισμού (στόχος για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη 2%) και την ενίσχυση των προσπαθειών για επαναφορά της ευρωπαϊκής οικονομίας σε σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Παρά το γεγονός ότι υπήρξαν κάποιες θετικές ενδείξεις, όπως για παράδειγμα η μικρή μείωση της ανεργίας, οι εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα της ΕΚΤ ίσως θα πρέπει να ενισχυθεί / επεκταθεί.
Ο δείκτης τιμών καταναλωτή παραμένει σταθερός σε χαμηλά επίπεδα, ενώ η μείωση των τιμών των εμπορευμάτων στις διεθνείς αγορές αναμένεται να δημιουργήσει νέες πιέσεις. Επιπλέον, τις τελευταίες βδομάδες το ευρώ ενισχύθηκε έναντι των άλλων νομισμάτων, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ για την παγκόσμια οικονομία αποτυπώνει τους αυξανόμενους κινδύνους και αναφέρεται στην αυξημένη μεταβλητότητα των αγορών, στην επιβράδυνση των αναδυόμενων οικονομιών και στην ασθενική ανάκαμψη των ανεπτυγμένων. Στην έκθεσή του το ΔΝΤ παροτρύνει τις Κεντρικές Τράπεζες να συνεχίσουν να στηρίζουν τις οικονομίες μέσα από τα προγράμματα νομισματικής πολιτικής (στόχοι των αναφορών αυτών ήταν η FED, ώστε να αναστείλει οποιεσδήποτε αποφάσεις γι' αύξηση των επιτοκίων και η ΕΚΤ για επέκταση του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης).
Στην τελευταία συνεδρία του, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ διατήρησε τα επιτόκια στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα (άλλωστε κανένας δεν ανέμενε κάτι διαφορετικό μέσα από τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες), ενώ ο κ. Ντράγκι άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επέκτασης του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης και μετά το 2016 (μετά τη δήλωσή του η ισοτιμία του ευρώ παρουσίασε πτωτικές τάσεις). Σημειώνεται ότι το όριο αγοράς κρατικών ομολόγων ανά εκδότη αυξάνεται στο 33%, από 25% που ήταν προηγουμένως, κάτι που δίνει τη δυνατότητα αύξησης του ποσού αγορών ομολόγων συγκεκριμένων χωρών (συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου) που δύναται να αγοραστούν.
Οι αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ διακόπτονται στην περίπτωση που η χώρα εκδότης βρίσκεται κάτω από αξιολόγηση προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής. Ως εκ τούτου, και αναμένοντας και τις πολιτικές εξελίξεις, η Ελλάδα παραμένει εκτός του συγκεκριμένου προγράμματος.
Ο Διοικητής της ΕΚΤ ανέφερε, επίσης, ότι οι εκτιμήσεις για το ποσοστό ανάπτυξης και τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, που είναι οι δύο βασικοί στόχοι του προγράμματος, αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω, με τις τρέχουσες εξελίξεις στις αναδυόμενες αγορές να αποτελούν κίνδυνο για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Πέραν όμως από τα ζητήματα νομισματικής πολιτικής, αναμένεται σύντομα η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), το οποίο θα αποτελέσει το κύριο εργαλείο για την υλοποίηση του Επενδυτικού Σχεδίου Γιούνκερ για την Ευρώπη. Σκοπός του σχεδίου είναι να κινητοποιήσει €315 δις για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, δημιουργώντας συνθήκες ανάπτυξης και σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας.

Από την άλλη, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί επανέφερε την τελευταία βδομάδα το ενδεχόμενο εγκαθίδρυσης μιας οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης, με δικό της Υπουργό Οικονομικών, που θα μπορούσε να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και δικό της προϋπολογισμό για περισσότερη σύγκλιση. Ουσιαστικά, μετά την εφαρμογή του δημοσιονομικού συμφώνου, όπου τίθενται αυστηροί κανονισμοί και έλεγχος για την ετοιμασία των εθνικών προϋπολογισμών, προωθείται η συγκέντρωση στις Βρυξέλλες περισσότερων αρμοδιοτήτων για οικονομικές πολιτικές που αφορούν τις χώρες της Ευρωζώνης.

Η δημοσιονομική ενοποίηση για τις χώρες της νομισματικής ένωσης κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, με την προϋπόθεση, όμως, ότι θα ληφθούν υπ' όψιν τα χαρακτηριστικά, η δομή και οι ανάγκες κάθε εθνικής οικονομίας. Για παράδειγμα, η δομή μιας οικονομίας που είναι βασισμένη στις υπηρεσίες είναι διαφορετική από μιαν άλλη με ισχυρή βιομηχανική παραγωγή. Δυστυχώς, όμως, τα δείγματα γραφής, τα οποία έχει δείξει μέχρι τώρα η Ευρώπη, δεν είναι τόσο ενθαρρυντικά, αφού η κάθε χώρα-μέλος έχει τη δική της ατζέντα (χαρακτηριστικό παράδειγμα το μεταναστευτικό).
Οι ισορροπίες συνεχίζουν να είναι εύθραυστες σε ένα οικονομικό περιβάλλον που βασικό χαρακτηριστικό είναι η μεταβλητότητα. Αυτό απαιτεί εγρήγορση, κυρίως για ανοικτές οικονομίες όπως είναι η κυπριακή.
ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΣΕΜΙΔΗΣ
Διοικητικός Σύμβουλος KPMG
ayiasemides@kpmg.com