Ευοίωνες οι προβλέψεις

Αυξητική θα είναι η συνολική απασχόληση στην Κύπρο μέχρι το 2024, σύμφωνα με έρευνα της ΑνΑΔ
Εννέα στις δέκα νέες θέσεις εργασίας που θα ανοίγονται θα ανήκουν στον τομέα της παροχής υπηρεσιών
Ανάκαμψη με αυξητικές τάσεις θα παρουσιάσει η συνολική απασχόληση στην Κύπρο μέχρι το έτος 2024, εγκαταλείποντας, σύμφωνα με τις προβλέψεις, τις δυσχερείς επιπτώσεις που άφησε πίσω της η οικονομική κρίση. Αυτό κατέδειξε, μεταξύ άλλων, η έρευνα της Αρχής Ανάπτυξης Ανθρωπίνου Δυναμικού, που διενεργήθηκε αναφορικά με τις προβλέψεις στις συνολικές ανάγκες απασχόλησης αλλά και τα πιο δημοφιλή επαγγέλματα από το 2014 μέχρι και το 2024.
Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή στις τάσεις της συνολικής απασχόλησης στην Κύπρο το πρόσφατο παρελθόν, η έρευνα της ΑνΑΔ σημείωσε ότι η απασχόληση την περίοδο 2000-2008 παρουσίαζε αυξητική πορεία κατά 3,4% τον χρόνο. Στη συνέχεια την περίοδο 2008-2011, συνεπεία της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η απασχόληση παρουσίασε αύξηση μόνο της τάξεως του 1,3% τον χρόνο, ενώ τα επόμενα δύο χρόνια εμφάνισε πρωτοφανείς μειώσεις, οι οποίες σημειώθηκαν για πρώτη φορά στην Κύπρο μετά το 1974 με -3,3% το 2012 και -5,2% το 2013, χρονιά που σημειώθηκε το πρωτοφανές «κούρεμα» καταθέσεων σε δύο κυπριακές τράπεζες.
Παρ’ όλα αυτά, το 2014 ο αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε γύρω στις 361.327, ενώ βάσει της έρευνας μέχρι το 2024 προβλέπεται να ανέλθει σε 413.888 άτομα. Κατά συνέπεια, οι απασχολούμενοι θα αυξάνονται κατά 5.256 άτομα, αριθμός που αντιστοιχεί σε ποσοστιαία αύξηση 1,4% τον χρόνο, δηλαδή θα παραμείνουν χαμηλότεροι οι ρυθμοί αύξησης από εκείνους της περιόδου 2000-2008.
Πρώτος με διαφορά
Πέραν των ρυθμών ανάπτυξης, η έρευνα κατέδειξε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των απασχολουμένων μέχρι το 2024 θα συγκεντρώνονται στον τριτογενή τομέα, παρουσιάζοντας μάλιστα σημαντική αύξηση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στον τριτογενή τομέα περιλαμβάνονται κυρίως επαγγέλματα που αφορούν την προσφορά υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, η απασχόληση στον τριτογενή τομέα, από 286.104 άτομα τα οποία καταγράφηκαν το 2014, προβλέπεται να ανέλθει σε 332.594 άτομα το 2024. Συνεπάγεται επομένως, ότι 8 στους 10 απασχολούμενους θα εργοδοτούνται στον τριτογενή τομέα, αυξάνοντας έτσι την εξάρτηση της κυπριακής οικονομίας από τις Υπηρεσίες.
Εκτός αυτού, η έρευνα της ΑνΑΔ περιλαμβάνει και όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας οι οποίοι προβλέπεται ότι θα παρουσιάσουν τις καλύτερες προοπτικές αύξησης της απασχόλησης, που ανήκουν στον τριτογενή τομέα. Αυτοί είναι το χονδρικό εμπόριο, το λιανικό εμπόριο, οι πλωτές μεταφορές, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, οι νομικές και λογιστικές δραστηριότητες, οι δραστηριότητες αρχιτεκτόνων και μηχανικών, τα επαγγέλματα που άπτονται του τομέα της εκπαίδευσης, η υγεία και η κοινωνική μέριμνα, όπως επίσης και οι τέχνες, η διασκέδαση και η ψυχαγωγία.
Πρωτογενής και δευτερογενής
Όσον αφορά στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, οι προβλέψεις δεν εμφανίζονται τόσο ευοίωνες. Πιο συγκεκριμένα, η απασχόληση στους δύο αυτούς τομείς θα είναι πολύ μικρότερη, αφού μέχρι το 2024 υπολογίζεται ότι 65.012 άτομα θα απασχολούνται στον δευτερογενή τομέα και 16.282 άτομα στον πρωτογενή. Σημειώνεται ότι ο πρωτογενής τομέας περιλαμβάνει κυρίως τους τομείς της γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας, ενώ ο δευτερογενής τομέας τους κλάδους της μεταποίησης, των κατασκευών, της επεξεργασίας λυμάτων, της διαχείρισης αποβλήτων, αλλά και της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου.
Η δυσαναλογία στους τρεις τομείς, όσον αφορά στην απασχόληση, αποδεικνύεται και από τους αριθμούς των θέσεων εργασίας που προβλέπεται να δημιουργούνται κάθε χρόνο, ανά τομέα εργασίας. Σύμφωνα με την ΑνΑΔ, την περίοδο 2014-2024 στον τριτογενή τομέα αναμένεται να δημιουργούνται 4.649 νέες θέσεις εργασίας κάθε χρόνο, σε σύγκριση με 574 νέες θέσεις εργασίας τον χρόνο στον δευτερογενή τομέα και 33 νέες θέσεις εργασίας τον χρόνο στον πρωτογενή τομέα. Δηλαδή, οι 9 στις 10 νέες θέσεις εργασίας θα είναι στον τριτογενή τομέα.
«Ζητούνται» πτυχιούχοι
Παράλληλα, κάτοχοι πτυχίου ή τουλάχιστον απολυτηρίου δευτεροβάθμιας σχολής φαίνεται πως θα πρέπει να είναι οι περισσότεροι απασχολούμενοι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Αρχής Ανάπτυξης, για να μπορούν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις «των καιρών».
Βάσει των προβλέψεων της ΑνΑΔ, οι μισοί περίπου απασχολούμενοι (169.149 άτομα το 2014 και 195.881 άτομα το 2024) θα εξακολουθήσουν να εργοδοτούνται στα επαγγέλματα μέσου επιπέδου, δηλαδή σε επαγγέλματα που χρειάζονται απολυτήριο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ 1 στους 3 απασχολούμενους (132.021 άτομα το 2014 και 152.336 άτομα το 2024) θα εργάζονται σε επαγγέλματα ανώτερου επιπέδου, δηλαδή σε επαγγέλματα που απαιτούν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Επισημαίνεται ότι η αύξηση, η οποία θα εμφανιστεί στο μερίδιο των απασχολουμένων τόσο στα επαγγέλματα ανώτερου όσο και στα επαγγέλματα μέσου επιπέδου, θα λειτουργήσει εις βάρος του μεριδίου των απασχολουμένων στα επαγγέλματα κατώτερου επιπέδου, δηλαδή στα επαγγέλματα που δεν απαιτούν οποιαδήποτε εξειδίκευση.
Αυτό υποδηλώνει ότι οι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης της απασχόλησης στα επαγγέλματα ανώτερου και μέσου επιπέδου θα είναι υψηλότεροι από τον αντίστοιχο ρυθμό αύξησης στα επαγγέλματα κατώτερου επιπέδου. Ειδικότερα, υπολογίζεται ότι για κάθε 2.673 νέες θέσεις εργασίας σε επαγγέλματα ανωτέρου επιπέδου και 2.032 νέες θέσεις εργασίας σε επαγγέλματα μέσου επιπέδου ετησίως, θα δημιουργούνται 551 νέες θέσεις εργασίας στα επαγγέλματα κατωτέρου επιπέδου, μέχρι και το 2024.
Δημοφιλή επαγγέλματα
Η ανάγκη για μόρφωση των απασχολουμένων, είτε σε επίπεδο τριτοβάθμιας είτε δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αντικατοπτρίζεται και από το γεγονός ότι 8 από τις 14 επαγγελματικές ομάδες με τις καλύτερες προοπτικές αύξησης της απασχόλησης στο άμεσο μέλλον θα απαιτούν τριτοβάθμια εκπαίδευση και ανήκουν στα επαγγέλματα υψηλού επιπέδου. Οι υπόλοιπες πέντε θα ανήκουν στα επαγγέλματα μέσου επιπέδου και μόνο μία θα ανήκει στα επαγγέλματα κατωτέρου επιπέδου.
Αυτές οι επαγγελματικές ομάδες είναι οι ακόλουθες:
1. Υπάλληλοι παροχής υπηρεσιών (627 ανά έτος)
2. Καταστηματάρχες και πωλητές (603 ανά έτος)
3. Εκπαιδευτικοί (384 ανά έτος)
4. Ειδικοί νομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών επιστημών (227 ανά έτος)
5. Γραφείς γενικών καθηκόντων, ιδιαιτέρες γραμματείς και δακτυλογράφοι (258 ανά έτος)
6. Οδηγοί, μηχανοδηγοί, χειριστές εξοπλισμού, υπαξιωματικοί και ναύτες πλοίων (225 ανά έτος)
7. Γραφείς γενικών καθηκόντων, ιδιαιτέρες γραμματείς και δακτυλογράφοι (258 ανά έτος)
8. Βοηθοί λογιστών και συμβούλων επιχειρήσεων και διοίκησης (331 ανά έτος)
9. Λογιστές και σύμβουλοι επιχειρήσεων και διοίκησης (213 ανά έτος)
10. Ιατροί, νοσηλευτές και άλλοι ειδικοί σε θέματα υγείας (194 ανά έτος)
11. Φυσικοί, μαθηματικοί, μηχανικοί και αρχιτέκτονες (185 ανά έτος)