Οι ξένοι ανεβάζουν την αγορά ακινήτων

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ Η ΕΣΤΩ ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΚΑΜΨΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Ο Πρόεδρος του ΟΣΕΟΚ Κώστας Ρουσιάς εξηγεί γιατί οι Κύπριοι δεν αγοράζουν τα ακίνητα τα οποία διαθέτουν προς πώληση οι τράπεζες
Δεν υπάρχει πλέον φούσκωμα των τιμών. Η παρούσα περίοδος προσφέρεται για επενδύσεις σε ακίνητα
Η ανάκαμψη στις τιμές θα διατηρηθεί και ίσως βελτιωθεί, αν ληφθεί υπ' όψιν η αυξημένη ζήτηση για διαμερίσματα προς ενοικίαση, καθώς επίσης και η αύξηση στις πωλήσεις των κατασκευαστικών συμβολαίων σε πολυκατοικίες
Καλύτερες μέρες βιώνει τους τελευταίους μήνες η οικοδομική βιομηχανία και η αγορά ακινήτων, όπως δείχνουν τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Κεντρική Τράπεζα για το τρίτο τρίμηνο του 2016, αλλά και η κίνηση στα γραφεία των εταιρειών που ασχολούνται με τον δεινοπαθήσαντα τομέα τα τελευταία τέσσερα με πέντε χρόνια. Κίνηση φυσικά παρατηρείται και στα γιαπιά, με τις μπετονιέρες να ξεσκουριάζουν και να μπαίνουν ξανά σε τροχιά δραστηριοποίησης.

Η αμυδρή έστω ανάκαμψη του συγκεκριμένου τομέα αναπτερώνει τις ελπίδες και για νέες θέσεις εργασίας, αφού τα τελευταία χρόνια αρκετά μεγάλο ποσοστό των ανέργων ήταν άνθρωποι των οποίων η ζήση εξαρτιόταν από το κτίσιμο σπιτιών, εργοστασίων, αποθηκών και άλλων ακινήτων.

Πώς όμως εκτιμούν οι ίδιοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι στα του τομέα της οικοδομικής βιομηχανίας την κατάσταση, όπως διαμορφώνεται τον τελευταίο καιρό; Θα υπάρξει συνέχεια; Κι αν υπάρξει, η βαρυφορτωμένη με χρέη κατηγορία των εταιρειών που ζουν από τα ακίνητα θα αντέξει όσο χρειαστεί, μέχρι την πλήρη ανάκαμψη;

Απαντήσεις και σχόλια ζητήσαμε από τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Εργολάβων Οικοδομών (ΟΣΕΟΚ) Κώστα Ρουσιά, ο οποίος παραχώρησε στην εφημερίδα μας τη συνέντευξη που ακολουθεί:
Αυξητική η τάση των συμβολαίων

-Ο δείκτης τιμών κατοικιών, τον οποίο ετοιμάζει η Κεντρική Τράπεζα, κατέδειξε προσφάτως την πρώτη άνοδο (0,1% σε τριμηνιαία βάση) από το 2010. Ο Δείκτης παραμένει ωστόσο 32% κάτω από το ιστορικό υψηλό το 2008, ενώ σε ετήσια βάση ο Δείκτης παρουσίασε πτώση 1,3%, που αποτελεί το χαμηλότερο ποσοστό μείωσης από το 2010. Πώς σχολιάζετε τα στοιχεία αυτά; Έχετε αναλυτικότερους αριθμούς να μας δώσετε;

-Συμφωνούμε απόλυτα με τα ανακοινωθέντα στοιχεία και αυτό φαίνεται και από τις πωλήσεις των οικοδομικών μας συμβολαίων, οι οποίες παρουσιάζουν αυξητική ένδειξη. Φέτος καταδεικνύεται πέραν του 23% αύξηση σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2016. O δείκτης τιμών κατοικιών κατέδειξε μικρή άνοδο επίσης. Οι λόγοι εστιάζονται στην αυξημένη ζήτηση από αλλοδαπούς και κυρίως από χώρες της Ασίας, οι οποίοι επιζητούν να αποκτήσουν κυπριακό διαβατήριο, στις μεγάλες ανακαινίσεις σε ξενοδοχεία λόγω του αυξημένου τουριστικού ρεύματος, καθώς και στην αξιοποίηση εκ μέρους των ξενοδόχων των ειδικών παροχών που τους δίνονται από την Κυβέρνηση στο πλαίσιο της ανάκαμψης του κατασκευαστικού κλάδου. Η Λεμεσός ιδιαίτερα αλλά και οι άλλες πόλεις έχουν ελκύσει ξένους επενδυτές οι οποίοι αγοράζουν γραφεία και επαύλεις.
Είναι διατηρήσιμη και δεν είναι φούσκα

-Θεωρείτε ότι είναι διατηρήσιμη η ανάκαμψη στις τιμές των διαμερισμάτων και των κατοικιών; Αν ναι, πού στηρίζετε την εκτίμησή σας;

-Εκτιμούμε ότι η ανάκαμψη στις τιμές θα διατηρηθεί και ίσως βελτιωθεί προς τα πάνω, λαμβάνοντας υπ' όψιν την αυξημένη ζήτηση για διαμερίσματα προς ενοικίαση, καθώς επίσης και την αύξηση στις πωλήσεις των κατασκευαστικών συμβολαίων σε πολυκατοικίες.
-Πώς σχολιάζετε τις σημερινές τιμές ακινήτων; Αντικατοπτρίζουν την πραγματική αξία; Διαβλέπετε επάνοδο του φαινομένου της φούσκας, το οποίο είχε οδηγήσει τις τιμές σε δυσθεώρητα ύψη προ της οικονομικής κρίσης;

-Κατ’ αρχάς δεν πιστεύουμε ότι παρουσιάζεται το φαινόμενο της φούσκας σήμερα ή ότι αυτό θα επανεμφανιστεί στο εγγύς μέλλον. Οι σημερινές τιμές των ακινήτων βρίσκονται σήμερα σε επίπεδα που είναι προσιτά για να αγοράσει ή να επενδύσει κάποιος.
Το βάρος των κόκκινων δανείων

-Αρκετές κατασκευαστικές εταιρείες είναι γνωστό ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα με μη εξυπηρετούμενα δάνεια, γεγονός που αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην εκ νέου δανειοδότησή τους και άρα επαναδραστηριοποίησή τους στον τομέα. Έχετε στοιχεία για τις εταιρείες αυτές, είτε σε ποσοστά είτε σε ποσά και πώς πιστεύετε πως θα επέλθει λύση του συγκεκριμένου προβλήματος;

-Είναι γεγονός ότι το μεγαλύτερο πλήγμα της οικονομικής κρίσης το έχει υποστεί ο κατασκευαστικός τομέας και κατά συνέπεια οι εταιρείες που ασχολούνται με τον τομέα αυτό. Ένα ποσοστό γύρω στο 30% των εργοληπτικών εταιρειών, χαμηλότερής κυρίως τάξης, έχουν αναστείλει ή έχουν τερματίσει τις δραστηριότητές τους. Οι τράπεζες δυστυχώς δεν παρέχουν εύκολα διευκολύνσεις προς τις συγκεκριμένες εταιρείες, ώστε να μπορέσουν να επαναδραστηριοποιηθούν.
Τα ακίνητα στα χέρια των τραπεζών

-Είναι γνωστό επίσης ότι μεγάλες εταιρείες οφείλουν υπέρογκα ποσά σε τράπεζες και ότι γίνονται προσπάθειες για αναδιαρθρώσεις ή και προσφορά ακινήτων έναντι των δανείων. Έχετε παραδείγματα τέτοιων περιπτώσεων; (εταιρειών δηλαδή που έχουν δώσει ακίνητα έναντι των δανείων τους ή προχώρησαν με άλλους τρόπους σε αναδιαρθρώσεις);

-Ενημερωθήκαμε ότι εταιρείες έχουν προσφέρει ακίνητά τους για εξόφληση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους. Αυτό ήταν αναμενόμενο, δεδομένου του οικονομικού στραγγαλισμού των εν λόγω εταιρειών εξαιτίας του κουρέματος του Μαρτίου του 2013.
-Μεγάλο μέρος ακινήτων έχει περιέλθει στην κατοχή των τραπεζών ακριβώς λόγω των αναδιαρθρώσεων δανείων και καταβάλλονται προσπάθειες για ξεφόρτωμα αυτών των ακινήτων. Πιστεύετε πως τέτοιες προσπάθειες θα έχουν ως αποτέλεσμα την υπερπροσφορά ακινήτων και άρα τη μείωση των τιμών; Η ακόμα πιστεύετε πως τελικά οι τράπεζες θα λειτουργούν «ανταγωνιστικά» έναντι των εταιρειών ακινήτων ή και των εργοληπτικών εταιρειών;

-Πιστεύουμε ότι οι τράπεζες -για να μη λειτουργήσουν ανταγωνιστικά έναντι των εταιρειών ακινήτων και των εργοληπτικών εταιρειών- θα πρέπει να κρατήσουν τα ακίνητα και ταυτόχρονα να προβούν σε συντήρησή τους, ώστε αυτά να αναβαθμιστούν και να δοθεί η δυνατότητα πώλησής τους σε υψηλότερες τιμές. Δεν πρέπει με κανέναν τρόπο και για κανένα λόγο να προβούν σε άμεσο ξεπούλημα των ακινήτων αυτών.
Η κουλτούρα για τα ακίνητα

-Πάντως θα πρέπει να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον για αγορά ακινήτων τα οποία διαθέτουν προς πώληση οι τράπεζες είναι πάρα πολύ μικρό. Σημειώνεται επίσης το γεγονός ότι οι τιμές των προς διάθεση ακινήτων δεν είναι ελκυστικές. Ποια η άποψή σας επί του θέματος;

-Το ενδιαφέρον για αγορά τέτοιων ακινήτων παρουσιάζεται περιορισμένο όχι μόνο λόγω των τιμών, αλλά και λόγω της κουλτούρας των Κυπρίων να μην αγοράζουν τέτοια ακίνητα. Οι τράπεζες όμως θα πρέπει να συγκρατήσουν τις τιμές, ώστε να μην υπάρξει ο αθέμιτος ανταγωνισμός, όπως αναφέρθηκε και στην απάντηση της προηγούμενης ερώτησής σας.
-Στη Βουλή βρίσκεται προς συζήτηση εισήγηση, ώστε οι τράπεζες να μπορούν να διαχειρίζονται ακίνητα τα οποία βρίσκονται στην κατοχή τους ή να ολοκληρώσουν ημιτελή κτήρια, ώστε να μπορέσουν να τα διαθέσουν ίσως σε καλύτερες τιμές. Ποια η δική σας θέση επί του προκειμένου;

-Πιστεύουμε ότι οι τράπεζες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα συντήρησης, επιδιόρθωσης ή και αποπεράτωσης κτηρίων, ώστε να δημιουργηθούν και για τους εργολήπτες νέα έργα προς εκτέλεση, αλλά ταυτόχρονα να διατηρήσουν και τις τιμές σε σωστά επίπεδα.