Από το κακό στο χειρότερο

Άκρως δυσμενείς συνεχίζουν να είναι οι προβλέψεις για την πορεία της τουρκικής οικονομίας, γεγονός στο οποίο συμφωνούν οικονομολόγοι που συμμετείχαν στην τελευταία έρευνα της κεντρικής τράπεζας της χώρας, υποβαθμίζοντας κι άλλο τους φετινούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οι έγκριτοι οικονομολόγοι Άρης Πετάσης και Ιωάννης Βιολάρης αναλύουν στη «Σ» ποια είναι πραγματικά η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας και πώς αυτή μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις της Τουρκίας με τη χώρα μας.
Οι προβλέψεις

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα της κεντρικής τράπεζας της χώρας, η τουρκική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί φέτος μόλις 0,6%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 1,2%. Ο πληθωρισμός προβλέπεται ότι θα είναι στο 16,23% στα τέλη του έτους, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για υποχώρησή του στο 15,64%.

Σε 12 μήνες από τώρα υπολογίζεται ότι θα είναι στο 15,38% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 15,24%. Όσον αφορά στο τουρκικό νόμισμα, υπολογίζεται ότι θα παραμείνει υπό πίεση με την ισοτιμία στις 6,2030 λίρες ανά δολάριο στα τέλη του έτους. H προηγούμενη εκτίμηση ήθελε τη λίρα ελαφρώς πιο ισχυρή στις 6,0615 λίρες ανά δολάριο. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα εκτιμούν ότι το βασικό επιτόκιο αναχρηματοδότησης θα είναι 19,33% σε τρεις μήνες, ενώ το μέσο κόστος χρηματοδότησης υπολογίζεται ότι θα είναι στο 23,09% σε τρεις μήνες και στο 19,56% σε 12 μήνες.
Λιγότερο απαισιόδοξοι οι καταναλωτές

Στο μεταξύ, παρά τις επίμονες πιέσεις στη λίρα, το καταναλωτικό κλίμα στην Τουρκία άρχισε να ανακάμπτει. Οι καταναλωτές δεν έχουν φτάσει στο σημείο να αισιοδοξούν, αλλά είναι λιγότερο απαισιόδοξοι σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε τη Μεγάλη Δευτέρα στη δημοσιότητα το Τουρκικό Ινστιτούτο Στατιστικής, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης σκαρφάλωσε στις 63,5 μονάδες τον Απρίλιο από 59,4 μονάδες τον Μάρτιο.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Οκτώβριο ο δείκτης είχε βυθιστεί στις 57,6 μονάδες, τα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και μία δεκαετία. Πάντως, τα υφιστάμενα επίπεδα του δείκτη εξακολουθούν να μαρτυρούν απαισιοδοξία, καθώς η αισιοδοξία αποτυπώνεται σε τιμές άνω του 100.
Η οικονομία της Τουρκίας σήμερα

Ο Δρ Άρης Πετάσης, κληθείς από τη «Σ» να αναλύσει την τουρκική οικονομία τού σήμερα, εξήγησε ότι έχει πολλά προβλήματα, αλλά όχι τόσα όσα νομίζουν πολλοί.

«Το θετικό για μας είναι πως χρειάζεται τα εισοδήματα από τον τουρισμό και μάλλον θα μας αφήσει ήσυχους, ιδιαίτερα στο Αιγαίο, κατά την τουριστική περίοδο, γιατί το τελευταίο που θα ήθελαν οι τουρίστες να ακούσουν είναι αστάθεια στις ακτές ή γύρω από την Τουρκία», ανέφερε. Περαιτέρω, πρόσθεσε πως χρειάζεται επειγόντως ξένο συνάλλαγμα που μερικώς της προσφέρει ο τουρισμός.

«Η τουρκική λίρα τελευταία έχασε πέραν του 40% της αξίας της. Άρα, οι εισαγωγές (ιδιαίτερα πετρελαίου) στην Τουρκία είναι ακριβότερες κατά πολύ τώρα. Ενώ το εξωτερικό χρέος της Τουρκίας δεν είναι μεγάλο (μόνο $450 δις για μια οικονομία με ΑΕΠ που ξεπερνά τα $800 δις) τον Ιούλιο 2019 θα χρειαστεί $179 δις για αποπληρωμή εξωτερικού χρέους χωρίς να διαθέτει επάρκεια σε ξένο συνάλλαγμα για να το κάνει. Έτσι, θα χρειαστεί να κάνει αναδανεισμό (roll over). Όμως, επειδή $108 δις αυτού του χρέους θεωρείται υψηλού κινδύνου για αναδανεισμό (high-roll over risk), θα πρέπει να αποπληρώσει ένα μεγάλο κομμάτι του συγκεκριμένου δανείου ή να το αναδανειστεί με υψηλό επιτόκιο», είπε. Τα αποθέματα της Τουρκίας, συνέχισε, σε ξένο συνάλλαγμα είναι μόνο $140 δις και άρα θα δυσκολευτεί πολύ εφόσον δεν επιθυμεί να μειώσει αυτά τα αποθέματα σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, ενώ τα αποθέματα χρυσού είναι περίπου 220 τόνοι, πράγμα που επίσης απαγορεύει πώλησή τους».

Ο Δρ Πετάσης σημείωσε ότι, ενώ το ΑΕΠ της Τουρκίας συνεχίζει να αυξάνεται (3,1% για το 2018), η χώρα υποφέρει πολύ από φοβερά υψηλό πληθωρισμό (16,4%), που αναπόφευκτα δημιουργεί οικονομική αστάθεια και κινδύνους στην οικονομία. Επίσης, όπως είπε, υποφέρει από φοβερή ανεργία (σχεδόν 12% ή πέραν των 3.000.000 ανέργων). Όσον αφορά τις εταιρείες, σύμφωνα με τον Δρα Πετάση, θα έχουν μεγάλο πρόβλημα αποπληρωμής των εξωτερικών χρεών τους λόγω της μείωσης της αξίας της τουρκικής λίρας, ενώ παράλληλα θα έχουν δυσκολία αναδανεισμού εφόσον τώρα οι διεθνείς τράπεζες επιθυμούν να μειώσουν την έκθεσή τους στην τουρκική οικονομία.

«Προβλέπω ένα σχετικά ήσυχο καλοκαίρι για όλους τους Έλληνες εφόσον η Τουρκία λογικά θα τρέχει αριστερά και δεξιά για να βρει ξένο συνάλλαγμα. Αυτό τουλάχιστον λέγει η λογική», ανέφερε καταληκτικά.
Η πολιτική πτυχή
Ο οικονομολόγος Δρ Ιωάννης Βιολάρης, αναλύοντας το θέμα στη «Σ», ανέφερε πως η πολιτική κατάσταση στην Τουρκία μετά τα αποτελέσματα και των πρόσφατων εκλογών είναι πολύ ρευστή και έχει επιδεινώσει την ήδη άσχημη και μη σταθερή οικονομική κατάσταση.

«Η οικονομία χαρακτηρίζεται από υψηλή ανεργία σε συνολικό ποσοστό 15% και μεταξύ των νέων στο 27%. Επίσης, ο πληθωρισμός είναι της τάξης του 16% επηρεάζοντας επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η ύφεση είναι πια μόνιμο φαινόμενο και η ανάπτυξη πολύ προβληματική», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με τον Δρα Βιολάρη, με αυτά τα δεδομένα και σε συνδυασμό με τις ενδείξεις ότι οι σχέσεις της χώρας αυτής με τις ΗΠΑ αλλά και το ΝΑΤΟ και άλλες χώρες της ΕΕ δείχνουν επιδείνωση, προδιαγράφουν μια πολύ δύσκολη πορεία, η οποία θα οδηγήσει σε εσωτερικές αντιδράσεις, αφού επηρεάζει το βιωτικό επίπεδο πολλών ατόμων.

«Το καταναλωτικό κλίμα είναι πολύ αρνητικό και η αισιοδοξία των νοικοκυριών πάρα πολύ συγκρατημένη. Η πρόβλεψη του ποσοστού ανάπτυξης είναι μόνο στο 0,6%», συνέχισε.

Μάλιστα, όπως είπε, πολύ πιθανόν γι' αυτόν τον λόγο η στάση της Τουρκίας σε σχέση με το Κυπριακό έχει γίνει πιο άκαμπτη και διεκδικητική ως προς την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων.

«Οφείλουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και να προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε υπέρ μας την οικονομική αδυναμία της Τουρκίας», τόνισε κλείνοντας.