Έρευνες στην Κρήτη: Αναμένοντας το άγγιγμα του Μίδα
Η Κρήτη ξεκλειδώνει το ενεργειακό παιχνίδι της Μεσογείου - Γιατί οι ενεργειακοί κολοσσοί προχωρούν σε νέες γεωτρήσεις - Ποιος ο αντίκτυπος στις προσπάθειες καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής
Μετά από χρόνια αναποφασιστικότητας και διστακτικότητας η Αθήνα ανακοίνωσε, επιτέλους, την Πέμπτη ότι ξεκίνησαν από την ExxonMobil οι σεισμικές έρευνες νότια της Πελοποννήσου και δυτικά της Κρήτης για τη διερεύνηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Το γεγονός ότι δεν υπήρξε σχετική αντίδραση από άλλες γειτονικές χώρες της Μεσογείου, όπως η Λιβύη, καταδεικνύει τη σιωπηλή αποδοχή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στις συγκεκριμένες περιοχές.
Η σχετική NAVTEX, που εκδόθηκε την περασμένη Δευτέρα, προβλέπει ότι δεσμεύονται περιοχές στο Ιόνιο Πέλαγος, το Δυτικό Πέλαγος και δυτικά και ανατολικά της Κρήτης, προκειμένου το πλοίο Nanco Swift να πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες. «Το κοίτασμα το οποίο πιθανολογούμε ότι υπάρχει νοτιοδυτικά της Κρήτης και της Πελοποννήσου ίσως είναι η τελευταία ελπίδα που έχει η εξορυκτική βιομηχανία για να βρει μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης», αποκάλυψε στην ΕΡΤ ο Έλληνας Υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Κώστας Σρέκας.
Οι 2D έρευνες που ξεκίνησαν σε Δυτική και Νοτιοδυτική Κρήτη, για λογαριασμό των ExxonMobil-Helleniq Energy, θα κρατήσουν μέχρι το 2023 (μαζί με την ερμηνεία των δεδομένων). Θα ακολουθήσουν το 2023 οι 3D σεισμικές έρευνες και μέχρι τα τέλη του 2024 θα ληφθεί η απόφαση για γεώτρηση ή αποχώρηση. Σε περίπτωση που αποφασιστεί ερευνητική γεώτρηση θα χρειαστούν 2 χρόνια. Σε περίπτωση θετικής έκβασης θα χρειαστούν 3 χρόνια για την ανάπτυξη του κοιτάσματος (2026-2028). Η έναρξη της παραγωγής εφόσον όλα εξελιχθούν θετικά τοποθετείται χρονικά για το 2029.
Τυχόν ανακάλυψη επιπρόσθετων κοιτασμάτων φυσικού αερίου νοτίως της Κρήτης σημαίνει νέα ώθηση στην κατασκευή του αγωγού EastMed, ο οποίος, συνδυάζοντας τα υπάρχοντα κοιτάσματα σε Κύπρο-Ισραήλ, μπορεί να καταστεί και εμπορικά βιώσιμος.
Ιράν-Τουρκία-Ρωσία - Συμμαχία
Την ώρα που οι χώρες της Μεσογείου προσπαθούν να βρουν κοινή ενεργειακή φόρμουλα αξιοποίησης των κοιτασμάτων, η Ρωσία αναμένεται εντός της εβδομάδας να ανακοινώσει μια σειρά πρωτοβουλιών σχετικά με τη συνεργασία με την Τουρκία στον τομέα του φυσικού αερίου και τις εξαγωγές σιτηρών. Οι ανακοινώσεις θα γίνουν στο πλαίσιο της συνάντησης των ηγετών της G20 στην Ινδονησία. Υπενθυμίζεται ότι ο Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος δεν θα παραστεί αυτοπροσώπως στη σύνοδο κορυφής, έχει προτείνει την ιδέα της δημιουργίας ενός "κόμβου φυσικού αερίου", όπως τον αποκαλεί, στην Τουρκία, μέσω του οποίου θα μπορούσαν να πωλούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, φορτία ρωσικού αερίου.
Παράλληλα, ο Ιρανός Υπουργός Πετρελαίου, Τζαβάντ Οουτζί, δήλωσε στην Τεχεράνη ότι το υπουργείο του υπέγραψε με τον ρωσικό ενεργειακό κολοσσό Gazprom συμφωνίες συνεργασίας ύψους σχεδόν 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η ιρανική πλευρά θα παρακολουθήσει την πρόοδο των συμφωνιών, οι οποίες περιλαμβάνουν την κατασκευή σταθμών LNG στο Ιράν, καθώς και την ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου του Ιράν και των γραμμών μεταφοράς-εξαγωγής φυσικού αερίου. Συνεπώς αυτό που τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη και σχηματοποιείται είναι ευρύτερες ενεργειακές συμμαχίες, που θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις γεωπολιτικές εξελίξεις στο μέλλον.
Κλιματική αλλαγή και ενεργειακές εταιρείες
Όλες οι ενεργειακές εξελίξεις επηρεάζουν και επηρεάζονται ασφαλώς από τους πολύ υψηλούς στόχους που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για τη διαχείριση-αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Πολλοί ακτιβιστές και ορισμένες κυβερνήσεις έχουν αρχίσει να υιοθετούν μια νέα θεωρία κλιματικής συνεργασίας, που αποφεύγει την αναζήτηση συναίνεσης μεταξύ όλων των εθνών. Σύμφωνα με ανάλυση του Foreign Affairs, η νέα προσέγγιση εστιάζει, ανά τομέα, στις τεχνολογίες, τις επιχειρήσεις και τις πολιτικές που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία μιας καθαρότερης οικονομίας.
Έντονη ανησυχία εκφράζει πάντως η γερμανική περιβαλλοντική ΜΚΟ Urgewald, η οποία σε σχετική ανάλυση με άλλες 50 ΜΚΟ τονίζει πως οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου σχεδιάζουν μια «τρομακτική» επέκταση, που θα είχε ως αποτέλεσμα την άντληση 115 δισεκατομμυρίων τόνων CO2, που θερμαίνει το κλίμα, και ισοδυναμεί με τις εκπομπές 24 χρόνων στις ΗΠΑ. Σχεδόν όλες οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου σχεδιάζουν περαιτέρω εκμετάλλευση ορυκτών καυσίμων και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν πως αυτές οι επενδύσεις δεν είναι συμβατές με την πορεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ-IEA) για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Η σχετική έκθεση δημοσιεύτηκε στη σύνοδο κορυφής Cop27 για το κλίμα στην Αίγυπτο, όπου οι ηγέτες έχουν προειδοποιηθεί ότι απαιτούνται βαθιές και γρήγορες περικοπές στις εκπομπές άνθρακα για να αποφευχθεί η κλιματική καταστροφή. Ωστόσο, η ανάλυση διαπίστωσε ότι 655 από τις 685 (96%) εταιρείες εξερεύνησης και παραγωγής έχουν σχέδια επέκτασης, τα οποία έχουν αυξηθεί κατά 20% από το 2021. Ο ΔΟΕ είπε ότι κανένα νέο έργο ορυκτών καυσίμων δεν θα μπορούσε να προχωρήσει από το 2022 εάν ο κόσμος θέλει να αντιμετωπίσει την παγκόσμια θέρμανση και τις επιδεινούμενες επιπτώσεις της σε δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η συνεχιζόμενη ανάκαμψη από την πανδημία του Covid εκτόξευσαν τις τιμές της ενέργειας στα ύψη φέτος, ωθώντας ορισμένες χώρες και εταιρείες να αυξήσουν τις έρευνές τους. Ωστόσο, αρκετές σημαντικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συντριπτική πλειονότητα των υπαρχόντων αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων πρέπει να παραμείνει στο υπέδαφος για να αποφευχθεί η κλιματική κατάρρευση.
Εξαγωγές LNG από Ισραήλ σε Γερμανία
Η NewMed Energy και η Uniper υπέγραψαν αυτήν την εβδομάδα ένα μη δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεννόησης για να διερευνήσουν τρόπους συνεργασίας για την προμήθεια LNG βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και την παραγωγή μπλε και πράσινου υδρογόνου. Σύμφωνα με το Μνημόνιο Συνεννόησης, τα μέρη θα εξετάσουν την προμήθεια φυσικού αερίου από το Ισραήλ στη Γερμανία σε άμεσο μέλλον, χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα υποδομή παραγωγής και μεταφοράς, σύμφωνα με τη διαθεσιμότητα του αγωγού μεταφοράς μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου, όπου θα παραδοθεί το φυσικό αέριο στις εγκαταστάσεις ΥΦΑ και από εκεί στη Γερμανία. Επιπλέον, σύμφωνα με το Μνημόνιο, οι δύο πλευρές θα διερευνήσουν τη σκοπιμότητα των παραδόσεων LNG από τη δεξαμενή Leviathan στην Uniper, η οποία θα απαιτήσει επέκταση της υπάρχουσας υποδομής Leviathan (Φάση 1Β) καθώς και υγροποίηση του φυσικού αερίου σε μιαν από τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις στην Αίγυπτο ή σε νεόδμητη ανεξάρτητη πλωτή εγκατάσταση υγροποίησης στο Ισραήλ.