Σε αναζήτηση λύσεων για την ακρίβεια στην ενέργεια

Τα άμεσα και τα μακροπρόθεσμα μέτρα, με τα οποία επιχειρούν να απαντήσουν στο δυσβάστακτο κόστος της ενέργειας οι αρμόδιοι - Σε πλήρη εξέλιξη το 10ετές πλάνο κόστους €1,7 δις της ΑΗΚ

Με παράταση στην εφαρμογή μειωμένου ΦΠΑ στους λογαριασμούς της ΑΗΚ, για «άμεση ανακούφιση των καταναλωτών», και την υλοποίηση μιας σειράς έργων, που αφορούν το 10ετές αναπτυξιακό πλάνο της ΑΗΚ με συνολικό κόστος 1,7 δισεκατομμυρίου ευρώ, επιχειρούν, μεταξύ άλλων, οι αρμόδιοι φορείς να απαντήσουν στο δυσβάστακτο κόστος ενέργειας που βαραίνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σημειώνεται πως η Κύπρος είναι η χώρα με την τρίτη μεγαλύτερη αύξηση στους λογαριασμούς του ηλεκτρισμού για τα νοικοκυριά την τελευταία 2ετία εντός ΕΕ. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η αύξηση από το 2020 μέχρι σήμερα υπολογίζεται περίπου στο 38%.

Παράταση μέχρι τον Αύγουστο στον μειωμένο ΦΠΑ στο ρεύμα

Όπως πληροφορείται η «Σημερινή» από το Υπουργείο Οικονομικών, είναι κοντά στο να κλειδώσει απόφαση για μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ από 19% σε 9%, σε όλους τους οικιακούς καταναλωτές μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Εξάλλου σε δηλώσεις του την περασμένη Παρασκευή ο Υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε πως «πρόθεση της Κυβέρνησης είναι η ανανέωση της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα και του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, ενδεχομένως για τρεις μήνες, αναλόγως της εξελισσόμενης κατάστασης και της αντοχής των δημοσίων οικονομικών».

Υπενθυμίζεται ότι μειωμένος ΦΠΑ (από 19% σε 9%) εφαρμόστηκε για οικιακούς καταναλωτές την περίοδο Νοεμβρίου, Δεκεμβρίου και Ιανουαρίου. Τον Φεβρουάριο ο ΦΠΑ στους λογαριασμούς της ΑΗΚ επανήλθε στο 19% και τη διμηνία Μαρτίου, Απριλίου τέθηκε και πάλι σε εφαρμογή ο μειωμένος συντελεστής 9%, ο οποίος καταγράφεται στους λογαριασμούς Μαΐου - Ιουνίου.

Φωνές για επαναφορά της έκπτωσης 10%

Ωστόσο, όσο οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται και χωρίς μάλιστα να διαφαίνεται κάποια άμεση προοπτική υποχώρησής τους, οι φωνές για πιο δραστικά και άμεσα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας στο ρεύμα αυξάνονται. Ειδικότερη αναφορά γίνεται για την επαναφορά της οριζόντιας μείωσης 10% σε όλους τους λογαριασμούς της ΑΗΚ, όπως αποφασίστηκε και εφαρμόστηκε για 6 συνολικά μήνες στην περίοδο της πανδημίας.

Μέτρο του οποίου το συνολικό κόστος ανήλθε στα 56 εκατομμύρια ευρώ που απορροφήθηκαν από το αποθεματικό ταμείο της ΑΗΚ.

Αν και η επαναφορά του εν λόγω μέτρου -όπως επίσης και «οποιαδήποτε δυνατότητα παρέχεται από την εργαλειοθήκη της Κομισιόν για ανακούφιση των καταναλωτών και την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης»- δεν έχει αποκλειστεί, δεν θεωρείται εύκολο να υλοποιηθεί.

Είναι ενδεικτική η θέση της Αρχής Ηλεκτρισμού, βάσει της οποίας «οι εύλογες απαιτήσεις της κοινωνίας, για όσο το δυνατόν φθηνότερο ρεύμα, πρέπει να συγκεραστούν με τα όρια των οικονομικών δυνατοτήτων της ΑΗΚ, που δεν είναι ανεξάντλητα, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση του αναγκαίου επενδυτικού προγράμματος του Οργανισμού και η αξιοπιστία του συστήματος Παραγωγής, Μεταφοράς, Διανομής και Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας».

Δεκαετές αναπτυξιακό πλάνο ΑΗΚ, ύψους €1,7 δις

Μιλώντας στη «Σημερινή» η Εκπρόσωπος Τύπου της ΑΗΚ, Χριστίνα Παπαδοπούλου, επεσήμανε πως είναι σε εξέλιξη μια σειρά από έργα, που αφορούν τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Αρχής. Το συνολικό κόστος του υπό αναφορά πλάνου ανέρχεται σε περίπου 1,7 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ η υλοποίησή του αναμένεται να ολοκληρωθεί σε βάθος δεκαετίας.

«Το 10ετές αναπτυξιακό πρόγραμμα της ΑΗΚ περιλαμβάνει έργα αξίας €1,7 δις για Παραγωγή, Μεταφορά, Διανομή, Προμήθεια και Μη Ρυθμιζόμενες Δραστηριότητες. Ταυτόχρονα τα ταμειακά αποθέματα του Οργανισμού από το τέλος του 2020 μέχρι σήμερα έχουν σημειώσει σημαντική μείωση», σημειώνει η κ. Παπαδοπούλου.

Οι τρεις (κύριες) κατευθύνσεις του αναπτυξιακού πλάνου της ΑΗΚ

  1. Φυσικό αέριο: Η πρώτη κατεύθυνση του αναπτυξιακού πλάνου της ΑΗΚ αφορά τη δυνατότητα χρήσης Φυσικού Αερίου για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όταν αυτό είναι διαθέσιμο. «Η ΑΗΚ, στο πλαίσιο υλοποίησης του στρατηγικού της σχεδιασμού, μετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της Εταιρείας Υποδομών Φυσικού Αερίου (ΕΤΥΦΑ) με ποσοστό 30%, έχοντας καταβάλει ποσό €43 εκ. Στην κατεύθυνση χρήσης φυσικού αερίου, είναι ήδη σε εξέλιξη και προχωρούν με ταχύτητα οι απαραίτητες τροποποιήσεις στις Μονάδες Παραγωγής του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού Βασιλικού, για χρήση και φυσικού αερίου, ούτως ώστε να είναι έτοιμες όταν το ΦΑ είναι στη διάθεσή μας».
  2. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Η δεύτερη κατεύθυνση αφορά την αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Στόχος της ΑΗΚ να αναπτύξει σε μεγάλο αριθμό τις ΑΠΕ για τις οποίες απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις.
  3. Τεχνολογική αναβάθμιση: Η τρίτη κατεύθυνση του αναπτυξιακού πλάνου αφορά τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό εξοπλισμού.

Μεγάλα και μικρά έργα υπό εξέλιξη

– Η Μονάδα 6 στο Βασιλικό: Ένα από τα σημαντικά έργα που φαίνεται ότι μπαίνει στην τελική ευθεία για την υλοποίησή του, είναι η εγκατάστασης της νέας Μονάδας 6 στον ΗΣ Βασιλικού, ισχύος 160MW. Στόχος της ΑΗΚ είναι να συμβάλει στην κάλυψη της επάρκειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και στη διασφάλιση της απαραίτητης εφεδρείας. «Η νέα, σύγχρονη και αποδοτική Μονάδα Παραγωγής, ισχύος 160MW, θα προστεθεί», όπως ανέφερε στη «Σημερινή» η κ. Παπαδοπούλου, «στην υφιστάμενη συνολική ικανότητα παραγωγής της ΑΗΚ, από συμβατικές Μονάδες, που ανέρχεται σήμερα στα 1478MW. Κόστος €160 εκ.».

– Λιγότεροι ρύποι – λιγότεροι φόροι: Παράλληλα με τις τροποποιήσεις των μονάδων παραγωγής για χρήση και φυσικού αερίου, έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι λειτουργικοί έλεγχοι της εγκατάστασης των σύγχρονων συστημάτων προστασίας του περιβάλλοντος που συνοδεύουν τις Μονάδες αυτές. Οι εν λόγω έλεγχοι «γίνονται στο πλαίσιο συμμόρφωσής μας με τις οδηγίες της ΕΕ και τα επιτρεπόμενα όρια εκπομπών αέριων ρύπων, όπως καθορίζονται από την άδεια λειτουργίας που εκδίδει το Υπουργείο Εργασίας. Ήδη οι Μονάδες Παραγωγής στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Βασιλικού λειτουργούν με τη χρήση των εν λόγω αντιρρυπαντικών τεχνολογιών».

– Φωτοβολταϊκό Πάρκο Ακρωτηρίου: Στο πλάνο ανάπτυξης της ΑΗΚ συμπεριλαμβάνεται και ανάπτυξη - αδειοδότηση νέων ΦΒ πάρκων, όπως αυτού στο Ακρωτήρι Λεμεσού, συνολικής ισχύος 12MW. Κόστος της τάξης πέραν των €6 εκ. «Η προσθήκη έργων ΑΠΕ, στο μείγμα παραγωγής της ΑΗΚ, έχει πολλαπλά οφέλη για τον τόπο, τόσο στη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα καύσιμα, όσο και στη σταθεροποίηση των τιμών ηλεκτρισμού σε χαμηλά επίπεδα», επισημαίνει η κ. Παπαδοπούλου.

– Αποξήλωση του ΗΣ Μονής, που αναμένεται να ξεκινήσει αρχές φθινοπώρου 2022, με σημαντικό θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

– Εκσυγχρονισμός εξοπλισμού Συστήματος Μεταφοράς, με στόχο τη σύνδεση και ενσωμάτωση περισσότερων ΑΠΕ στο σύστημα.

– Εγκατάσταση εξοπλισμού (μετασχηματιστές) παγκυπρίως για μεγαλύτερη εισδοχή των ΑΠΕ στο Δίκτυο της ΑΗΚ.

– Εγκατάσταση 400.000 έξυπνων μετρητών, που θα αντικαταστήσουν τους συμβατικούς, ένα έργο που προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί μέχρι το 2026.

– Υλοποίηση προγράμματος συντήρησης του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεων, με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας και αξιοπιστίας του ηλεκτρικού συστήματος και την αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας.

– Εφαρμογή Συστήματος MDMS (Meter Data Management System) – Σύστημα Καταγραφής και Διαχείρισης Μετρητικών Δεδομένων.

– Εγκατάσταση Συστήματος Ελέγχου και Παρακολούθησης του Δικτύου και Προηγμένης Διαχείρισής του (SCADA/ADMS).

– Περαιτέρω ανάπτυξη της Υπηρεσίας e-charge. Η ΑΗΚ, με στόχο την προώθηση της ηλεκτροκίνησης στην Κύπρο, δημιούργησε την Υπηρεσία e-charge. Αυτήν τη στιγμή η ΑΗΚ έχει 34 εγκατεστημένους φορτιστές ημιταχείας και ταχείας φόρτισης (δύο) σε διάφορα σημεία στην ελεύθερη Κύπρο, τα περισσότερα δε στη Λευκωσία. Το επόμενο διάστημα θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των προσφορών για αγορά άλλων 40 φορτιστών ημιταχείας φόρτισης και εντός του 2022 θα αρχίσει η τοποθέτησή τους.

– Ολοκλήρωση του 98% του έργου εγκατάστασης λαμπτήρων LED στον οδικό φωτισμό παγκυπρίως. Με την αντικατάστασή τους επιτυγχάνονται εξοικονομήσεις ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης του 60%, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του κόστους λειτουργίας, αλλά και του κόστους συντήρησης, καθώς οι νέοι λαμπτήρες LED έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Τελικά προκύπτουν σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Μεγάλη η καθυστέρηση σε Φυσικό Αέριο και ΑΠΕ

Πάντως, πέραν του κοινής αποδοχής πως με την υλοποίηση των πιο πάνω έργων και δράσεων θα επωφεληθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις στο σύνολό τους αφού θα μειωθεί δραστικά το κόστος παραγωγής της ενέργειας, οι επικρίσεις που καταγράφονται -κυρίως για τις καθυστερήσεις που αφορούν την ενεργειακή μετάβαση της Κύπρου-, είναι έντονες και δικαιολογημένες.

Αφενός η «ανεξήγητη» καθυστέρηση στην έλευση του Φυσικού Αερίου και αφετέρου η χαμηλή συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της Κύπρου αποτελούν τις δύο κύριες εστίες κριτικής που ασκείται στους αρμοδίους της Κυβέρνησης και του κρατικού μηχανισμού.

Είναι ενδεικτικό το γεγονός πως η Κύπρος, παρά τη σημαντική βελτίωση που καταγράφει στη συμμετοχή ΑΠΕ (περίπου 20%) στο ενεργειακό μείγμα του τόπου, ξεπερνώντας μάλιστα και τους στόχους που είχαν τεθεί, παραμένει από τις τελευταίες χώρες μέλη της ΕΕ σε αυτόν τον τομέα.