Εβραϊκές πιέσεις σε Μπάιντεν για άρση εμπάργκο όπλων σε Κύπρο
Η Κ.Δ. συμμορφώθηκε με απαιτήσεις για ξέπλυμα χρήματος και περιορισμό πρόσβασης ρωσικών πολεμικών πλοίων στα λιμάνια της», αναφέρει το JINSA
![](/images/82RWeN49zkg11WYhq2bhinbmXOo=/98708/original/pieseis_se_biden.jpg)
Αρχές Ιουλίου ο αρχηγός των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, συναντήθηκε στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό ομόλογό του, στρατηγό Τζέιμς ΜακΚόνβιλ, και συζήτησαν μεταξύ άλλων θέματα που αφορούν στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο πλαίσιο της επίσκεψής του ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ συναντήθηκε και με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Jewish Institute for National Security of America (JINSA), Michael Makovsky, καθώς και εκπροσώπους του εβραϊκού ινστιτούτου. Όπως αναφέρει με ανάρτησή του στο Facebook, «ανταλλάξαμε απόψεις για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στον Ευρώ-Ατλαντικό χώρο και στη Μεσόγειο, για τον πόλεμο στην Ουκρανία καθώς και για θέματα στρατηγικής, δυνατοτήτων και συνεργασιών Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ».
Υπενθυμίζεται ότι ο Makovsky συναντήθηκε στο παρελθόν και με τον Κύπριο Υπουργό Άμυνας Χαράλαμπο Πετρίδη. Έχει σημασία πως πριν από λίγες μέρες το JINSA δημοσίευσε μια εκτεταμένη ανάλυση που υπογράφει ο Ari Cicurel, στην οποία τονίζεται η ανάγκη άρσης του αμερικανικού εμπάργκο όπλων προς την ΚΔ από την Κυβέρνηση Μπάιντεν. Στην ανάλυση, με τίτλο «Η Κύπρος ικανοποιεί τις νομικές απαιτήσεις των ΗΠΑ για εξαγωγές όπλων», σημειώνεται πως μια σειρά από οικονομικές-νομικές απαιτήσεις καθώς και δεσμεύσεις απέναντι στις ΗΠΑ κατά του ελλιμενισμού ρωσικών πολεμικών πλοίων, έχουν πλέον ικανοποιηθεί και η Ουάσινγκτον οφείλει να ανάψει το πράσινο φως για πώληση αμερικανικών όπλων στην ΚΔ.
Ακολουθεί αυτούσια η ανάλυση
Στον Νόμο περί Εθνικής Άμυνας του FY2020 (NDAA), το Κογκρέσο ζήτησε από την Κύπρο να συνεργαστεί με τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να εμποδίσει τα ρωσικά πολεμικά πλοία από την πρόσβαση στα λιμάνια της, ως προϋποθέσεις για άρση της απαγόρευσης πώλησης όπλων από τις ΗΠΑ που ίσχυε από το 1987.
Στις 7 Μαΐου 2022 το κυπριακό Υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίστηκε ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει τις απαιτήσεις των ΗΠΑ με σκοπό την άρση του εμπάργκο. Η Κύπρος έχει λάβει ουσιαστικά μέτρα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού του προγράμματος «Χρυσής Βίζας» τον Νοέμβριο 2020.
Η Κύπρος ανέστειλε τις ρωσικές επισκέψεις στα λιμάνια της μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία. Τα πλοία του ρωσικού πολεμικού ναυτικού επισκέφθηκαν την Κύπρο για τελευταία φορά τον Νοέμβριο του 2021 και κανένα νέο ρωσικό πλοίο δεν έχει πραγματοποιήσει επισκέψεις από τότε που ξεκίνησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αντίθετα, η Κύπρος αρνήθηκε στα ρωσικά πλοία την πρόσβαση στα λιμάνια της, μεταξύ άλλων στις 5 Μαρτίου στο λιμάνι της Λεμεσού.
Στις 31 Μαΐου 2022, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας των ΗΠΑ Μπομπ Μενέντεζ ζήτησε την πλήρη απομάκρυνση του «αναχρονιστικού» εμπάργκο όπλων, το οποίο όπως είπε ότι θα επιτρέψει στην Κύπρο να «εκσυγχρονίσει τελικά τις αμυντικές της ικανότητες και εναρμονιστεί περαιτέρω με την ΕΕ και τις ΗΠΑ».
Γιατί είναι σημαντικό;
Η Κύπρος είναι ένας σημαντικός εταίρος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο που έχει εκπληρώσει τις προϋποθέσεις για τερματισμό της απαγόρευσης πώλησης όπλων των ΗΠΑ όπως περιγράφεται στο NDAA FY2020.
Η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, μιας περιοχής ολοένα και πιο σημαντική λόγω των υπεράκτιων ανακαλύψεων φυσικού αερίου και ως πλέγμα μεγάλου ανταγωνισμού ισχύος, την καθιστά κρίσιμο εταίρο των ΗΠΑ ενάντια στην αυξανόμενη παρουσία της Ρωσίας στην περιοχή και στην αναξιόπιστη εξωτερική πολιτική της Τουρκίας.
Ο εξοπλισμός της Κύπρου με όπλα των ΗΠΑ θα ενίσχυε τις δυνατότητές της να παρέχει μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και αποτροπή ενάντια στη ρωσική και τουρκική επιθετικότητα (belligerence). Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κύπρος έχουν ισχυρές στρατιωτικές σχέσεις. Η Κύπρος δέχεται 10-12 επισκέψεις αμερικανικών πλοίων ετησίως και περίπου έξι κοινές ασκήσεις ΗΠΑ-Κύπρου.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέρος του προγράμματος Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης (IMET) με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχει πρόσβαση σε μη θανατηφόρο αμυντικό υλικό προέλευσης ΗΠΑ που ελέγχεται στο πλαίσιο του Κανονισμού (ITAR) και έχει γίνει αποδεκτή στο Πρόγραμμα Κρατικής Συνεργασίας των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η ανάληψη δράσης για να επιτραπεί η πώληση όπλων των ΗΠΑ στην Κύπρο είναι επίσης συνετή, δεδομένης της πρόσφατης προθυμίας της κυβέρνησης Μπάιντεν να πουλήσει νέα F-16 στην Τουρκία, παρά τις απειλητικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων κατά Κύπρου και Ελλάδας.
Τον Ιούνιο, η Κύπρος κατηγόρησε την Τουρκία στα Ηνωμένα Έθνη ότι προσπαθεί να ασκήσει έλεγχο στη βόρεια Κύπρο με την παροχή οικονομικής στήριξης σε Τουρκοκύπριους και τον χαρακτηρισμό του εκεί αεροδρομίου ως πτήσης εσωτερικής διαδρομής.
Η έκδοση της Βουλής των Αντιπροσώπων του FY2023 NDAA προσθέτει περιορισμούς στη μεταφορά των F-16 προς την Τουρκία.
Με την πρόθεση να πιέσει για μια διπλωματική λύση μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974, το Κογκρέσο τροποποίησε τον Νόμο περί Εξωτερικής Βοήθειας του 1961 το 1987 για να συμπεριλάβει περιορισμό στα όπλα που θα χρησιμοποιούνται στην Κύπρο.
Ωστόσο, το νησί της Κύπρου παραμένει διαιρεμένο και η απαγόρευση ήταν επίσης ένας παράγοντας που συνέβαλε στην οδήγηση στενότερων σχέσεων Λευκωσίας και Μόσχας.
Οι νομικές προϋποθέσεις
Το εδάφιο 1250A του NDAA FY2020, με τίτλο «Περιορισμοί στη μεταφορά άρθρων στον κατάλογο πυρομαχικών των Ηνωμένων Πολιτειών στη Δημοκρατία της Κύπρου», περιόρισε την άρση της απαγόρευσης των «εξαγωγών, επανεξαγωγών ή μεταφοράς αμυντικών ειδών στον Κατάλογο Πυρομαχικών των Ηνωμένων Πολιτειών στην Κυπριακή Δημοκρατία» εκτός εάν ο πρόεδρος πιστοποιεί ότι η Κύπρος:
»…συνεχίζει να συνεργάζεται με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών στις προσπάθειες εφαρμογής μεταρρυθμίσεων στους κανονισμούς για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την εποπτεία της χρηματοοικονομικής κανονιστικής ρύθμισης· και
»… έχει κάνει και συνεχίζει να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να απαγορεύσει την πρόσβαση στα ρωσικά στρατιωτικά πλοία σε λιμάνια για ανεφοδιασμό και εξυπηρέτηση».
Ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν πιέσει την Κύπρο να εκπληρώσει τις απαιτήσεις NDAA FY2020, τον Φεβρουάριο του 2020 η Κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα άρει εν μέρει το εμπάργκο από τον Οκτώβριο του 2020 για ένα έτος προκειμένου να επιτρέψει την πώληση «μη θανατηφόρων αμυντικών ειδών και αμυντικών υπηρεσιών».
Η κυβέρνηση Μπάιντεν ανανέωσε το αίτημα τον Σεπτέμβριο του 2021 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2022.
Ωστόσο, η Υπηρεσία Συνεργασίας για την Ασφάλεια στην Άμυνα (DSCA) δεν έχει ανακοινώσει πωλήσεις αμυντικών προϊόντων ή υπηρεσιών στην Κύπρο από τότε που άρθηκαν οι απαλλαγές.
Ρωσική πρόσβαση στα λιμάνια
Αυτές οι απαιτήσεις του Κογκρέσου έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίσουν ότι η Κύπρος θα λάβει μέτρα εναντίον των αποσταθεροποιητικών περιφερειακών πολιτικών της Ρωσίας. Τα ρωσικά πλοία έχουν επισκεφθεί τα κυπριακά λιμάνια πολλές φορές τον χρόνο, με Κύπριους αξιωματούχους να τονίζουν την αξία των επισκέψεων και τις σχέσεις με τη Μόσχα.
Τον Φεβρουάριο του 2015, η Ρωσία και η Κύπρος υπέγραψαν συμφωνία που επιτρέπει την πρόσβαση σε ρωσικά στρατιωτικά πλοία στα κυπριακά λιμάνια, παρέχοντας κρίσιμη πρόσβαση στη Μεσόγειο καθώς η Μόσχα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ και τη ναυτική κυριαρχία του ΝΑΤΟ στην περιοχή.
Τον Σεπτέμβριο του 2020, ο Κύπριος Πρόεδρος Αναστασιάδης ισχυρίστηκε ότι τα ρωσικά πλοία που καταπλέουν σε κυπριακά λιμάνια «είναι πάντα ευπρόσδεκτα για όσο διάστημα δεν χρησιμοποιούν κανένα από τα λιμάνια μας για να επιτεθούν στους γείτονές μας».
Τον Οκτώβριο του 2020, ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας Χαράλαμπος Πετρίδης δήλωσε ότι η Ρωσία «είναι μια χώρα με την οποία είχαμε διαχρονικά άριστη συνεργασία και σας διαβεβαιώνω ότι δεν τίθεται θέμα τερματισμού αυτής της συνεργασίας. Προσβλέπουμε σε μια ουσιαστική και παραγωγική συνεργασία».
Ρωσικά πλοία ελλιμενίστηκαν σε κυπριακά λιμάνια τουλάχιστον οκτώ φορές μεταξύ Ιανουαρίου 2021 και Νοεμβρίου 2021. Τα προηγούμενα χρόνια, κατέγραψαν τουλάχιστον πέντε επισκέψεις το 2017, έξι το 2018, πέντε το 2019 και τρεις το 2020.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επέκριναν τις επισκέψεις στα λιμάνια, υποστηρίζοντας ότι συμβάλλουν στις στρατιωτικές προσπάθειες της Ρωσίας στο εξωτερικό και απαγορεύουν περαιτέρω αμερικανο-κυπριακή συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.
Τον Μάιο του 2020, ο Αναπληρωτής Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις, Μάθιου Πάλμερ, τόνισε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να ζητούν να σταματήσουν οι τακτικές κλήσεις των ρωσικών πλοίων στα λιμάνια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτά τα πλοία συμβάλλουν σε αποσταθεροποιητικές ενέργειες στη Συρία». Τα μέτρα της Κύπρου κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής του προγράμματος «Χρυσής Βίζας», της αφαίρεσης υπηκοότητας Ρώσων δισεκατομμυριούχων που υπόκεινται σε κυρώσεις και απέκτησαν κυπριακά διαβατήρια μέσω του προγράμματος, και η συμμόρφωση με τους κανονισμούς της ΕΕ κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, πληρούν την απαίτηση του NDAA FY2020.
Τον Μάρτιο του 2022, η Κύπρος ενημέρωσε τη Ρωσία ότι ανέστειλε τη χρήση των κυπριακών λιμανιών λόγω της εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου. Εκείνο τον μήνα, ο υφυπουργός Ναυτιλίας της Κύπρου Βασίλειος Δημητριάδης δήλωσε ότι η Κύπρος θα εξαιρέσει τα ρωσικά πλοία από το νηολόγιο κυπριακής σημαίας.
Υπήρχαν σύμφωνα με δημοσιεύματα πέντε επισκέψεις που είχαν προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν έως τον Οκτώβριο του 2021. Μία από αυτές πραγματοποιήθηκε
στις 17 Νοεμβρίου, ενώ οι άλλες που θα είχαν πραγματοποιηθεί σε αδιευκρίνιστες ημερομηνίες ακυρώθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η απόφαση της Κύπρου να τις ακυρώσει τουλάχιστον προσωρινά ικανοποιεί την απαίτηση περιορισμού της ρωσικής πρόσβασης στα λιμάνια της. Δεν είναι σαφές εάν η Κύπρος θα ήταν διατεθειμένη να εγκρίνει τις επισκέψεις του ρωσικού ναυτικού στα λιμάνια της αν τερματιστεί η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Τι πρέπει να κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη συνέχεια;
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάιντεν, έπειτα από διαβούλευση με το Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Άμυνας και το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, θα πρέπει να καθορίσει ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει του Sec. 1250A του NDAA FY2020. Η αποφασιστικότητα του Προέδρου θα πρέπει να άρει την απαγόρευση των όπλων για ένα έτος εν αναμονή πρόσθετης απόφασης ότι η Κύπρος συνέχισε τη συνεργασία της για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τον περιορισμό της πρόσβασης σε πλοία του ρωσικού πολεμικού ναυτικού.
Οποιεσδήποτε μεταφορές όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες που προκύπτουν από την άρση της απαγόρευσης, θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν την προθυμία της Κύπρου να συμμορφωθεί με αυτές τις προϋποθέσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ζητήσουν όπως η Κύπρος διασαφηνίσει την απόφασή της για περιορισμό των επισκέψεων του ρωσικού ναυτικού στα λιμάνια της και αν η κυπριακή Κυβέρνηση την θεωρεί ως προσωρινή πολιτική ή αν θα εγκρίνει ξανά ελλιμενισμό εάν τελειώσει η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Εάν ο Πρόεδρος Μπάιντεν δεν αποφανθεί γρήγορα ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της για το NDAA FY2020, το Κογκρέσο θα πρέπει να στείλει επιστολή στον Πρόεδρο ζητώντας εξηγήσεις για την καθυστέρηση, να εγκρίνει νομοθεσία που να δίνει εντολή στην Κυβέρνηση Μπάιντεν να εκδώσει έκθεση ή να παραδώσει ενημέρωση εντός 90 ημερών εξηγώντας το σκεπτικό του για την παράλειψη εκπλήρωσης της απόφασης. Θα πρέπει επίσης να σκιαγραφηθούν τυχόν εναπομείναντα εμπόδια που δικαιολογούν την καθυστέρηση ή βλέψεις για τροποποίηση της διάταξης για τις απαιτήσεις NDAA FY2020 .
Εάν η κυβέρνηση Μπάιντεν εκτιμήσει ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει και συμφωνεί να συνεχίσει να τηρεί τις υποχρεώσεις της βάσει του NDAA FY2020, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να βοηθήσουν την Κύπρο να αντικαταστήσει τον πεπαλαιωμένο ρωσικό στρατιωτικό υλικό με αμερικανικά ή δυτικά όπλα, συμπεριλαμβανομένης της αντικατάστασης:
– Ελικοπτέρων
– 120 αρμάτων μάχης T-80
– Συστημάτων αεράμυνας TOR-M1 και BUK και
– Τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν θα πρέπει επίσης να διερευνήσει τον εφοδιασμό της Κύπρου με πλοία παράκτιας περιπολίας και άλλο ναυτικό εξοπλισμό για την υπεράσπιση των χωρικών υδάτων και των υπεράκτιων ενεργειακών πόρων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποστολής μιας ακτοφυλακής στην Ανατολική Μεσόγειο για τη διεξαγωγή κοινών περιπολιών όπως κάνει με τις Περιπολικές Δυνάμεις Νοτιοδυτικής Ασίας (PATFORSWA) στη Μέση Ανατολή.
Το Κογκρέσο θα πρέπει να αυξήσει τη χρηματοδότηση για τη βοήθεια του ΙΜΕΤ προς την Κύπρο για την ενίσχυση των στρατιωτικών σχέσεων, όσο η Κύπρος αντικαθιστά τον οπλισμό της με αμερικανικής παραγωγής.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ θα πρέπει επίσης να πιέσει για μια μακροπρόθεσμη στρατηγική σχέση με την Κύπρο που θα βασίζεται σε θεμελίωση της διαδικασίας 3+1 και θα δημιουργή διμερή αμυντική συνεργασία και διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεων.