Οι Χούθι και ο κίνδυνος διαδικτυακού «μπλακ άουτ»

Η θαλάσσια ασφάλεια βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, αφού οι Χούθι από την Υεμένη ξεκίνησαν και συνεχίζουν τις καταδρομικές επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα. Το στενό του Μπαμπ αλ Μαντάμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου διεξάγονται οι επιθέσεις, αποτελεί μιαν από τις βασικότερες θαλάσσιες διαδρομές στον κόσμο, που συνδέει τη Μεσόγειο με τον Ινδικό Ωκεανό. Διευκολύνει τη συνεχή ροή εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου κάθε μέρα και συμβάλλει στο 12 τοις εκατόν του παγκόσμιου εμπορίου.

Bρετανικά και αμερικανικά πολεμικά πλοία καταρρίπτουν πλέον σχεδόν τακτικά πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που εκτοξεύονται από τους Χούθι, οι οποίοι ενεργούν με τις πλάτες του Ιράν.

Υπάρχει μάλιστα πιθανότητα για πολύ μεγαλύτερο όλεθρο - εάν το Ιράν αρχίσει να επιτίθεται σε πλοία στα στενά του Ορμούζ, το πιο σημαντικό check-point στον κόσμο, μέσω του οποίου ταξιδεύει η πλειονότητα των πετρελαιοφόρων από την αραβική χερσόνησο. Μια κλιμάκωση εκεί θα μπορούσε να προκαλέσει εκ νέου αύξηση των παγκόσμιων τιμών της ενέργειας.

Η ενεργειακή και εμπορική τροφοδοσία όμως έρχεται σε δεύτερη μοίρα μπροστά σε μια τεραστίων διαστάσεων απειλή, που ακούει στο όνομα: διακοπή του διαδικτύου και της συνδεσιμότητας Δύσης-Ανατολής.

«Πίσω στη Λίθινη Εποχή»

Η τρομοκρατική πολιτοφυλακή της Υεμένης δεν έχει ακόμη απειλήσει άμεσα με επιθέσεις κατά των διαδικτυακών υποδομών που συνδέουν την Ανατολή με τη Δύση, αλλά υπάρχουν ανησυχίες ότι θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να βλάψουν τα διεθνή καλώδια επικοινωνίας που βρίσκονται στον βυθό του στενού. Στις αρχές της εβδομάδας δημοσιεύτηκαν κάποιες αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Τelegram) που έδειχναν ότι οι Χούθι απειλούν να καταστρέψουν τα διεθνή καλώδια επικοινωνίας που βρίσκονται στον βυθό του στενού Μαντάμπ. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ένας από τους ηγέτες των Χούθι απείλησε μάλιστα ότι, υπό το πρίσμα του διεθνούς συνασπισμού που σχηματίζεται υπό την αιγίδα των ΗΠΑ για την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, θα μπορούσαν «να στείλουν τη Δύση πίσω στη Λίθινη Εποχή».

Ακόμα κι αν οι Χούθι δεν απείλησαν επίσημα τις υποδομές του Διαδικτύου που συνδέουν την Ανατολή και τη Δύση, το πιθανό σενάριο ενός τέτοιου κτυπήματος δεν έχει αποκλειστεί και έχει σημάνει συναγερμό.

Οι κύριες αρτηρίες επικοινωνίας

Η συντριπτική πλειοψηφία των επικοινωνιών στον κόσμο σήμερα πραγματοποιείται με τη χρήση υποβρύχιων καλωδίων. Πάνω από το 95% των διεθνών επικοινωνιών ταξιδεύουν μέσω υποβρύχιων καλωδίων. Πάνω από 800.000 χιλιόμετρα υποβρύχιων καλωδίων επικοινωνίας τοποθετούνται σε βυθούς σε όλον τον κόσμο, διασφαλίζοντας την ικανότητα των πολιτών του κόσμου να επικοινωνούν. Αυτά τα καλώδια αποτελούνται κυρίως από οπτικές ίνες, οι οποίες μεταδίδουν πληροφορίες με ρυθμό ίσο με περίπου εκατόν πενήντα εκατομμύρια τηλεφωνικές κλήσεις ταυτόχρονα.

Όπως οι εμπορικοί δρόμοι πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, έτσι και η ανάπτυξη των καλωδίων επικοινωνίας στην περιοχή είναι ένας από τους σημαντικότερους και πιο πολυσύχναστους άξονες που συνδέει το ανατολικό τμήμα της Γης με το δυτικό. Οι κύριες αρτηρίες επικοινωνίας περνούν από τον πυθμένα του Ινδικού Ωκεανού και τα νερά της Αραβικής Θάλασσας από την Ινδία, κατά μήκος των ακτών της Αραβικής Χερσονήσου προς την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ στον δρόμο τους προς τη Μεσόγειο Θάλασσα και τις ακτές της Ευρώπης. Σχεδόν 20 διαφορετικά υποθαλάσσια καλώδια ρέουν στο στενό Μπαμπ αλ Μαντάμπ, το στρατηγικό σημείο όπου οι Χούθι έχουν τον έλεγχο.

Αρκεί να σημειωθεί ότι το πιο ευάλωτο σημείο του Ίντερνετ στον πλανήτη βρίσκεται ανοικτά της Κύπρου. Πρόκειται για το καλώδιο, γνωστό και ως AAE-1, το οποίο κόπηκε πέρυσι σε ένα σημείο που διέρχεται μέσω της Αιγύπτου. Αποτέλεσμα ήταν εκατομμύρια άνθρωποι να βυθιστούν στο «διαδικτυακό σκοτάδι» και να βρεθούν εκτός σύνδεσης.

Οι Χούθι ικανοί για τα πάντα

Αν και δεν είναι εύκολο να φτάσει κάποιος στα καλώδια που βρίσκονται εκατοντάδες και χιλιάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και να προβεί σε ενέργειες σαμποτάζ, οι Χούθι, με την υποστήριξη της τεχνογνωσίας, των όπλων και της στρατιωτικής εκπαίδευσης του Ιράν, έχουν ήδη αποδείξει ότι είναι ικανοί για τα πάντα. Από την πειρατεία εμπορικών πλοίων, την επίθεση σε στρατιωτικά σκάφη με drones αυτοκτονίας, μέχρι την εκτόξευση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, απειλώντας πόλεις στα νότια του κράτους του Ισραήλ.

Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του CTech, ήδη στις αρχές της δεκαετίας, ο τεχνολογικός γίγαντας Google ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει και κατασκευάζει ένα δίκτυο οπτικών ινών που θα τοποθετηθεί μέσω υποβρυχίου και χερσαίου καλωδίου μεταξύ Ινδίας και Ευρώπης. Για να παρακάμψει το θαλάσσιο τμήμα στην περιοχή της Υεμένης, η Google σχεδιάζει να συνδέσει το καλώδιο στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, αποφεύγοντας τη μετάδοση επικοινωνιών μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, όπου υπάρχουν ήδη πολλά καλώδια, ή μέσω περιοχών που χαρακτηρίζονται από πολιτική αστάθεια, όπως η Υεμένη, η Συρία, το Ιράκ και η Τουρκία.

Εμπλοκή Κίνας για ασφάλεια ναυσιπλοΐας

Την ίδια ώρα πάντως που οι ΗΠΑ ηγούνται του δικού τους πολυεθνικού συνασπισμού για τη διαφύλαξη της εμπορικής κυκλοφορίας κατά μήκος της βασικής θαλάσσιας οδού, οι κινεζικές ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας ενώθηκαν για να σχηματίσουν τη δική τους απάντηση: τη Συμμαχία Εταιρειών Ασφάλειας και Διαχείρισης Κινδύνων. Περισσότεροι από 70 εκπρόσωποι τόσο από κινεζικές όσο και από παγκόσμιες εταιρείες ασφάλειας συναντήθηκαν στο Μακάο τον περασμένο μήνα για να συντονίσουν την προσπάθεια, η οποία επικεντρώνεται στις ανάγκες ασφάλειας στη θάλασσα της Πρωτοβουλίας Belt and Road της Κίνας.

Η αυξανόμενη αβεβαιότητα από τη δράση των Χούθι, οι οποίοι έχουν διαταράξει μια κρίσιμη θαλάσσια οδό που είναι υπεύθυνη για περισσότερο από το 40 τοις εκατόν της μεταφοράς υδρογονανθράκων της Κίνας, έχει ως αποτέλεσμα το Πεκίνο να σχεδιάζει μια στρατηγική σε δύο μέτωπα.

Πρώτον, το Πεκίνο θέλει να ασκεί πίεση στο Ιράν για να χαλιναγωγήσει την μαχητική ομάδα της Υεμένης που υποστηρίζει. Ταυτόχρονα, η Κίνα θα μπορούσε να ακολουθήσει μια στρατηγική που αποσκοπεί στην αύξηση του ρόλου των κινεζικών ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας στην αντιμετώπιση των κλιμακούμενων απειλών ασφαλείας στο εξωτερικό.

Καθώς η Κίνα επιδιώκει να διευρύνει την παγκόσμια οικονομική και διπλωματική της εμβέλεια, η εξάρτηση από ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας είναι αναπόφευκτη, παρά τις αρχικές επιφυλάξεις. Ωστόσο, η απομάκρυνση από το μοντέλο Blackwater ή Wagner αποτελεί πρόκληση για το Πεκίνο στην αποτελεσματική ρύθμιση αυτής της αναπτυσσόμενης βιομηχανίας.

*Αναδημοσίευση από την έντυπη έκδοση της "Σημερινής της Κυριακής" ημερ. 31.12.2023