Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας: Δικαίωμα σε ουσιαστική πρόσβαση και στήριξη
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), σε ανακοίνωσή της υπενθυμίζει ότι η ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής υγείας και βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, που απαιτεί συνεχή φροντίδα, πρόληψη και στήριξη, όπως κάθε άλλη πτυχή της υγείας.
Το φετινό μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας,«Πρόσβαση σε Υπηρεσίες – Ψυχική Υγεία σε Καταστροφές και Έκτακτες Ανάγκες» υπογραμμίζει την ανάγκη κάθε κοινωνίας να διαθέτει ανθεκτικές και προσβάσιμες δομές φροντίδας, ικανές να ανταποκρίνονται όχι μόνο στις καθημερινές ανάγκες των πολιτών αλλά και σε περιόδους κρίσεων ή εκτάκτων συνθηκών.
Στην Κύπρο, η ψυχική υγεία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Περιορισμένο αριθμό επαγγελματιών, ελλείψεις σε δομές στήριξης, αυξανόμενες ανάγκες στους νέους και στις ευάλωτες ομάδες, αλλά και επίμονο κοινωνικό στίγμα. Η πρόσφατα θεσπισμένη Εθνική Στρατηγική Ψυχικής Υγείας 2025–2028 αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, καθώς θέτει συγκεκριμένους στόχους για την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών. Είναι αναγκαίο η εφαρμογή της να στηριχθεί με επαρκείς πόρους, στελέχωση και σαφές χρονοδιάγραμμα, ώστε να μην παραμείνει σε επίπεδο σχεδιασμού. Η δημιουργία δικτύου δομών ψυχικής υγείας, η ενίσχυση των υπηρεσιών για παιδιά και εφήβους και η φροντίδα κοντά στον πολίτη, μέσα από την ανάπτυξη δικτύων στήριξης στην κοινότητα, αποτελούν προϋποθέσεις για μια φροντίδα ψυχικής υγείας που θα είναι ουσιαστική, προσβάσιμη και με σεβασμό προς κάθε άνθρωπο.
Η ΟΣΑΚ τονίζει την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε όλα τα επίπεδα του συστήματος, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να λάβει έγκαιρη και ανθρώπινη στήριξη. Παράλληλα, απαιτείται επαρκής στελέχωση και συνεχής εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, ώστε να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται έγκαιρα τα περιστατικά ψυχικών διαταραχών. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης και ενημέρωσης, ιδιαίτερα στα σχολεία και στους χώρους εργασίας, όπου συχνά εντοπίζονται τα πρώτα σημάδια ψυχικής επιβάρυνσης.
Η ψυχική υγεία δεν είναι προνόμιο λίγων, αλλά δικαίωμα όλων. Η έγκαιρη και ποιοτική φροντίδα μπορεί να αποτρέψει τον κοινωνικό αποκλεισμό, να μειώσει τις ανισότητες και να ενισχύσει τη συνοχή και την ευημερία της κοινωνίας. Η ΟΣΑΚ επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή της να στηρίζει τις πολιτικές και τις δράσεις που προάγουν την ψυχική υγεία και να συνεχίσει να διεκδικεί ένα σύστημα υγείας που θα αντιμετωπίζει την ψυχική υγεία με την ίδια σοβαρότητα και προτεραιότητα όπως κάθε άλλη πτυχή της υγείας.