Στη Λεμεσό χτυπά η καρδιά του βιβλίου

Η Λεμεσός ετοιμάζεται να φιλοξενήσει ξανά τη μεγάλη γιορτή του βιβλίου και του Πολιτισμού. Από τις 21 έως τις 23 Νοεμβρίου, οι Χαρουπόμυλοι Λανίτη μετατρέπονται σε σημείο συνάντησης συγγραφέων, εκδοτών, βιβλιοπωλών, αναγνωστών και δημιουργών απ’ όλον τον κόσμο. Με 114 εκθέτες, πάνω από 120 εκδηλώσεις και περισσότερους από 150 ομιλητές, η φετινή 4η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως του πιο σημαντικού πολιτιστικού θεσμού του νησιού.

Στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης βρίσκεται το ενισχυμένο Επαγγελματικό Συνέδριο, το οποίο αναπτύσσεται πλέον σε δύο ημέρες, φιλοξενώντας 36 ομιλητές από οκτώ χώρες και μια σειρά από θεματικές που αγγίζουν όλο το φάσμα του βιβλίου - από τις βιβλιοθήκες και τη μετάφραση, μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη και την εκδοτική καινοτομία.

Μιλώντας στη «Σημερινή», ο Μιχάλης Καλαμαράς, συνιδρυτής και επικεφαλής του Επαγγελματικού Προγράμματος της Έκθεσης, αναλύει τις φετινές καινοτομίες, τον διεθνή προσανατολισμό του θεσμού και τη σημασία της Λεμεσού ως εκδοτικού κόμβου ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, αναφέρεται στη δυναμική του B2B Space, στην αναβάθμιση των Limassol Networking Meetings και στη φετινή εστίαση στη γαλλική λογοτεχνία και κουλτούρα, που προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των διεθνών συνεργασιών.

Ο Μιχάλης Καλαμαράς μιλά για το όραμα, τις προκλήσεις και τη στρατηγική πίσω από τη διοργάνωση που, μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, έχει καταφέρει ν’ αναγνωριστεί διεθνώς ως σημείο αναφοράς για το βιβλίο και την ανάγνωση στην Κύπρο.

Ακολουθούν οι ερωτήσεις που του απευθύναμε:

Φέτος το Επαγγελματικό Συνέδριο της Έκθεσης παρουσιάζεται σημαντικά ενισχυμένο. Ποιες είναι οι βασικές καινοτομίες που το διαφοροποιούν από τις προηγούμενες χρονιές;

Το φετινό μας επαγγελματικό Συνέδριο είναι κατά πολύ διευρυμένο και περισσότερο διεθνές από ποτέ. Όλη η Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου, είναι αφιερωμένη σε ομιλίες και σεμινάρια για επαγγελματίες του βιβλίου, ενώ συνεδρίες για επαγγελματίες πραγματοποιούνται φέτος και το Σάββατο, 22 Νοεμβρίου, την ημέρα που πλέον η Έκθεση είναι ανοιχτή και στους αναγνώστες. Συνολικά 36 ομιλητές και ομιλήτριες από την Κύπρο, την Αίγυπτο, τη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και το Λίβανο θα συμμετάσχουν στο Συνέδριο του 2025.

Στο επίκεντρο του Συνεδρίου βρίσκονται οι θεματικές γύρω από τις βιβλιοθήκες, τις εκδόσεις και τα βιβλιοπωλεία. Πώς επιλέχθηκαν οι άξονες αυτοί και ποια ανάγκη του χώρου έρχεται να καλύψει το φετινό πρόγραμμα;

Κάθε χρονιά επιλέγουμε θεματικές που είναι ταυτόχρονα χρήσιμες για την ενδυνάμωση του κυπριακού κλάδου του βιβλίου αλλά και βασισμένες στη διεθνή ατζέντα του κλάδου. Συντονιζόμαστε και συνεργαζόμαστε με τους φορείς των εκδοτών και των βιβλιοθηκών και αντλούμε ιδέες από τη δική μας εργασία στον κλάδο και από τη συμμετοχή μας στις Διεθνείς Εκθέσεις Βιβλίου, όπως στη Φρανκφούρτη, την Μπολόνια, το Άμπου Ντάμπι, τη Σάρτζα και τη Θεσσαλονίκη. Φέτος έχουμε τη χαρά να ενεργοποιήσουμε και τη σύμπραξη ThinkPub, όπου συμμετέχουμε μαζί με άλλους 11 εταίρους από συνολικά 11 ευρωπαϊκές χώρες – είναι ένα εγχείρημα που συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συμμετοχή 36 ομιλητών από οκτώ διαφορετικές χώρες δείχνει μια διεθνή δυναμική. Ποια είναι η σημασία αυτής της πολυφωνίας για το μέλλον του βιβλίου στην Κύπρο;

Χάρη στο εκτενές διεθνές επαγγελματικό μας πρόγραμμα, θέλουμε να πιστεύουμε ότι έχουμε συμβάλει ώστε να μπει το κυπριακό βιβλίο στον χάρτη και να αποτελέσουν τόσο η Κύπρος γενικότερα όσο και η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού ειδικότερα έναν εκδοτικό κόμβο ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Είναι μια ευκαιρία και για τους Κύπριους συγγραφείς να βρουν τον δρόμο προς τη μετάφραση του έργου τους σε άλλες γλώσσες, αλλά είναι ευκαιρία και το βιβλίο στην Κύπρο να εμπλουτιστεί με μεταφράσεις και μεταφορά τεχνογνωσίας.

Το B2B Space και τα Limassol Networking Meetings αποτέλεσαν πέρσι μια ενδιαφέρουσα καινοτομία. Τι προσδοκάτε φέτος από αυτήν τη δεύτερη διοργάνωση επαγγελματικών συναντήσεων;

Φέτος οι διεθνείς επαγγελματικές συναντήσεις έχουν 42 εγγεγραμμένους επαγγελματίες και προσκεκλημένους οργανισμούς, αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με πέρυσι. Εγκαινιάζουμε επίσης τη συνεργασία μας με τον Σύνδεσμο Εκδοτών Αιγύπτου, που συμμετέχει με αντιπροσωπία και συλλογικό περίπτερο, και έχουμε τις πρώτες συμμετοχές από τη Γαλλία και την Ιταλία, πέρα από την Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης που έχει σταθερή παρουσία. Είναι μια ευκαιρία για κατ’ ιδίαν συναντήσεις, εμβάθυνση σε καλές πρακτικές αλλά και πλαίσιο για την πραγματοποίηση συμφωνιών, όπως η αγοραπωλησία δικαιωμάτων μετάφρασης.

Ποιες ενότητες ή παρουσιάσεις του Συνεδρίου θεωρείτε ότι θα συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των επαγγελματιών του βιβλίου;

Στο κέντρο του Συνεδρίου μας βρίσκεται το αφιέρωμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη στο βιβλίο με κεντρική ομιλήτρια τη Sara Lloyd, την υπεύθυνη ΤΝ του μεγάλου βρετανικού εκδοτικού ομίλου Pan Macmillan. Το ενδιαφέρον της προσοχής εκδοτών, συγγραφέων και εικονογράφων θα συγκεντρώσει επίσης το πρώτο μας αφιέρωμα στο παιδικό βιβλίο. Διοργανώνουμε επίσης αφιέρωμα στη μετάφραση και τα δικαιώματα και ειδική συνεδρία για την Κύπρο ως εκδοτική γέφυρα μεταξύ Ευρώπης και Ανατολικής Μεσογείου. Επανερχόμαστε επίσης στο ζήτημα της Κυπριακής Βιβλιοθήκης και εξετάζουμε τη θέση των ηλεκτρονικών βιβλίων και της επιστημονικής πληροφόρησης στις βιβλιοθήκες.

Πέρα από το Συνέδριο, η Έκθεση περιλαμβάνει πλήθος εκδηλώσεων για το ευρύ κοινό. Πώς καταφέρνετε να ισορροπήσετε ανάμεσα στη μαζικότητα και τον επαγγελματικό χαρακτήρα της διοργάνωσης;

Υπάρχει η Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου, που είναι αφιερωμένη στους επαγγελματίες, ενώ το Σαββατοκύριακο, 22 και 23 Νοεμβρίου, που η Έκθεση είναι ανοιχτή στο κοινό, λειτουργεί για τους επαγγελματίες το B2B Space. Για τους επισκέπτες, έχουμε φροντίσει να προσφέρουμε εγκαίρως επαρκή ενημέρωση ψηφιακά και έντυπα, αλλά έχουμε οργανώσει επίσης τις Σκηνές, ώστε οι αναγνώστες, μικροί και μεγάλοι, καθώς και οι επαγγελματίες να βρίσκουν αυτό που τους ενδιαφέρει. Ακολουθούμε σε αυτό, εξάλλου, τις καλές πρακτικές των Διεθνών Εκθέσεων Βιβλίου.

Η Έκθεση έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Κύπρου. Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σας, το «κλειδί» αυτής της επιτυχίας;

Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού είναι ένα γεγονός που συνεχώς αναπτύσσεται και είναι οργανωμένο επαγγελματικά, με όραμα και στρατηγική, και με τη συνεργασία ανθρώπων με μακρά ενασχόληση με το βιβλίο. Μόλις στην 4η χρονιά της παρουσίας της, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού έχει κατακτήσει υψηλή αναγνωρισιμότητα διεθνώς χάρη ακριβώς στο επαγγελματικό της πρόγραμμα, κάτι που της ανοίγει δρόμους και στην πρόκληση συγγραφέων. Η Έκθεσή μας δυναμώνει από τη συνέργεια ανάμεσα στους εκθέτες, στο πολιτιστικό πρόγραμμα για τους αναγνώστες και το επαγγελματικό πρόγραμμα.

Φέτος αναδεικνύεται ιδιαίτερα η γαλλική λογοτεχνία και κουλτούρα. Πώς επιλέγεται κάθε χρόνο η χώρα ή η πολιτιστική εστίαση της Έκθεσης;

Η γαλλική λογοτεχνία και κουλτούρα έχουν μια ειδική βαρύτητα στο ελληνόφωνο βιβλίο, τόσο ενηλίκων όσο και για παιδιά, με πλήθος μεταφράσεων διαχρονικά, ενώ είναι πολύ οργανωμένη και η διεθνής γαλλική παρουσία από το κράτος και από ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Στόχος μας είναι να ερχόμαστε κάθε χρόνο σε επαφή με τις μεγάλες λογοτεχνικές σχολές της Ευρώπης, αλλά και να αναδεικνύουμε τη λογοτεχνία χωρών και γλωσσών μικρότερων και εγγύτερα στην ευρύτερη περιοχή της Κύπρου.

Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους επαγγελματίες του βιβλίου και στους αναγνώστες που θα επισκεφθούν φέτος την έκθεση;

Για τους νέους επαγγελματίες του βιβλίου η 4η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού είναι μια μεγάλη ευκαιρία για ενημέρωση για τις τελευταίες τάσεις, για επιμόρφωση και για δικτύωση, εθνική, περιφερειακή και διεθνή. Για τους αναγνώστες, μικρούς και μεγάλους, θα πρότεινα να προγραμματίσουν εγκαίρως και προσεκτικά την παρουσία τους, καθώς με 120 εκδηλώσεις σε 6 σκηνές και 114 εκθέτες θα θελήσουν να βρίσκονται πολλές φορές σε δύο σημεία της Έκθεσης ταυτόχρονα!