Πληρώνουμε το τιμολόγιο του υποκόσμου

Η συμπλοκή με τσεκούρια και οι πυροβολισμοί της 17ης Ιανουαρίου δεν έμειναν «ένα βίντεο». Το μπαράζ συλλήψεων των τελευταίων ημερών - για παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία, σύλληψη υπoδίκου μέσα στις Κεντρικές Φυλακές και δύο γνωστούς επιχειρηματίες υπό τετραήμερη κράτηση- δείχνει πως οι Αρχές βλέπουν πίσω από το επεισόδιο μια υπόγεια αγορά: την «προστασία» ως παράλληλο φόρο και τις φατρίες που διεκδικούν ποιος θα εισπράττει.

Η Λάρνακα έχει δει βία κι άλλες φορές. Όμως η 17η Ιανουαρίου ήταν διαφορετική - όχι μόνο επειδή ακούστηκαν πυροβολισμοί στον πιο πολυσύχναστο δρόμο της πόλης, ούτε επειδή η συμπλοκή έγινε λίγα μέτρα από την Αστυνομική Διεύθυνση. Έγραψε διαφορετικά γιατί, τις μέρες που ακολούθησαν, η υπόθεση “ανέβηκε όροφο”: από τη σκηνή στο παρασκήνιο, από τα πρόσωπα της στιγμής στο δίκτυο, από το «ποιος χτύπησε ποιον», πέρασε στο «ποιος εισπράττει από ποιον». Και οι τελευταίες εξελίξεις δεν αφήνουν περιθώριο να μιλάμε πια για έναν καβγά που ξέφυγε. Με 11 συλλήψεις σε μία μέρα, πέντε από αυτές για παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία, με 8 Ελληνοκύπριους και 2 αλλοδαπούς συλληφθέντες (οι αλλοδαποί, σύμφωνα με πληροφορίες, εκτελούσαν χρέη φρουρών σε κτήριο όπου έγινε έρευνα), με σύλληψη 23χρονου υποδίκου μέσα στις Κεντρικές Φυλακές, αλλά και με δύο γνωστούς επιχειρηματίες της πόλης υπό τετραήμερη κράτηση ως ύποπτοι για παρέμβαση στην αστυνομική έρευνα και συνωμοσία, το “στόρι” είναι πλέον ένα: η νύχτα ως οικονομία - με πόρτες, μετρητά, επιβολή και «προστασία» που κάποιοι επιχειρούν να μετατρέψουν σε σταθερό έσοδο.

Από το επεισόδιο στο «μοντέλο»: Γιατί αυτή η υπόθεση δεν κλείνει με συλλήψεις

Το επεισόδιο της 17ης Ιανουαρίου περιγράφηκε από την πρώτη στιγμή με όρους οργανωμένου εγκλήματος: άγρια συμπλοκή, πυροβολισμοί, κάλυκες στη σκηνή, τραυματισμός, και -κυρίως- ένα κατηγορητήριο που έδειχνε ότι οι Αρχές δεν βλέπουν μόνο “ξύλο”, αλλά οργανωμένη δραστηριότητα: εκβιασμό, απαίτηση περιουσίας με απειλές, συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, παράνομη κατοχή/μεταφορά πυροβόλου και εκρηκτικών.

Αυτό που άλλαξε τις τελευταίες μέρες είναι η κατεύθυνση της έρευνας: η Αστυνομία δεν περιορίστηκε στο να “μαζέψει” τους εμπλεκομένους στον δρόμο. Προχώρησε σε ευρείας κλίμακας επιχείρηση με εφόδους, με συλλήψεις που αφορούν -κατά τα δημοσιεύματα- και προσπάθειες επηρεασμού της υπόθεσης, ενώ το ΤΑΕ Λάρνακας φαίνεται να ανοίγει παράλληλα κι άλλους φακέλους σχετιζόμενους με οργανωμένο έγκλημα.

Η λεπτομέρεια που δεν περνά απαρατήρητη είναι αυτή: πέντε συλλήψεις για “παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία”. Είναι, με άλλα λόγια, η ένδειξη ότι το κράτος διερευνά όχι μόνο τη βία, αλλά και το αν επιχειρήθηκε να στηθεί “ομπρέλα” πάνω από τη δικογραφία, πριν καν φτάσει σε βάθος.

Η «προστασία» ως παράλληλος φόρος: Το χρήμα που γεννά φατρίες

Στην καρδιά της υπόθεσης βρίσκεται η έννοια της «προστασίας». Όχι ως υπηρεσία ασφάλειας, αλλά ως εκβιασμός. Μια σταθερή «συνδρομή» που επιβάλλεται σε επιχειρήσεις με απειλές, ξυλοδαρμούς, «παραδειγματισμούς» – και που, αν σταθεί, δημιουργεί αγορά: ποιος εισπράττει, ποιος κρατά την πόρτα, ποιος έχει τον έλεγχο του χώρου.

Ρεπορτάζ αποτυπώνουν ότι το ΤΑΕ Λάρνακας έχει στα χέρια του τουλάχιστον δύο επώνυμες καταγγελίες για δραστηριότητα εγκληματικής ομάδας, με φερόμενο επικεφαλής τον 48χρονο που συνελήφθη αρχικά. Στη μία καταγγελία αναφέρεται ότι ζητήθηκαν €7.000 και στη συνέχεια €1.000 μηνιαίως για «προστασία». Είναι το κλασικό μοντέλο του “protection racket”: δεν εισπράττεις μία φορά· χτίζεις έσοδο.

Και ακριβώς εκεί γεννιούνται οι «φατρίες». Όχι ως αυθόρμητες ομάδες που τσακώνονται, αλλά ως ανταγωνιστές μιας παράνομης αγοράς. Όταν μια ομάδα πάει να “πάρει” πελάτες από άλλη, η σύγκρουση δεν είναι προσωπική. Είναι οικονομική. Και όταν πρέπει να σταλεί μήνυμα, στέλνεται δημόσια, στο φως, σε κεντρικό δρόμο, με τρόπο που να το μάθει όλη η πόλη.

Η πόρτα, οι φρουροί και η γκρίζα ζώνη: Ο κόμβος ισχύος της νυχτερινής αγοράς

Όποιος θέλει να ελέγξει ένα μαγαζί, σπάνια ξεκινά από το ταμείο. Ξεκινά από την πόρτα. Η πόρτα δεν είναι διακοσμητικό. Είναι ο κόμβος όπου συναντιούνται ο κόσμος, το χρήμα, οι “κανόνες”, οι απειλές. Είναι το σημείο όπου μπορείς να επιβάλεις πειθαρχία χωρίς να φαίνεσαι και όπου μπορείς να χτίσεις φόβο χωρίς ν’ αφήσεις εύκολα αποδεικτικά ίχνη.

Εδώ, η τελευταία εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία: σύμφωνα με την ενημέρωση που μεταδόθηκε, από τις 11 συλλήψεις, οι δύο αλλοδαποί συλληφθέντες «εκτελούσαν χρέη φρουρών» σε κτήριο όπου έγινε έρευνα. Παράλληλα, ρεπορτάζ κάνουν λόγο και για φρουρούς ασφαλείας χωρίς τις απαραίτητες άδειες, οι οποίοι αναμένεται να κατηγορηθούν γραπτώς και ν’ αφεθούν ελεύθεροι. Δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι το σημείο επαφής ανάμεσα στη νόμιμη βιτρίνα και στο παράνομο παρασκήνιο.

Αν η έρευνα αποδείξει ότι η «πόρτα» λειτουργούσε ως προέκταση φατρίας -όχι ως νόμιμη ιδιωτική φύλαξη- τότε η υπόθεση θα έχει φωτίσει το πιο κρίσιμο εργαλείο της νυχτερινής οικονομίας: τον μηχανισμό επιβολής.

Η «στροφή» με τους επιχειρηματίες: Όταν η έρευνα αγγίζει διασυνδέσεις και επιρροές

Η πιο ηχηρή εξέλιξη είναι η σύλληψη δύο γνωστών επιχειρηματιών της Λάρνακας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, οι δύο συνελήφθησαν στο πλαίσιο της ίδιας ευρύτερης διερεύνησης, με την Αστυνομία να τους καταλογίζει παρέμβαση στην αστυνομική έρευνα, ενώ το δικαστήριο διέταξε τετραήμερη κράτηση.

Αυτό δείχνει ότι οι Αρχές αναζητούν αν υπήρξε προσπάθεια να επηρεαστεί η πορεία της υπόθεσης, να «κλείσουν στόματα», να μετακινηθεί η πίεση. Σε υποθέσεις προστασίας, η μάχη δεν δίνεται μόνο στον δρόμο. Δίνεται και στο αν θα υπάρξει μάρτυρας που θα σταθεί, παραπονούμενος που θα επιμείνει, κατάθεση που δεν θα αποσυρθεί.

Έφοδοι μέχρι τις Φυλακές: Το μήνυμα της κλιμάκωσης

Η επιχείρηση-σκούπα δεν έμεινε στην πόλη. Το βράδυ της 22ας προς 23η Ιανουαρίου έγινε έφοδος στις Κεντρικές Φυλακές και συνελήφθη 23χρονος υπόδικος για υπόθεση απόπειρας φόνου που φέρεται να διαπράχθηκε τον περασμένο Ιούλιο στη Λάρνακα. Η πληροφορία αυτή, ακόμη κι αν δεν συνδέεται ευθέως με το επεισόδιο της 17ης Ιανουαρίου, δείχνει την ευρύτερη κινητικότητα των Αρχών στον φάκελο του οργανωμένου εγκλήματος στη Λάρνακα: ότι η έρευνα δεν αντιμετωπίζει πια τα περιστατικά ως “μεμονωμένα”, αλλά ως κομμάτια μιας μεγαλύτερης εικόνας.

Τι κάνει η Αστυνομία και τι ζητά η Κυβέρνηση: «Εφόδια» και ανώνυμες καταγγελίες

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστας Φυτιρής, έδωσε από τις πρώτες ώρες πολιτικό στίγμα: μίλησε για οργανωμένο έγκλημα με φατρίες που ανταγωνίζονται και για ζήτημα «παροχής προστασίας». Δήλωσε ότι «δεν υπάρχουν ακόμη όλα τα εφόδια» και κάλεσε τη Βουλή να ενισχύσει την Αστυνομία, ζητώντας παράλληλα από πολίτες να καταγγέλλουν ακόμη και ανώνυμα κάθε προσπάθεια επηρεασμού. Είναι μια δημόσια παραδοχή του βασικού προβλήματος: όσο ο φόβος κρατά κλειστά τα στόματα, το μοντέλο επιβιώνει.

Τα επόμενα βήματα: Η υπόθεση θα κριθεί όχι στις χειροπέδες, αλλά στις καταδίκες

Σε υποθέσεις «προστασίας», οι συλλήψεις είναι η αρχή. Το τέλος είναι η καταδίκη και, κυρίως, η διάλυση της δομής. Αυτό σημαίνει τρία πράγματα - χωρίς θεωρίες και εύκολες γενικεύσεις.

Πρώτον, «δέσιμο» του σκέλους της εκβίασης με μαρτυρία που αντέχει. Το μοντέλο της προστασίας στηρίζεται στη σιωπή· το κράτος πρέπει να χτίσει περιβάλλον όπου ο επιχειρηματίας ή ο εργαζόμενος θα μιλήσει χωρίς να αισθανθεί ότι υπογράφει την καταστροφή του.

Δεύτερον, χτύπημα του χρήματος. Εκεί βρίσκεται το κέρδος, άρα εκεί βρίσκεται το ευάλωτο σημείο. Η προστασία δεν είναι “μαγκιά”. Είναι λογαριασμός.

Τρίτον, καθάρισμα της γκρίζας ζώνης γύρω από την πόρτα και την ιδιωτική φύλαξη: ποιος εργάζεται νόμιμα, ποιος όχι, ποιος “δανείζει” φρουρούς, ποιος επιβάλλει κανόνες με τη στολή του “security”. Η σύλληψη προσώπων που φέρονται να εκτελούσαν χρέη φρουρών - και οι αναφορές για άδειες - κάνουν το σημείο αυτό κομβικό.

Αν αυτά δεν γίνουν, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος που η Λάρνακα γνωρίζει καλά: ν’ αλλάξουν ονόματα, ν’ αλλάξουν «πόρτες», ν’ αλλάξει χέρι η «προστασία» – και η πόλη να μείνει με το ίδιο, διαβρωμένο αίσθημα ότι η ασφάλεια είναι διαπραγματεύσιμη.

Η Λάρνακα δεν τρομοκρατήθηκε από μια συμπλοκή. Τρομοκρατήθηκε από την ιδέα ότι η νύχτα μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλη οικονομία φόβου - και ότι κάποιοι αισθάνονται τόσο ισχυροί, ώστε να συγκρούονται σχεδόν έξω από την Αστυνομία. Το μπαράζ συλλήψεων, οι συλλήψεις για παρέμβαση σε δικαστική διαδικασία, η έφοδος μέχρι τις Φυλακές και η εμπλοκή επιχειρηματιών δείχνουν ότι το κράτος επιχειρεί να απαντήσει σε επίπεδο δομής, όχι μόνο σκηνής.

Η κρίσιμη μέτρηση, όμως, δεν θα γίνει στα δελτία. Θα γίνει στα δικαστήρια – και, κυρίως, στην αγορά. Εκεί όπου η «προστασία» ή θα κοπεί ως παράλληλος φόρος ή θα επιστρέψει, με άλλη μορφή, απαιτώντας ξανά το ίδιο πράγμα: σιωπή.