Άγιοι Γαλακτίων και Επιστήμη τιμήσωμεν ώσπερ συζυγίαν αρίστην και κλειτὴν
Στην εποχή μας, αποτελεί κοινό τόπο, η διαπίστωση ότι ο θεσμός της οικογενείας διέρχεται κρίση. Οι χωρισμοί και τα διαζύγια είναι στην ημερήσια διάταξη. Οι λόγοι και οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές. Η προσωπική μου αίσθηση είναι ότι απουσιάζει η πραγματική, η αληθινή αγάπη η εν Θεώ αγάπη μεταξύ των συζύγων. Αποτελεί σύμπτωση το γεγονός ότι ο όρος σύζυγος αντικαθιστάθηκε από το σύντροφος; Η εν Χριστώ αγάπη σέβεται την ελευθερία του άλλου και δέχεται με ταπεινό φρόνημα τον ρόλο του μέσα στην οικογένεια όπως τον όρισε ο Θεός.
Τα παραπάνω θα γίνουν κατανοητά αν μελετήσουμε τον βίο των Αγίων Γαλακτίωνος και Επιστήμης οι οποίοι ήταν σύζυγοι.
Ο Γαλακτίων ήταν γιος του Kλειτοφώντος και της Λευκίππης οι οποίοι ήταν ειδωλολάτρες και ήταν άτεκνοι. Αυτό το γεγονός τους στενοχωρούσε πολύ. Η Λευκίππη παρακαλούσε τα είδωλα για να της χαρίσουν παιδί!! Στην πόλη τους υπήρχε ένας μοναχός με το όνομα Ονούφριος που ζητιάνευε όλη την ημέρα και τα διαμοίραζε στους πτωχούς. Μια μέρα πήγε στο σπίτι τής Λευκίππης για να ζητήσει βοήθεια. Την είδε λυπημένη και την ρώτησε τι την απασχολεί. Εκείνη ανέφερε ότι αιτία της λύπης είναι η ατεκνία. Ο Ονούφριος την πληροφόρησε ότι είναι σοφό μέτρο της Θείας Πρόνοιας και ότι ο Θεός μην επιθυμώντας να προσφέρει αυτή το τέκνο της στους δαίμονες, την εμπόδιζε να γεννήσει όσο θα παρέμενε ασεβής. Ο Ονούφριος την μύησε στα μυστήρια και τη βάπτισε. Η ίδια οδήγησε και τον σύζυγό της στον Χριστιανισμό και ζούσαν από τότε με ελεημοσύνη και αρετή. Γέννησε ένα αγόρι τον Γαλακτίωνα, όπως τον βαπτίσανε. Ο Γαλακτίων μεγάλωσε «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου» δηλαδή Χριστιανικά.
Σε ηλικία είκοσι χρονών, ορφανός από μητέρα, ο Γαλακτίων υπακούοντας στον πατέρα του παντρεύεται την όμορφη ειδωλολάτρισσα Επιστήμη. Φοβούμενος μη μολυνθεί το άγιο βάπτισμά του αρνήθηκε να πλησιάσει τη νέα. Την έπεισε πρώτα με τον βίον του και έπειτα με τα λόγια να παραμείνουν παρθένοι. Εν τω μεταξύ η Επιστήμη απαρνήθηκε την ασέβειά της και βαπτίστηκε και αυτή. Οκτώ ημέρες μετά τη βάπτιση είδε σ' ένα όνειρο τη δόξα που απολαμβάνουν στον ουρανό όσοι διαφυλάξουν την παρθενία τους για να αφιερωθούν ακέραιοι στον Θεό. Έτσι αποφάσισαν να παρατείνουν την παρθενία έως το τέλος της ζωής των.
Αφού πουλήσανε την περιουσία τους και τα χρήματα τα μοίρασαν στους φτωχούς, αναχώρησαν για την έρημο του Σινά για να περάσουν τον υπόλοιπο βίον τους ως μοναχοί. Στο μέρος Πούπλιον βρήκαν δώδεκα μοναχούς, οι οποίοι δέχτηκαν να μείνει μαζί τους ο Γαλακτίων και την Επιστήμη την έστειλαν σε κοντινό ερημητήριο με τέσσερες μοναχές. Ο Γαλακτίων με τους ασκητικούς του αγώνες, τη νηστεία και την προσευχή έφθασε σε υψηλά μέτρα αρετής.
Πάντα ο χαιρέκακος διάβολος πολεμά τους Χριστιανούς και πολύ περισσότερο τους αγωνιζόμενους και ασκητές. Βάζει στο μυαλό τού τυράννου να αρχίσει τον διωγμό των Χριστιανών που καταφεύγουν στην έρημο. Όταν απόσπασμα των στρατιωτών αναζητούσε τον Γαλακτίωνα, η Επιστήμη είδε σε όραμα τη δόξα που επιφυλάσσεται στους μάρτυρες και είδε ότι εκλήθη να τη μοιραστεί με τον Γαλακτίωνα.
Ως καλή Χριστιανή μοναχή λαμβάνει την ευχή από την ηγουμένη να πάει να τον συναντήσει και να προσφέρει τη ζωή της στον Χριστό μαζί με εκείνον που ήταν διδάσκαλός της και συναθλητής στη στενή οδό της ζωής.
Μαζί παρουσιάστηκαν ενώπιον του τυράννου Θύρσου. Δεν φοβήθηκαν τις απειλές του τυράννου, ομολόγησαν με θάρρος την πίστη τους στον Σωτήρα Χριστόν. Υποβλήθηκαν σε τρομερά μαρτύρια. Την Αγία εξέθεσαν γυμνή σε δημόσια θέα, τους έμπηξαν μυτερά καλάμια κάτω από τα νύχια, τους κτύπησαν φοβερά και τους έκοψαν τα χέρια και τα πόδια. Το τελικό μαρτύριο ο αποκεφαλισμός τους.
Ο Άγιος Γαλακτίων ήταν τότε τριάντα ετών και η Αγία Επιστήμη δεκαέξι. Στη νιότη τους και οι δυο Άγιοι. Η ζωή για τους κοσμικούς είναι μπροστά και τους περιμένει. Αυτοί περιφρόνησαν την εφήμερη ζωή και προτίμησαν τη Ζωή την αιώνια με το αμάραντο στεφάνι της δόξας. Δεν ενώθηκαν κατά σάρκα στην εφήμερη τούτη ζωή αλλά ενώθηκαν εν Θεώ στην αιωνιότητα.
Η Αγία Επιστήμη ακολούθησε τον Άγιο Γαλακτίωνα στη θρησκεία, αρνούμενη τα είδωλα, στην παρθενία αρνούμενη τις εφάμαρτες ηδονές, στον μοναχισμό αρνούμενη τον κόσμο και τις προσωρινές χαρές. Τον ακολούθησε και στο μαρτύριο. Πήγε μόνη της. Κανένας δεν την πίεσε και δεν την υποχρέωσε. Τι ήταν εκείνο που την οδήγησε και στον μαρτυρικό θάνατο; Ήταν η εν Χριστώ αγάπη που ένωνε τους δύο Αγίους. Ήταν ο ο Ορθόδοξος ευλογημένος γάμος. Η εν Χριστώ ένωση δυο ανθρώπων.
Η Αγία μας εκκλησία ευλογεί τον γάμο. Ευλογεί και τον μοναχισμό. Ο καθένας έχει να διαλέξει δύο δρόμους. Οδηγούν και οι δύο στην κατά χάρη θέωση του ανθρώπου. Στον γάμο τής Κανά, όπως καλά γνωρίζουμε, ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός έκανε το πρώτο Του θαύμα μετατρέποντας το νερό σε κρασί. Στην περίπτωση των δύο Αγίων, των συγκεκριμένων, έχουμε αυτό που ονομάζουμε λευκό γάμο. Είναι η Εκκλησία μας υπέρ του λευκού γάμου και εναντίον της τεκνοποιίας; Σίγουρα όχι. Η Εκκλησία έχει ειδικές ευχές για τις λεχώνες, την οκταήμερο της ονοματοδοσίας κ.α. Αγαπά τα παιδιά και θέλει να τεκνοποιούμε, μας θέλει πολύτεκνους. Η ζωή μας να είναι σύμφωνη με τα διδάγματα του Χριστού. Είτε άγαμοι, είτε έγγαμοι. Είπαμε δύο είναι οι δρόμοι για τη σωτηρία και την κατά χάρη θέωση. Απαιτούν αγώνα και προσπάθεια συνεχή.
Την ευλογία να έχουμε των δύο Αγίων που εορτάζουν την 5η Νοεμβρίου, κατά έτος.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον
Tην λαμπράν ξυνωρίδα τῶν μαρτύρων τιμήσωμεν ὥσπερ συζυγίαν ἀρίστην και κλειτήν και θεόφρονα· τον θεῖον Γαλακτίωνα πιστοί, ὁμοῦ συν Ἐπιστήμῃ τῇ σεμνῇ. Δι' ἀσκήσεως γαρ πόνων ἀθλητικήν ἐξήνθησαν φαιδρότητα. Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι δι' ὑμῶν πᾶσιν ἰάματα.
Κοντάκιον
Μαρτύρων Χριστοῦ, τοῖς δήμοις ἠριθμήθητε, ἀγῶσι στεῤῥοῖς, φαιδρῶς ἀγωνισάμενοι, Γαλακτίων ἔνδοξε, σῦν συζύγῳ σεπτῇ καὶ συνάθλῳ σου, Ἐπιστήμη, τῷ μόνῳ Θεῷ, πρεσβεύοντες ἄμφω ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.
*Μαθηματικός