Στον στενό κύκλο του Ερντογάν φτάνει το μεγαλύτερο οικονομικό σκάνδαλο στην Τουρκία

Σε σοβαρή πολιτική δοκιμασία για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξελίσσεται πλέον το σκάνδαλο των 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, καθώς φέρνει στο φως πιθανές διασυνδέσεις με πρόσωπα, που είναι κοντά στον Τούρκο πρόεδρο.

Ο Ερντογάν διαβεβαιώνει βέβαια πώς οι υπεύθυνοι θα διωχθούν και θα αποζημιωθούν οι περίπου 500.000 αποταμιευτές που έχασαν τα χρήματά τους, από το «παιγνίδι» δεκάδων funds με μαζικές ρευστοποιήσεις μετοχών.

Μεγάλο πλήγμα για την εικόνα του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ και του ίδιου του Ερντογάν αποτελεί η εμπλοκή στο σκάνδαλο της Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά. αντιπροέδρου του κυβερνώντος κόμματος και στενής συνεργάτιδας του Τούρκου προέδρου, καθώς αποκαλύφθηκε ότι κέρδισε σχεδόν 40 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με καταγγελίες, η Καγιά και ο σύζυγός της, Ιλιάς Καγιά, αγόρασαν μετοχές αξίας 163 εκατ. λιρών και στη συνέχεια τις πούλησαν έναντι περίπου 2,17 δισ. λιρών.

Η Γενική Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης διέταξε τη δέσμευση όλων των περιουσιακών στοιχείων της Καγιά. Συγγενείς υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων και ανωτάτων στελεχών του AKP βρίσκονται επίσης, υπό έρευνα.

Εγκληματική οργάνωση

Αυτή τη στιγμή, περισσότερα από 200 άτομα ερευνώνται για το σκάνδαλο και 65 έχουν προφυλακιστεί  με κατηγορίες για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης, χειραγώγηση της αγοράς, ξέπλυμα χρήματος και διακεκριμένη απάτη.

Η Tera, η μεγαλύτερη από τις επτά επενδυτικές εταιρείες που διαχειρίζονταν τα επηρεαζόμενα κεφάλαια, άρχισε να λειτουργεί ως ένα μικρό ιδιωτικό χαρτοφυλάκιο -μόνο με πρόσκληση-και άνοιξε τις δημόσιες επενδύσεις το 2025, προσφέροντας εκπληκτικές αποδόσεις, που ξεπερνούσαν το 1.000% σε ορισμένα προϊόντα. Σύμφωνα με την εισαγγελία, αυτά τα κεφάλαια επένδυσαν σε εταιρείες με χαμηλή ρευστότητα και όγκο συναλλαγών, αυξάνοντας ραγδαία τις τιμές των μετοχών τους χάρη στην εισροή νέων επενδυτών και την απόκτηση τραπεζικών δανείων. Ένα άλλο από τα funds  που κατασχέθηκαν είναι η Bulls, η οποία ανήκε στη σύζυγο ενός πρώην υφυπουργού  Πολιτισμού και Τουρισμού και νυν συμβούλου  της Αρχής Τηλεπικοινωνιών.

Μεταξύ των δεκάδων ατόμων των οποίων δεσμεύτηκαν τα περιουσιακά τους στοιχεία από το «Γραφείο Διερεύνησης Εγκλημάτων Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ξεπλύματος Χρήματος» της Γενικής Εισαγγελίας της Κωνσταντινούπολης, είναι και ο Μουσταφά Γιαζιτσί, γιος του Χαγιάτι Γιαζιτσί, του Αντιπροέδρου του AKP και αρμόδιου για πολιτικά και νομικά θέματα.

Κουλτούρα ατιμωρησίας

«Φαίνεται να πρόκειται για μια απάτη που ενορχηστρώνεται από πολιτικούς, γραφειοκράτες και επιχειρηματίες με στενούς δεσμούς με το ΑΚΡ» λέει ο Τούρκος οικονομολόγος Μουσταφά Σονμέζ. « Αυτή η τόλμη πηγάζει από την κουλτούρα της ατιμωρησίας που επικρατεί εντός της άρχουσας δομής εξουσίας. Ο Ερντογάν προστατεύει τους αξιωματούχους του ΑΚΡ ακόμη και όταν παραβιάζουν τον νόμο και, ενθαρρυμένοι από αυτό, αυτά τα άτομα γεμίζουν άφοβα τις τσέπες τους όσο η βρύση συνεχίζει να ρέει», τονίζει χαρακτηριστικά.

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Οζκιούρ Οζέλ  κατηγόρησε μάλιστα ευθέως τον πρόεδρο Ερντογάν και το κυβερνών κόμμα ότι «έθεσαν τα θεμέλια για την απάτη και είναι  εξίσου υπεύθυνοι με όσους εμπλέκονται άμεσα με το σκάνδαλο»

«Ίσως αυτό που βιώνουμε δεν είναι απλώς μια κρίση επενδυτικών κεφαλαίων, αλλά μια κρίση νεποτισμού», γράφει ο αρθρογράφος Γιλντιράι Ογκιούρ στην εφημερίδα Karar .

«Εξαπατήθηκαν από τον διάβολο»

Ο Ερντογάν υποσχέθηκε πάντως κάθαρση και προειδοποίησε επίσης ότι δεν θα επιτρέψει να «αμαυρωθεί» η φήμη του κόμματός του: «Μερικοί από τους κατηγορούμενους έχασαν τον δρόμο τους, άλλοι έγιναν σκλάβοι του εγώ τους, μερικοί εξαπατήθηκαν από τον διάβολο και άλλοι διείσδυσαν στις τάξεις μας ειδικά για να αμαυρώσουν αυτό το ευλογημένο κίνημα», υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος για να κατευνάσει τις αντιδράσεις, που παίρνουν ήδη διαστάσεις χιονοστιβάδας, ακόμη και στις τάξεις του ΑΚΡ.

«Δεν έχω δει μέλη του AKP τόσο εξοργισμένα εδώ και πολύ καιρό. Υπάρχει τεράστια αναταραχή εντός του κόμματος για την κρίση στο χρηματιστήριο» , γράφει  στη Hurriyet ο γνωστός αρθρογράφος, Αμντουλκαμπίρ Σελβί.

Στενός συνεργάτης του Ερντογάν , ο Σελβί διερωτάται ποιες θα είναι οι πολιτικές συνέπειες αυτού του σκανδάλου, επειδή πολλοί άνθρωποι επηρεάζονται και η κοινή γνώμη είναι πολύ αρνητική.

Τούρκοι σχολιαστές εκτιμούν  μάλιστα ότι η χώρα βρίσκεται ακόμη «στα αρχικά στάδια αυτής της κρίσης και μένει να δούμε ποιες θα είναι οι συνέπειες και αν η κυβέρνηση θα είναι σε θέση να αποζημιώσει τους αποταμιευτές. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ο Ερντογάν θα συνεχίσει να θυσιάζει περισσότερους ανθρώπους, αλλά πρέπει επίσης να έχουμε κατά νου ότι αυτό δεν είναι το πρώτο σκάνδαλο διαφθοράς που αντιμετωπίζει και ότι η κυβέρνηση έχει καταφέρει να τους περιορίσει στο παρελθόν».

Δυσφορία στην Άγκυρα

Ο πρόεδρος της Τουρκικής Βουλής, Νουμάν Κουρτουλμούς, χαρακτήρισε την κρίση στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης ως «ένα από τα σημαντικότερα σκάνδαλα, μία από τις σημαντικότερες κρίσεις που έχουν παρατηρηθεί στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια» και ζήτησε να ολοκληρωθεί η έρευνα.

Από τις έρευνες αποκαλύφθηκε επίσης ότι ένας άλλος αντιπρόεδρος του ΑΚΡ και πρώην υπουργός Οικονομίας, έχασε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό που είχε επενδύσει στο fund «Tera».

Ο Ζεϊμπέκι παραδέχτηκε μάλιστα ότι «υπάρχει αμέλεια εκ μέρους του κράτους. Το κράτος είναι σε θέση να γνωρίζει για αυτά τα πράγματα δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο, να τα παρακολουθεί και να παρεμβαίνει».

Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν άλλωστε ότι η κρίση της χρηματιστηριακής αγοράς θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω ζημιά στην κυβέρνηση Ερντογάν , η οποία ήδη χάνει την υποστήριξη  της κοινής γνώμης λόγω του υψηλού πληθωρισμού και της κρίσης κόστους ζωής.

«Καμπανάκι» από τους οίκους αξιολόγησης

Η κρίση στο χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έχει  επίσης τεθεί στο επίκεντρο των διεθνών οργανισμών αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας της Τουρκίας.

Ο οίκος Fitch χαρακτήρισε τις προοπτικές για τον τουρκικό τραπεζικό τομέα ως «επιδεινούμενες», επισημαίνοντας την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, την αποδυνάμωση των κεφαλαιακών αποθεμάτων και τις πιέσεις που δημιουργούνται από το περιβάλλον υψηλών επιτοκίων.

Η έκθεση του οίκου Fitch  για τον τουρκικό τραπεζικό τομέα προειδοποιεί μάλιστα  για «Ρωγμές κάτω από την επιφάνεια: Αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και συρρίκνωση των κεφαλαιακών αποθεμάτων»

Η Moody’s έκανε μεν λόγο για περιορισμένο πιστωτικό κίνδυνο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά σημείωσε ότι η διαδικασία αποκάλυψε κενά στους μηχανισμούς εποπτείας.

Ο οικονομολόγος Μαχμούτ Αϊντογκμους δήλωσε ότι οι αξιολογήσεις των δύο ιδρυμάτων επέστησαν την προσοχή σε διαφορετικές πτυχές του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Τουρκίας κατά την ίδια περίοδο».

Ο Τούρκος οικονομολόγος  επεσήμανε ότι με χρήση του όρου «κενά εποπτείας» από τον Moody’s, καθίσταται σαφές ότι «ο διεθνής οργανισμός αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας μας προειδοποιεί στην πραγματικότητα για το ίδιο το σύστημα».

Πηγή: naftemporiki.gr