Αδιέξοδο, λύση και μακροχρόνια αντίσταση
Η πλευρά μας πρέπει να κατανοήσει ότι η Τουρκία έχει ως κόκκινη γραμμή την κατάργηση της Κ.Δ. και τη νομιμοποίηση των αποτελεσμάτων της κατοχής.
Η τελευταία συνάντηση του ΠτΔ με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη στην παρουσία της απεσταλμένης του Γ.Γ. του ΟΗΕ, στην ουσία, κατέληξε σε αδιέξοδο. Η ανακοίνωση φυσικά δεν μιλούσε για αδιέξοδο, αλλά έλεγε ότι οι δυο ηγέτες θα συναντηθούν ξανά για να συνεχίσουν τις συνεννοήσεις του αδιεξόδου. Ο ΠτΔ κατέθεσε προτάσεις, που να βοηθήσουν την έναρξη διαπραγματεύσεων, τονίζοντας ότι η έναρξη των διαπραγματεύσεων είναι ο κύριος στόχος του. Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έθεσε όρους και προϋποθέσεις για έναρξη των διαπραγματεύσεων, γνωρίζοντας ότι δεν μπορούν να γίνουν αποδεχτοί, κι έτσι θα συνεχιστεί το αδιέξοδο.
Πολλοί στη δική μας πλευρά έχουν την άποψη ότι την ευθύνη για το αδιέξοδο έχει η πλευρά μας, που πρέπει να κάνει κινήσεις για να σπάσει το αδιέξοδο, αλλά δεν τις κάνει. Τονίζουν μάλιστα ότι τα πενήντα χρόνια της κατοχής εδραιώνουν την κατοχή και τη διχοτόμηση, υποβοηθούν την παράνομη ανάπτυξη των περιουσιών μας στα κατεχόμενα και μεγεθύνουν την δημογραφική αλλαγή εκεί. Τονίζουν ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης τείνει να καταστεί λύση επί του εδάφους με όλες τις συνέπειες. Πιστεύουν ότι η πλευρά μας έπρεπε ν’ αποδεχτεί λύσεις, όπως το Σχέδιο Ανάν, για να κερδίσει κάποια πράγματα, που με την πάροδο του χρόνου καθίστανται απραγματοποίητα. Αυτά που τονίζουν ότι θα κερδίζαμε είναι η επιστροφή κατοίκων της Αμμοχώστου και άλλων περιοχών. Υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν ότι θα επέστρεφαν στα σπίτια τους και θεωρούν ότι αυτή η εξέλιξη θα ήταν μια καλή λύση για το Κυπριακό. Πολλοί θεωρούν ότι η επιστροφή στα σπίτια τους στην Αμμόχωστο είναι η επιδιωκόμενη λύση
Προσωπικά πιστεύω ότι, για να εξευρεθεί λύση αποδεκτή από την Τουρκία, πρέπει η Τουρκία να εξασφαλίσει τη νομιμοποίηση όσων πέτυχε με την εισβολή. Και αυτό το επιδιώκει με κατάργηση της Κ.Δ. και αντικατάστασή της από δυο συνιστώντα κρατίδια με πολιτική και κυριαρχική ισότητα. Σε όλους τους κύκλους των διαπραγματεύσεων, πάντα, αποσπούσε κάποιες υποχωρήσεις της πλευράς μας, χωρίς αυτή να κάμει έστω και ένα μικρό βήμα, που να ήταν παραχώρηση στην πλευρά μας. Έτσι φτάσαμε σήμερα στο σημείο, η πλευρά μας να έχει ως παντιέρα του αγώνα μας τη λύση ΔΔΟ. Η λύση αυτή ήταν απαράδεκτη πρόταση της Τουρκίας, που απορρίπταμε παλαιότερα, ενώ σήμερα είναι η κύρια επιδίωξή μας.
Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, που κατά καιρούς αποδεχτήκαμε, αποδεδειγμένα εξυπηρετούν την κατοχική δύναμη, χωρίς κανένα όφελος για την πλευρά μας. Αντίθετα δημιουργούν ένα αίσθημα κανονικότητας, που εξυπηρετεί την τουρκική πλευρά, η οποία επιδιώκει ως λύση τη συνεργασία των δυο λαών, που κατά την έκφρασή της υπάρχουν στην Κύπρο.
Το αδιέξοδο δεν μπορεί να σπάσει με τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Αυτό το δηλώνει επίσημα η τουρκική πλευρά, με τους όρους και προϋποθέσεις που θέτει για επανέναρξη των συνομιλιών. Αποδοχή κυριαρχικής ισότητας και νομιμοποίηση του παράνομου κράτους, αν προκύψει αδιέξοδο, το οποίο προαναγγέλλει.
Και αν κάμει τη υποχώρηση ν’ αποδεχτεί επανέναρξη των συνομιλιών με βάση τις συγκλίσεις για τη δομή και τη διακυβέρνηση της ΔΔΟ, θα κερδίσει και άλλες παραχωρήσεις. Και όταν έρθει η στιγμή της συζήτησης για αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, τερματισμό των εγγυήσεων και του δικαιώματος επέμβασης, η Τουρκία θα δηλώσει ότι αυτό δεν μπορεί να συζητηθεί.
Η πλευρά μας πρέπει να κατανοήσει ότι η Τουρκία έχει ως κόκκινη γραμμή την κατάργηση της Κ.Δ., τη νομιμοποίηση των αποτελεσμάτων της κατοχής και κυρίως την εξυπηρέτηση των επεκτατικών στόχων και τον έλεγχο της Κύπρου και μέσω αυτής τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου.
Εμείς ποια λύση επιδιώκουμε ή είμαστε διατεθειμένοι ν’ αποδεχτούμε; Αυτά που ζητά η Τουρκία; Αν τα αποδεχτούμε, καταλήγουμε σε λύση σε μερικές εβδομάδες. Αυτήν τη λύση θέλουμε; Αν δεν αποδεχόμαστε αυτήν τη λύση, μένει μόνη μια διέξοδος, που δεν αποτελεί επιλογή. Μας μένει η μακροχρόνια αντίσταση, που πολλοί την αποκαλούν ειρωνικά ως τον μακροχρόνιο αγώνα του Μακαρίου, που έφερε το αδιέξοδο.
Πολλοί θα ερωτήσουν τι θα κάνουμε. Θα παρακολουθούμε για χρόνια την τουρκοποίηση των κατεχομένων; Τι άλλο να κάνουμε; Να νομιμοποιήσουμε την τουρκοποίηση με την υπογραφή μας και με την κατάργηση της Κ.Δ.;
Δεν έχουμε άλλη επιλογή από τη μακροχρόνια αντίσταση από την έπαλξη της Κ.Δ. Οι διεθνείς συνθήκες αλλάζουν, τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορεί να δημιουργήσουν ευνοϊκότερες συνθήκες για την Κ.Δ., που μπορεί ν’ αναγκάσουν την Τουρκία ν’ αποδεχτεί μια βιώσιμη λύση, όταν κατανοήσει ότι αυτό θα εξυπηρετήσει και τα δικά της συμφέροντα. Αν η Κ.Δ. καταργηθεί, όλα τελειώνουν για τους Ελληνοκύπριους.