Ο τουρκικός Δούρειος Ίππος της Ολγκίν

Σε τουρκικό Δούρειο Ίππο εξελίσσεται η κ. Μαρία Άνχελα Ολγκίν, με την κάλυψη του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, αφού υιοθετεί τις θέσεις της Άγκυρας για να δικαιολογήσει την έλλειψη σαφούς προόδου στο Κυπριακό και τη σύγκληση νέας Πενταμερούς. Το γεγονός αυτό προκάλεσε τη δημόσια δυσφορία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Ν. Χριστοδουλίδη, ο οποίος αισθάνεται προδομένος από τη στήριξη που δίνει στον κατοχικό ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν, λόγω των διχοτομικών θέσεων που εκφράζει, και την εμπιστοσύνη που έχει δείξει προς την κ. Ολγκίν. Προβληματισμένος και ενοχλημένος είναι, όπως πληροφορούμαστε, και από διάφορους κομματικούς και άλλους πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες του τόπου, εντός και εκτός της κοινωνίας των πολιτών, που έχουν επαφές με ξένες πρεσβείες και με τα Ην. Έθνη στην Κύπρο, επειδή προβάλλουν τον ισχυρισμό πως το πρόβλημα στην αργή διαδικασία δεν είναι μόνο η στάση της τουρκικής πλευράς, αλλά και η πολιτική του Προέδρου, η οποία δεν είναι αρκετά ευέλικτη και ότι δεν είναι έτοιμος για «νέα γενναία βήματα». Συναφείς επί τούτου είναι και παλαιότερες τοποθετήσεις της κ. Ολγκίν, η οποία αναφέρθηκε σε «φωνές εκτός της τυπικής διαδικασίας», που θα είναι εποικοδομητικές «για συμβιβασμούς», προφανώς, νέους.

Οι θέσεις Ολγκίν

Οι δυο διατυπωθείσες θέσεις Ολγκίν, που μεταθέτουν την παρουσία της στην Κύπρο, κατά τον Ιούλιο, είναι αυτές που έχουν εκφραστεί και από τουρκικής πλευράς στο διπλωματικό παρασκήνιο. Η μια, μάλιστα, ήταν κάθετη: Ότι δεν μπορεί να συγκληθεί Πενταμερής εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία είναι προεδρεύουσα της ΕΕ χώρα, αφού η Τουρκία δεν την αναγνωρίζει. Αυτή η θέση αποτυπώνει, ταυτοχρόνως, τον μάταιο χαρακτήρα της πρόσκλησης του Προέδρου Χριστοδουλίδη προς τον Τούρκο ομόλογό του, Ταγίπ Ερντογάν, να παρευρεθεί στη Σύνοδο της ΕΕ, μηνός Απριλίου, που θα λάβει χώραν στην Κύπρο. Η άλλη τουρκική θέση, προκειμένου να αποσείσει από τους δικούς της ώμους τις όποιες ευθύνες για τα βραδέα βήματα στο θέμα των οδοφραγμάτων, είναι οι βουλευτικές εκλογές υπό την έννοια ότι το κλίμα θα είναι πολωμένο και ο Πρόεδρος δεν θα έχει ελεύθερα χέρια για ευέλικτη πολιτική. Όπως κυβερνητικές πηγές αναφέρουν: 1. Ο Πρόεδρος δεν έχει δικό του κόμμα και, ούτως ή άλλως, δεν εμπλέκεται στις βουλευτικές εκλογές εφόσον είναι Προεδρικό το πολιτειακό σύστημα. 2. Όταν κατ’ ανάλογον τρόπον υπήρχαν οι λεγόμενες «εκλογές» στα κατεχόμενα, ο Ν. Χριστοδουλίδης ουδόλως τις συνέδεσε με τις συνομιλίες.

Μετατόπιση ευθυνών

Η Κυβέρνηση, πάντως, θεωρεί ότι η κ. Ολγκίν θα έπρεπε να βρίσκεται πιο συχνά στην Κύπρο, για να έχει ιδίαν αντίληψη. Κατά την εκτίμηση των κυβερνητικών πηγών, η απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ αντιλαμβάνεται ότι «δεν της βγαίνει η διαδικασία» και, ως εκ τούτου, είναι ήδη εκτεθειμένη για την αισιοδοξία, την οποία είχε εκφράσει κατά την πρώτη συνάντηση των τριών, μετά την «εκλογή» Ερχιουρμάν. Τώρα διαπιστώνει ότι δεν είναι έτσι ακριβώς τα πράγματα και φορτώνει την ευθύνη στους ώμους των δυο ηγετών. Συν του ότι, όπως οι κακές γλώσσες ισχυρίζονται, το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα αργά βήματα στο Κυπριακό και οι βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο, αλλά οι εκλογές στην ίδια της την πατρίδα, την Κολομβία, στις οποίες είναι εμπλεκόμενη και δίνει προτεραιότητα.

Ραμμένες για την Άγκυρα

Ούτως, όμως, ή άλλως, οι τοποθετήσεις της κ. Ολγκίν είναι κομμένες και ραμμένες στην τουρκική πολιτική, αφού προσφέρουν στον κ. Ερχιουρμάν και στην Άγκυρα τον ισχυρισμό ότι, για την όποια καθυστέρηση στη διαδικασία και τα πρόσθετα προβλήματα για το θέμα των οδοφραγμάτων και των ΜΟΕ, υπεύθυνη είναι η ελληνοκυπριακή πλευρά. Απόδειξη δε τούτου, κατά την τουρκική πλευρά, είναι οι θέσεις της κ. Ολγκίν. Και όχι μόνο. Γιατί; Διότι, εφόσον ο ΓΓ του ΟΗΕ τής έχει δώσει στήριξη, υιοθετεί τις θέσεις της. Πότε, δε, συνέβη αυτό; Μετά τη συνάντηση, την οποία είχε την περασμένη εβδομάδα ο Αντόνιο Γκουτέρες με τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν στην Ν. Υόρκη, όπου, μάλιστα, εντελώς τυχαία συναντήθηκε ιδιωτικά με τον πρώην Πρόεδρο του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, γνωστό για την κριτική του επί του Προέδρου πως δεν είναι επαρκώς ευέλικτος στις συνομιλίες, καθώς και ότι το Κυπριακό θα πρέπει να επιλυθεί στο πλαίσιο μιας χαλαρής ομοσπονδίας. Οι θέσεις αυτές δεν εκφράζονται μόνο από τον κ. Νεοφύτου, αλλά και μερίδα των ηγεσιών του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ και του Βολτ.

Η ομοφωνία με Άγκυρα και τα συνιδρυτικά κράτη

Δημόσια, πάντως, ο κατοχικής ηγέτης δήλωσε τις προάλλες, σε συνέντευξή του, ότι με την Τουρκία έχουν την ίδια γραμμή στο Κυπριακό, αλλά ο ίδιος μιλά με κάπως διαφορετική γλώσσα. Με άλλα λόγια, δεν εκφράζει ρητώς τον στόχο της διχοτόμησης μέσω «δύο κρατών», αλλά μέσω μιας ομοσπονδίας, και δη χαλαρής, στη βάση της πολιτικής ισότητας με «δύο συνιδρυτικά κράτη», που παραπέμπουν ως τέτοια σε χωριστές κυριαρχίες, γεγονός που επιβεβαιώνεται μέσα από τον εκ των προτέρων όρο του για την αποδοχή της εκ περιτροπής Προεδρίας, που διχοτομεί την εκτελεστική εξουσία, ακόμη και αυτήν τη μία διεθνή εκπροσώπηση. Στη συνάντηση με το ΓΓ του ΟΗΕ, ο κ. Ερχιουρμάν εξέφρασε τις θέσεις του περί της διαδικασίας, οι οποίες αφορούν: Α) Στο χρονοδιάγραμμα, που σημαίνει ότι, αν δεν υπάρχει κατάληξη στις συνομιλίες, θα αλλάξει το status του ψευδοκράτους. Κάτι τέτοιο παραπέμπει σε μορφή αναγνώρισης. Β) Στην αντίθεσή του για το καλώδιο Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και την πόντιση καλωδίου από την Τουρκία στην Κύπρο. Γ) Στην εκ των προτέρων αποδοχή της εκ περιτροπής Προεδρίας. Δ) Στην άρση της λεγόμενης απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων. Μια «απομόνωση», η οποία, όμως, οφείλεται στην τουρκική κατοχή. Ως εκ τούτου, σε απομόνωση δεν βρίσκονται οι Τουρκοκύπριοι και οι έποικοι, αλλά οι νόμιμοι Ελληνοκύπριοι του βορρά σε ποσοστό 82%, στους οποίους απαγορεύεται η πρόσβαση και απόλαυση των περιουσιών τους, όπως το Διεθνές Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης αναφέρει στην απόφαση τής Τιτίνας Λοϊζίδου.

Συναπόφαση και βέτο

Πρόσθετα, ο κατοχικός ηγέτης διευκρινίζει ότι, ως προς την τελική λύση, τα ζητήματα του φυσικού αερίου και οι στρατηγικοί σχεδιασμοί, καθώς και άλλα θέματα ζωτικής σημασίας θα συναποφασίζονται, τα δε υπόλοιπα ζητήματα και εξουσίες θα ανήκουν και θα ρυθμίζονται στη βάση του κατάλοιπου εξουσίας στα δυο ισότιμα συνιστώντα και συνιδρυτικά κρατίδια. Και τι σημαίνει αυτό; Φανερό ή κρυφό βέτο συναπόφασης σε επίπεδο κεντρικής κοινής εξουσίας και χωριστές κυριαρχίες στα κρατίδια! Τι είπε, άλλωστε, στην τελευταία του συνέντευξη; Επισήμανε ο κ. Ερχιουρμάν ότι, εάν ήταν την εποχή του Αντιπροέδρου Κουτσιούκ, οι Τουρκοκύπριοι θα είχαν βέτο στις αποφάσεις για τις συμφωνίες επί του φυσικού αερίου και του IMEC. Πώς ονομάζει, λοιπόν, το βέτο στο πλαίσιο της ομοσπονδιακής λύσης; Συναπόφαση! Και ποιος πιστεύει ότι δεν θα υπακούει ο εκάστοτε Τουρκοκύπριος ηγέτης στην Άγκυρα; Και τότε τι θα συμβαίνει; Είτε θα προκύπτει αδιέξοδο, με ό,τι αυτό θα προκαλεί, ή για να γλυτώσουμε την κρίση θα εναρμονιζόμαστε με τον ισχυρό. Δηλαδή, θα είμαστε δορυφόρος και προτεκτοράτο της Τουρκίας. Και στον βορρά και στον νότο.

Ενόχληση και διλήμματα

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι μεν ενοχλημένος από τη στάση της κ. Ολγκίν και η εμπιστοσύνη απέναντί της αρχίζει να κλονίζεται, αλλά δεν θα ήθελε επί του παρόντος την κάθετη σύγκρουση. Κατά μία άποψη, αυτό θα ήταν δυνατό να τύχει εκμετάλλευσης από την τουρκική πλευρά, ενώ, κατά μια άλλη, εάν δεν της «τρίξει τα δόντια» τώρα, θα είναι δυνατό η στάση της να καταστεί χειρότερη, ενόψει των όποιων εξελίξεων θα ανέμενε κάποιος αισιόδοξος να συμβούν μετά τον Ιούλιο και δη τον Σεπτέμβριο, στο περιθώριο των εργασιών τής Γ. Συνέλευσης των Ην. Εθνών. Αυτό, άλλωστε, εκτιμάται από διπλωματικές πηγές. Ότι, δηλαδή, εάν θα υπάρξουν συνθήκες για τη σύγκληση μιας νέας Πενταμερούς, αυτές θα δημιουργηθούν περί τον Αύγουστο και το φθινόπωρο.

Ξανά το φύλλο συκής…

Στις 24 Φεβρουαρίου, Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν έχουν προγραμματισμένη νέα συνάντηση. Στην παρούσα φάση, το Κυπριακό είναι εγκλωβισμένο στη λογική των ΜΟΕ και δη της διάνοιξης οδοφραγμάτων ως προκρίματος για να επανέλθει ξανά η αισιοδοξία. Αυτή, όμως, η διαδικασία: 1. Ραφοποιεί την ουσία του προβλήματος ως εισβολής - κατοχής και απαλλάσσει την Τουρκία των ευθυνών της, αφού το Κυπριακό εμφανίζεται στη δικοινοτική του πτυχή, την οποία η τουρκική πλευρά προβάλλει με τον χαρακτήρα των «δύο κρατών», που συνεργάζονται μεταξύ τους σε επίπεδο σχέσεων καλής γειτονίας. 2. Καλλιεργεί την κουλτούρα των «δύο κρατών», που θα συνεταιριστούν στην πρακτική της πολιτικής ισότητας και της συνιδρυτικής πράξης, κατά τον κ. Ερχιουρμάν, στο πλαίσιο μιας διχοτομικής ομοσπονδίας. Το ότι η ομοσπονδία θα είναι διχοτομική μάς το καθιστά σαφές ο ίδιος ο κατοχικός ηγέτης, όταν λέει ότι δεν διαφωνεί επί της ουσίας με την Τουρκία. Με τι, δηλαδή, συμφωνεί; Με τη διχοτόμηση και τα δύο κράτη, τα οποία εντάσσει κάτω από τον μανδύα της ομοσπονδίας. Όχι μόνο για να εξουδετερώνει το διαπραγματευτικό βάθος του Προέδρου, αλλά και για να κερδίζει αθώους και πονηρούς υποστηρικτές στον «νότο». Επαναφέρει, δηλαδή, την ομοσπονδία ως φύλλο συκής της διχοτόμησης…