«Μπάζει νερά» το ΓεΣΥ; Βροχή καταγγελιών στην ΟΣΑΚ

Συναγερμό για το Γενικό Σύστημα Υγείας σημαίνουν τα στοιχεία που έφερε στο φως η Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου. Τον τελευταίο χρόνο καταγράφεται καταιγισμός παραπόνων ασθενών, τα οποία ξεπέρασαν τα 553, ενώ μόνο τον τελευταίο μήνα έγιναν 52 καταγγελίες. «Έχουμε ένα σύστημα υγείας πλούσιο σε λεφτά και συχνά φτωχό σε ποιότητα», καταδεικνύει ο εκπρόσωπος της ΟΣΑΚ, απευθύνοντας έκκληση στους ασθενείς να προβαίνουν σε επίσημες καταγγελίες όταν κρίνεται αναγκαίο. Στο κάδρο και τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας από αιφνιδιαστικούς ελέγχους στα ΤΑΕΠ, που καταγράφουν πολύωρες αναμονές και σοβαρά κενά. Από πλευράς του ο Υπουργός Υγείας διαβεβαιώνει ότι κάθε περιστατικό που έρχεται ενώπιον τού Υπουργείου διερευνάται και, όπου διαπιστώνονται ευθύνες, θα αποδοθούν χωρίς εκπτώσεις. Την ίδια ώρα, μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έχουν εξαγγελθεί για τη βελτίωση του συστήματος, όπως ο Συνήγορος του ασθενούς και το Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης, βρίσκονται ακόμα σε διαδικασία υλοποίησης με χρονικό ορίζοντα αρκετών μηνών ή και ετών.

Καταιγισμός καταγγελιών

Πρόωρα εξιτήρια, καθυστερήσεις σε ΤΑΕΠ και ελλιπής παρακολούθηση, που καταλήγουν σε σοβαρή επιδείνωση ή και θάνατο, είναι μόνο μερικά από τα περιστατικά που περιγράφονται στις καταγγελίες οι οποίες φθάνουν ενώπιον της ΟΣΑΚ. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι οι μισές καταγγελίες, 23 στο σύνολο, αφορούν άτομα 71 ετών και άνω, καταδεικνύοντας ότι οι ηλικιωμένοι φαίνεται να είναι εκείνοι που πληρώνουν τις αδυναμίες του συστήματος. Ακολουθούν 16 καταγγελίες για άτομα ηλικίας 31-50, εννέα για 51-70, τρεις για 0-18 και μια για άτομο 18-30 ετών. Οι περισσότερες καταγγελίες αφορούν στην ποιότητα των Υπηρεσιών Υγείας.

Μόνο η κορυφή του παγόβουνου;

Ιδιαίτερη ανησυχία για το ενδεχόμενο αυτά τα παράπονα ν’ αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου προκαλούν οι δηλώσεις του εκπροσώπου της ΟΣΑΚ. Ο Δημήτρης Λαμπριανίδης αναφέρει ότι πολύς κόσμος δεν προβαίνει σε καταγγελία, διότι δεν ελπίζει ότι μπορεί ν’ αλλάξει κάτι. Απηύθυνε, παράλληλα, κάλεσμα προς πάσα κατεύθυνση για καταγγελίες τέτοιων περιστατικών, καθώς, όπως τόνισε, ενδεχομένως να συνδράμουν ώστε να σωθούν ζωές. Όπως είπε: «Έχουμε ένα σύστημα υγείας πλούσιο σε λεφτά και συχνά φτωχό σε ποιότητα. Κάποιοι γιατροί στοχοποιούνται άδικα, αλλά πρέπει επιτέλους να διορθώσουμε τις προβληματικές καταστάσεις, ν’ απομακρύνουμε αυτούς που δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους, για να σώσουμε τη λειτουργία των νοσοκομείων».

Στο μικροσκόπιο του Γενικού Ελεγκτή

Λίγα 24ωρα μετά τη δημοσιοποίηση των καταγγελιών από τους οργανωμένους ασθενείς, το φως της δημοσιότητας βλέπει έκθεση του Γενικού Ελεγκτή μετά από αιφνιδιαστικό έλεγχο στα ΤΑΕΠ των Γενικών Νοσοκομείων Λευκωσίας και Λεμεσού, που έγινε κατά τις μεσονύχτιες ώρες 11μ.μ. – 2π.μ.

Στην έκθεση γίνεται λόγος για αδυναμίες στη λειτουργία του αξονικού τομογράφου στο Γ.Ν. Λευκωσίας, αλλά και τεράστιες ουρές αναμονής στα ΤΑΕΠ. Όπως αναφέρεται, λόγω βλάβης του αξονικού τομογράφου στο Νοσοκομείο Λευκωσίας, οι ασθενείς μεταφέρονταν σε ιδιωτικό νοσηλευτήριο του ΓεΣΥ μέσω αγοράς υπηρεσιών, που προνοούσε αποκλειστικά τη διενέργεια εξετάσεων και όχι την παροχή ιατρικής γνωμάτευσης ακτινολόγων. «Οι ιατρικές γνωματεύσεις διενεργήθηκαν μέσω τηλεδιάγνωσης από εταιρεία στην Ελλάδα, παρά την παρουσία εφημερεύοντος ακτινολόγου στο Γ.Ν. Λευκωσίας, αφού οι ακτινολόγοι του Γ.Ν. Λευκωσίας αρνήθηκαν να παράσχουν υπηρεσίες, επικαλούμενοι λόγους πρακτικούς και ιατρικούς». Το Ακτινολογικό Τμήμα του Γ.Ν. Λευκωσίας παρέλαβε στις 26.6.2025 καινούριο αξονικό τομογράφο, με συνολικό κόστος σύμβασης €1, εκ. πλέον Φ.Π.Α., ο οποίος, όπως πληροφορηθήκαμε, δεν έχει λειτουργήσει μέχρι σήμερα.

Όσον αφορά τους μέσους χρόνους παραμονής στα ΤΑΕΠ, αυτοί ήταν πέντε ώρες και 15 λεπτά στο Γ.Ν. Λευκωσίας και δύο ώρες και 49 λεπτά στο Γ.Ν. Λεμεσού. Καταγράφηκε δε περίπτωση στο Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου ο χρόνος παραμονής έφθασε τις 11 ώρες και 28 λεπτά.

Δρομολογούνται εκπαιδευτικά σεμινάρια

Παρόλο που τα τελευταία παράπονα δεν έχουν διερευνηθεί και δεν υπάρχει ακόμα κάποιο πόρισμα, ο όγκος τους φαίνεται να θορύβησε το Υπουργείο Υγείας. Μιλώντας στη «Σημερινή», ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης δήλωσε ότι πολύ σύντομα θα επανεκκινήσουν εκπαιδευτικά σεμινάρια για ζητήματα που αφορούν τη συμπεριφορά προς τους ασθενείς. Τόνισε, δε, τα εξής: «Πρόσφατα είχα συγκαλέσει σύσκεψη με τη διοίκηση του ΟΚΥπΥ, μετά τις καταγγελίες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας, όπου δόθηκαν συγκεκριμένες σχετικές οδηγίες. Η φροντίδα υγείας δεν θα πρέπει να εξαντλείται στην ιατρική πράξη, αλλά να επεκτείνεται και σε μιαν ανθρώπινη παρουσία δίπλα στον ασθενή. Από τη δική μας πλευρά, σε κάθε περιστατικό που μας καταγγέλλεται, ενεργοποιούνται άμεσα όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες διερεύνησης και, εκεί και όπου διαπιστώνονται παραλείψεις ή ευθύνες, να είστε βέβαιοι ότι θ’ αποδοθούν χωρίς εκπτώσεις. Δεν θα πρέπει όμως να μηδενίσουμε την προσπάθεια των λειτουργών υγείας που καθημερινά σώζουν ζωές».

Στην αναμονή για τις μεταρρυθμίσεις

Δύο σημαντικές μεταρρυθμίσεις, που αναμένεται να βελτιώσουν την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών υγείας, ο Συνήγορος του ασθενούς και το Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης, βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης, πλην όμως αναμένεται να περάσουν μήνες μέχρι να μπορούν ν’ αποφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα.

Ο Συνήγορος του ασθενούς, όπως μας ανέφερε ο κ. Χαραλαμπίδης, έχει εκ των βασικών επιδιώξεών του τον εντοπισμό ενδεχόμενων παραβιάσεων των δικαιωμάτων των ασθενών και την προώθηση μέτρων για την προστασία τους. «Για πρώτη φορά, οι ασθενείς αποκτούν θεσμοθετημένο δικαίωμα υποβολής παραπόνων, τα οποία θα εξετάζονται μέσω των λειτουργών δικαιωμάτων των ασθενών και των επαρχιακών επιτροπών εξέτασης παραπόνων. Με βάση τη συνολική διερεύνηση των παραπόνων, θα διατυπώνονται εισηγήσεις και θα προωθούνται διορθωτικές παρεμβάσεις, με στόχο τη συνεχή αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών», τόνισε ο Μάριος Χαραλαμπίδης, αναφέροντάς μας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαμόρφωση των απαραίτητων δομών και η διαδικασία στελέχωσης και οργάνωσης του νέου Γραφείου. «Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ορισμού λειτουργών δικαιωμάτων των ασθενών από τις δομές παροχής υπηρεσιών υγείας, σύστασης επαρχιακών επιτροπών εξέτασης παραπόνων καθώς και μηχανισμών επικοινωνίας. Τα άτομα αυτά θα πρέπει στη συνέχεια να τύχουν σχετικής εκπαίδευσης».

Στο κάδρο βρίσκεται και η ίδρυση του Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης, το οποίο θα παρέχει κατευθυντήριες γραμμές και πρωτόκολλα στους επαγγελματίες υγείας, ώστε να προσφέρουν καλύτερη και πιο στοχευμένη φροντίδα στους ασθενείς. Παρόλο που το Κέντρο χαρακτηρίστηκε ως η δεύτερη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στον τομέα της Υγείας μετά το ΓεΣΥ, η πορεία του σημαδεύτηκε από παλινωδίες. Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε τον προηγούμενο μήνα στη Βουλή διαπιστώθηκε ότι ήταν διαφορετικό από εκείνο το οποίο είχε ετοιμάσει η αρμόδια συντονιστική Επιτροπή, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις. Οι σκόπελοι φαίνεται προς το παρόν να έχουν ξεπεραστεί, με τον Μάριο Κουλούμα, ο οποίος θα εκπροσωπεί τους ασθενείς στο Κέντρο, να αναφέρει ότι το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί εντός Μαρτίου. Ωστόσο, όπως τόνισε, για να τεθεί σε πλήρη λειτουργία, ενδέχεται να μεσολαβήσουν μέχρι και δύο χρόνια. «Το Κέντρο θα εποπτεύει την εφαρμογή των πρωτοκόλλων και των κατευθυντήριων γραμμών που θα εκδίδει για όλους του παρόχους», τόνισε ο κ. Κουλούμας, συμπληρώνοντας ότι η λειτουργία του θα καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει στην Κύπρο.