Προστασία των κτηνοτρόφων. Τώρα!

Η κρίση του αφθώδους πυρετού, που πλήττει σήμερα την κυπριακή κτηνοτροφία, δεν είναι απλώς ένα κτηνιατρικό περιστατικό. Είναι μια σοβαρή αποτυχία πρόληψης και έγκαιρης δράσης, που έχει φέρει εκατοντάδες κτηνοτρόφους αντιμέτωπους με την απώλεια των κοπαδιών τους και με τεράστια οικονομική καταστροφή. Η νόσος ήταν γνωστό ότι είχε εμφανιστεί στα κατεχόμενα και αποτελούσε εδώ και καιρό μια ξεκάθαρη απειλή για τις ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρ’ όλα αυτά, οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες δεν φαίνεται να έλαβαν εγκαίρως τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα, ώστε να προστατευτεί η κτηνοτροφία του τόπου.

Το αποτέλεσμα αυτής της ολιγωρίας είναι σήμερα ορατό. Αντί να εφαρμοστεί έγκαιρα μια επιθετική στρατηγική πρόληψης, με εμβολιασμό και αυστηρή επιτήρηση, η κατάσταση έφτασε στο σημείο να επιβάλλεται η θανάτωση κοπαδιών. Για τους κτηνοτρόφους της Κύπρου, αυτή η απόφαση δεν είναι απλώς ένα τεχνικό μέτρο. Είναι η καταστροφή μιας ολόκληρης παραγωγικής ζωής. Τα κοπάδια δεν δημιουργούνται μέσα σε λίγους μήνες. Είναι αποτέλεσμα χρόνων εργασίας, επενδύσεων και καθημερινής προσπάθειας.

Οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν ν’ αφεθούν μόνοι τους να πληρώσουν το τίμημα αυτής της κρίσης. Η Kυβέρνηση έχει άμεση και ξεκάθαρη υποχρέωση να προχωρήσει σε πλήρη και άμεση αποζημίωση όλων των επηρεαζόμενων παραγωγών. Οι αποζημιώσεις δεν μπορούν να καθυστερούν, ούτε να περιορίζονται σε λογιστικούς υπολογισμούς που δεν αντανακλούν την πραγματική αξία των κοπαδιών που χάθηκαν. Οι άνθρωποι αυτοί πρέπει να στηριχθούν τώρα, χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.

Παράλληλα, όμως, η κρίση δεν πλήττει μόνο τους κτηνοτρόφους. Επηρεάζει άμεσα και την κυπριακή βιομηχανία γάλακτος, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της αγροδιατροφικής οικονομίας της χώρας. Οι θανατώσεις κοπαδιών και οι περιορισμοί που επιβάλλονται λόγω της νόσου μειώνουν δραστικά την παραγωγή γάλακτος, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις στις γαλακτοβιομηχανίες, στις μονάδες επεξεργασίας και σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής προϊόντων όπως το χαλλούμι και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Για τον λόγο αυτό, η Kυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει άμεσα και σε μέτρα οικονομικής στήριξης της γαλακτοβιομηχανίας, ώστε ν’ αποτραπεί μια ευρύτερη κρίση σ’ έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς τομείς της χώρας.

Ταυτόχρονα, όμως, η αποζημίωση από μόνη της δεν αρκεί. Το κράτος οφείλει να προχωρήσει άμεσα και σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναπλήρωσης των κοπαδιών που χάθηκαν. Αυτό μπορεί να γίνει με οργανωμένες εισαγωγές ζώων από χώρες που είναι απαλλαγμένες από τη νόσο, με χρηματοδότηση ή συγχρηματοδότηση από το κράτος. Ένα τέτοιο πρόγραμμα πρέπει να σχεδιαστεί με σαφή χρονοδιαγράμματα και διαφάνεια, ώστε οι κτηνοτρόφοι να γνωρίζουν πότε και πώς θα μπορέσουν να επαναφέρουν την παραγωγή τους.

Η αναπλήρωση των κοπαδιών δεν μπορεί να παραμείνει μια αόριστη υπόσχεση. Χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο δράσης, με στόχο μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα ν’ αποκατασταθεί η παραγωγική ικανότητα των κτηνοτροφικών μονάδων που επλήγησαν. Χωρίς ένα τέτοιο σχέδιο, η ζημιά στην κυπριακή κτηνοτροφία μπορεί ν’ αποδειχθεί μακροχρόνια και δύσκολα αναστρέψιμη.

Την ίδια στιγμή, η κρίση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για μια εντελώς διαφορετική στρατηγική αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού. Η επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια προωθεί την ενίσχυση του εμβολιασμού ως βασικού εργαλείου πρόληψης. Νέες τεχνολογίες εμβολίων, όπως τα εμβόλια τύπου DIVA, επιτρέπουν πλέον στους κτηνιάτρους να ξεχωρίζουν αν ένα ζώο είναι πραγματικά μολυσμένο ή απλώς εμβολιασμένο. Αυτό σημαίνει ότι η διαχείριση μιας επιδημίας μπορεί να γίνει με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια και χωρίς την ανάγκη μαζικής θανάτωσης κοπαδιών.

Παράλληλα, σύγχρονα εμβόλια νέας γενιάς, τα οποία βασίζονται σε τεχνολογία σωματιδίων που μιμούνται τον ιό, προσφέρουν υψηλή ασφάλεια και ισχυρή ανοσία. Η αξιοποίηση τέτοιων εργαλείων μπορεί να μετατρέψει την πρόληψη σε βασικό πυλώνα της πολιτικής για την υγεία των ζώων. Η Κύπρος, ως μια μικρή χώρα, έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει αποτελεσματικά ένα τέτοιο σύστημα ελέγχου.

Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες οφείλουν ν’ αναγνωρίσουν τις ευθύνες που προκύπτουν από την καθυστέρηση και την αμέλεια στην αντιμετώπιση του κινδύνου. Η προστασία της κτηνοτροφίας δεν μπορεί να βασίζεται σε αντιδράσεις της τελευταίας στιγμής. Χρειάζεται σχέδιο, πρόληψη και συνεχή επαγρύπνηση.

Η Κυβέρνηση πρέπει τώρα να κινηθεί αποφασιστικά. Άμεση αποζημίωση των κτηνοτρόφων και στήριξη της γαλακτοβιομηχανίας, οργανωμένο πρόγραμμα αναπλήρωσης των κοπαδιών με σαφή χρονοδιαγράμματα, ενίσχυση των υγειονομικών ελέγχων και εφαρμογή εκτεταμένου προγράμματος εμβολιασμού όπου χρειάζεται.

Η κυπριακή κτηνοτροφία δεν μπορεί να σωθεί με καθυστερήσεις και πρόχειρες λύσεις. Χρειάζεται άμεση δράση, πολιτική βούληση και ξεκάθαρη στρατηγική. Οι κτηνοτρόφοι, η γαλακτοβιομηχανία και ολόκληρη η αγροδιατροφική οικονομία της Κύπρου απαιτούν και δικαιούνται ένα σαφές σχέδιο για την επόμενη μέρα. Η ευθύνη βρίσκεται πλέον ξεκάθαρα στην Κυβέρνηση και στις αρμόδιες υπηρεσίες ν’ αποδείξουν ότι έμαθαν από τα λάθη τους και ότι μπορούν να προστατεύσουν ουσιαστικά την παραγωγή και το μέλλον της κυπριακής υπαίθρου.

*Πρόεδρος του Συνδέσμου Αμμοχώστου ΗΒ