Ξύπνησε ο εφιάλτης του πολέμου και των Στενών του Ορμούζ
Ο «σκιώδης στόλος» της Τεχεράνης και οι αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία
Οι Αμερικανοί με τη συνδρομή των Ισραηλινών ήταν πιστοί στις απειλές τους, προχωρώντας τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου σε μαζικά κτυπήματα επί στρατηγικών στόχων εντός του Ιράν, το οποίο απάντησε με πυραύλους σε βάρος Βάσεων σε γειτονικές χώρες όπως το Μπαχρέιν και το Κατάρ. Όπως επισήμως ελέχθη, οι πύραυλοι αναχαιτίσθηκαν και ο Πρόεδρος Τραμπ εκτιμά ότι έχει τη δική του οιονεί Πέμπτη Φάλαγγα εντός του Ιράν. Με άλλα λόγια, τους αντικαθεστωτικούς. Γι’ αυτό άλλωστε οι Αμερικανοί τούς καλούν σε νέα εξέγερση για την απαλλαγή από το θεοκρατικό καθεστώς.
Οι στόχοι και ο κίνδυνος χάους
Είναι πρόδηλον ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν:
- Να στείλουν το μήνυμα σε κάθε θεωρούμενο ως «ταραξία» του διεθνούς συστήματος ότι δεν εγείρεται ζήτημα αμφισβήτησης της αμερικανικής ισχύος.
- Να κτυπήσουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
- Να ξεδοντιάσουν τον «ισλαμικό δράκο» του Ιράν και να του πάρουν το κεφάλι κυρίως μέσω της εσωτερικής δράσης των αντικαθεστωτικών. Ή να τον αναγκάσουν σε συνθηκολόγηση, καθιστώντας τον ευνούχο.
- Να αποδυναμώσουν τη δυνατότητα αντίδρασης του καθεστώτος, γεγονός που παραπέμπει σε πλήγματα επί Βάσεων πυραύλων και δη βαλλιστικών, καθώς και άλλων. Σε αυτό προστίθεται η ταυτόχρονη αποδυνάμωση της αντίδρασης του καθεστώτος εσωτερικά, που επιβάλλει κτυπήματα σε υποδομές, κτηριακές εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας, καθώς και στις κεφάλες του κράτους και των Φρουρών της Επανάστασης, που χρησιμοποιούνται για την καταστολή των κινημάτων. Είναι μεν μεγάλη χώρα το Ιράν, αλλά, ως φαίνεται, οι ξένες υπηρεσίες ενεργούν ήδη εντός, καθότι διαπιστώνεται μια ευρύτερη αντιπολιτευτική οργάνωση σε όλη τη χώρα, που σημαίνει δυνατότητες ταχύτητας διασποράς της όποιας νέας επαναστατικής αντίδρασης, ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ. Το σημαντικό, ταυτοχρόνως, θέμα της όποιας αλλαγής είναι η επιλογή προσωπικοτήτων, που θα συγκυβερνήσουν και θα επιβάλουν τις δημοκρατικές αλλαγές κατά τρόπον ασφαλή και συντεταγμένο, με τη στήριξη των ΗΠΑ και της Δύσης γενικότερα, και η αποφυγή μιας χαοτικής κατάστασης.
- Να καλύψει ο στόλος των ΗΠΑ τις συμμαχικές τους χώρες, τις οποίες αποπειράται ήδη να κτυπήσει το Ιράν, με το Ισραήλ ν’ αποτελεί τον κύριο στόχο, χωρίς να υποτιμούνται οι χώρες του Περσικού Κόλπου. Και αυτό σημαίνει πλήγματα σε Βάσεις και οπλικά συστήματα στρατηγικού χαρακτήρα.
Οι κανονιοφόροι…
Στην παρούσα φάση, οι ΗΠΑ εφαρμόζουν στην πράξη την πολιτική των κανονιοφόρων, αφού έχουν συγκεντρώσει μια τρομερή δύναμη πυρός, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δυο αεροπλανοφόρα, το «Ford» στη Μεσόγειο - μεταξύ Κύπρου και Συρίας - και το «Αβραάμ Λίνκολν» στον Ινδικό στ’ ανοικτά του Ομάν, έξω από τα Στενά του Ορμούζ, με δύναμη συνοδευτικών σκαφών επιφανείας, αλλά και υποβρυχίων. Σε αυτά προστίθενται οι δυνατότητες των ΗΠΑ: Α) Μέσω των Βάσεων που διαθέτουν στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ, στα Ην. Αραβικά Εμιράτα και στο Ομάν, αλλά βρίσκονται εντός του βεληνεκούς των ιρανικών όπλων. Β) Μέσω άλλων Βάσεων, όπως αυτών της Ιορδανίας, της Κύπρου και του Ιντζιρλίκ, ανεξαρτήτως του ποια θα είναι η εμπλοκή τους σε περίπτωση στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ήδη, στο Ακρωτήρι σταθμεύουν F-35 και αεροσκάφη ανεφοδιασμού στον αέρα, ενώ οι Βρετανοί συνεχίζουν τις εναέριες περιπολίες τους ώς τη Συρία και το Ιράκ.
Αλλαγή σκηνικού
Τα Στενά του Ορμούζ είναι όντως «όλα τα λεφτά», αφού μέσω αυτών συνδέεται ο Περσικός Κόλπος με τον Ινδικό Ωκεανό και γίνεται η μεταφορά φυσικού αερίου και πετρελαίου προς όλον τον κόσμο. Είναι το κλειδί που ανοίγει την πύλη στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα, συνιστώντας, ταυτοχρόνως, εργαλείο πιέσεων, άμυνας και πρόκλησης προβλημάτων στις ΗΠΑ από την πλευρά του πολιορκημένου, πλέον, Ιράν, του οποίου το καθεστώς, εάν πέσει, αλλάζει ριζικά το γεωπολιτικό σκηνικό σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο.
Γιατί αλλάζει το σκηνικό; Διότι: 1. Τερματίζεται η εν δυνάμει νέα πυρηνική απειλή μέσω Τεχεράνης. 2. Κλείνουν οι στρόφιγγες για την τροφοδοσία τρομοκρατικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή και αλλού. 3. Αποδυναμώνονται οι Χούθι και, ως εκ τούτου, εκτός από το checkpoint του Ορμούζ, απελευθερώνεται και εκείνο του Bab el-Manded, πλησίον του Κόλπου του Άντεν, που ενώνει τον Ινδικό Ωκεανό με τη Μεσόγειο, μέσω του Σουέζ, από το οποίο διακινείται από και προς την Ευρώπη το 12% του παγκόσμιου εμπορίου, το 30% των εμπορευματοκιβωτίων και το 8% του υγροποιημένου φυσικού αερίου. 4. Δημιουργούνται νέες συνθήκες ασφάλειας στην περιοχή και η προοπτική ανασύστασης μιας συμμαχικής σχέσης του Ισραήλ με το Ιράν, όπως την εποχή του Σάχη, ή κατ’ ελάχιστον μια δραματική βελτίωση της κατάστασης, που σημαίνει ότι δεν υφίσταται πλέον ζήτημα πολεμικής σύρραξης μεταξύ των δύο χωρών. Το δε Ισραήλ απαλλάσσεται από τον πονοκέφαλο των τρομοκρατικών δορυφόρων της Τεχεράνης. 5. Αποκτούν μεγαλύτερη σημασία οι σχεδιασμοί των ΗΠΑ, όπως και ο IMEC από την Ινδία, μέσω Ισραήλ στην Ευρώπη, με τη συμμετοχή αραβικών κρατών, και η νέα προσπάθεια για τη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ, κυρίως με τη συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας.
Οι επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών και η βύθιση πλοίου…
Μεγάλη σημασία δίνεται στην εικόνα, και δη στο επικοινωνιακό κομμάτι, αλλά και στο οικονομικό. Γιατί; Διότι: Πρώτο, παρότι η αντιπυραυλική ομπρέλα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους εμφανίζεται ιδιαιτέρως αξιόπιστη, εάν καταφέρουν οι Ιρανοί να βυθίσουν έστω και ένα πολεμικό σκάφος των ΗΠΑ εντός ή εκτός Κόλπου, αυτό θ’ αποτελέσει μέγιστο πλήγμα, ακόμη και αν οι Αμερικανοί κερδίσουν τον πόλεμο. Για τον Τραμπ θα ήταν εφιαλτικό κάτι τέτοιο και επικοινωνιακά, καθώς και επί της ουσίας. Οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα να επιτεθούν με σμήνη από drones (swarm attack) - μαζικές δηλαδή επιθέσεις - με τα πυροβόλα που έχουν στα παράλια και με πυραύλους ή ακόμη και με μικρά ευέλικτα σκάφη, με υποβρύχια τσέπης και με ναρκοθέτηση της θαλάσσιας περιοχής. Βεβαίως, εάν οι Ιρανοί επιφέρουν ένα τέτοιο κτύπημα, θα είναι ή όχι ισοπεδωτική η απάντηση των Αμερικανών; Πού θα σταματήσει ο Πρόεδρος Τραμπ;
Δεύτερο, το κόστος θα είναι μεγάλο για την παγκόσμια οικονομία, στην περίπτωση που οι Ιρανοί θα κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ. Οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευτούν - με αλυσιδωτές και δη πληθωριστικές επιπτώσεις - και ποιος μπορεί να προβλέψει πού θα φτάσουν λόγω της αβεβαιότητας και του γεγονότος ότι δεν μπορεί να γίνει “balance supply”, δηλαδή να εξισορροπηθεί το κενό της προσφορά από άλλες πηγές, αφού εκτός του 20% του παγκόσμιου υγροποιημένου αερίου που περνά από τα Στενά του Ορμούζ, διοχετεύεται και το 20% με 25% του πετρελαίου. Οι προβλέψεις για το 2026 υπολόγιζαν την τιμή ανά βαρέλι (Brent) σε 55 δολάρια, και ότι, σε περίπτωση κρίσης, θα έφτανε τα 90 δολάρια. Στην παρούσα φάση η τιμή έχει φτάσει τα 70 με 71 δολάρια, λόγω της αναστάτωσης που υπάρχει, χωρίς ακόμη να πέσει τουφεκιά.
Το κλείσιμο των Στενών δεν θα επιφέρει κόστος μόνο στους εχθρούς του Ιράν, αλλά και στο ίδιο, καθώς και σε άλλες χώρες, που είναι είτε ουδέτερες είτε φίλια προσκείμενες. Σημειώνουμε ότι τα 3/4 των εξαγωγών πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου από τα Στενά του Ορμούζ απορροφούνται από την Κίνα, την Ιαπωνία, την Ινδία και τη Νότιο Κορέα. Ειδικότερα η Κίνα απορροφά το 80% περίπου του ιρανικού πετρελαίου σε τιμές που φτάνουν ακόμη και τα 11 δολάρια κάτω από τις τιμές πώλησης στη διεθνή αγορά. Για παράδειγμα, σήμερα, η τιμή ανά βαρέλι φτάνει τα 70 με 71 δολάρια. Και όμως έχουν καταγραφεί τιμές για την Κίνα, μεταξύ 59 και 62 δολαρίων. Λόγω των κυρώσεων εφαρμόζεται η πρακτική του “shadow fleet” (σκιώδους στόλου). Εν ολίγοις, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) λειτουργούν ως μεταφορτωτικός κόμβος και διαμετακομιστικός σταθμός, απορροφώντας μεγάλο μέρος των ιρανικών πετρελαιοειδών, αφού από εκεί στέλνονται πλέον «καθαρά» προς πάσα κατεύθυνση. Οι ΗΠΑ εισήγαγαν το 2025 κάτω του 8% από τις χώρες του Περσικού Κόλπου και η ΕΕ εκτιμάται ότι κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα. Το 2025, το Ιράν είχε έσοδα της τάξης των 7,7 δις δολαρίων από τη διαδικασία του «σκιώδους στόλου». Σημειώνεται ότι ο πληθωρισμός στον Ιράν κυμαίνεται μεταξύ 45% και 48% - τώρα εκτιμάται ότι μπορεί ν’ αγγίξει ακόμη και το 50%. Ακόμη και αν το Ιράν κλείσει τα Στενά, εκτιμάται ότι κάτι τέτοιο δεν θα ισχύσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω των δυνατοτήτων που έχουν οι ΗΠΑ. Πλην, όμως, η παγκόσμια οικονομία θα επηρεαστεί. Το κόστος, που θα αφορά και στο Ιράν, θα είναι συνάρτηση του χρόνου.
Ισχύς και διλήμματα
Οι Αμερικανοί με τις νέες επιθέσεις, τι λένε στον «δράκο του Ιράν»; Είτε θα χάσεις το κεφάλι σου είτε θα μείνεις χωρίς δόντια, που σημαίνει τερματισμό τού πυρηνικού του προγράμματος προς την κατεύθυνση κατασκευής πυρηνικών όπλων και έλεγχο των πυραυλικών και άλλων πολεμικών συστημάτων. Άρα, είτε θα συνεχιστούν οι επιθέσεις και όποιος αντέξει, είτε θα γίνει διάλογος με τη σκιά της αμερικανικής ισχύος και των κανονιοφόρων της. Τι θα συμβεί, τελικά, από πλευράς Ιράν; Θα δεχθεί να μείνει το θεοκρατικό καθεστώς στην εξουσία, χωρίς δόντια ή θα συνεχίσει και γαία πυρί μιχθήτω; Είναι δε πρόδηλον το εξής: Οι εξελίξεις αυτές συνάδουν με τη στρατηγική των Αμερικανών για την εμπέδωση συνθηκών ασφάλειας, που θα φέρει βεβαίως τη δική τους ηγεμονία, όχι μόνο στο Δυτικό Ημισφαίριο, όπως διακηρύττουν, αλλά και στη Μέση Ανατολή, καθώς και παγκοσμίως…
Ο χάρτης αποτυπώνει τη διάταξη των πολεμικών δυνάμεων των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην πολιτική των κανονιοφόρων