Αναλύσεις

To νέο δόγμα του Υπουργού Άμυνας αναστατώνει την Άγκυρα

Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζει η Τουρκία μετά τις κινήσεις Δένδια σε Κύπρο, Μεσόγειο, Αιγαίο, Θράκη και Βαλκάνια – Κουρδικό και Ιράν μειώνουν την γεωπολιτική αξία της Άγκυρας και ενισχύουν τις ελληνικές θέσεις υπέρ της οχύρωσης των νησιών, του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος, της θωράκισης της άμυνας της Κύπρου και της ανάδειξης της Ελλάδας ως εγγυήτριας δύναμης - «Βάση» στάθμευσης γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών με πυρηνικά όπλα η Ελλάς - Λύση για το Κυπριακό που δεν θα βάζει την Τουρκία στην ΕΕ από την πίσω πόρτα - Τρέχουν χρόνια σε μέρες - Οι δραματικοί διάλογοι του Υπουργού Άμυνας με τον Κύπριο ομόλογό του Βασίλη Πάλμα και με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για τις φρεγάτες και τα μαχητικά - Από τις σκιές του καλωδίου στην «Ένωση» με τον «Κίμωνα» (υπότιτλος)

Λίγη ώρα μετά την αναχαίτιση του ιρανικού «ντρόουν» πάνω από την Βρετανική Βάση της Λευκωσίας στο Υπουργείο Άμυνας της Μεγαλονήσου επικρατούσε εκνευρισμός. Ο Κύπριος Υπουργός Βασίλης Πάλμας ήταν ενοχλημένος από την απίστευτη αμέλεια των Άγγλων να θωρακίσουν την Βάση από θαλάσσης και αέρος αλλά και με την προκλητική απάθεια των Ευρωπαίων εταίρων που έκαναν πως δεν άκουγαν στα αιτήματα της Κυπριακής Δημοκρατίας για την ενεργοποίηση της ρήτρας αμυντικής συνδρομής με βάση την Συνθήκη της ΕΕ. Στο Μέγαρο Μαξίμου στην Αθήνα επικρατούσε σιγή. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είχε καλέσει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας μέχρι την ώρα που ο κύριος Πάλμας επικοινώνησε με τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια . Οι σχέσεις Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη περνούσαν μέχρι τότε την ψυχρή τους φάση με αφορμή την υπόθεση του καλωδίου αλλά και άλλες αιτίες, βαθύτερες. Μυστικοσύμβουλοι του Πρωθυπουργού, όπως ο ομότιμος καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, τον είχαν πείσει ότι «η Κύπρος είχε τις ευκαιρίες της για λύση και τις έχασε» και ότι η διασύνδεση των ελληνοτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό ήταν άχθος μάλλον παρά εθνικό καθήκον. Κατά την διάρκεια της εξαετούς διακυβέρνησης της ΝΔ οι δεσμοί είχαν χαλαρώσει τόσο, ώστε σε δημοσκοπήσεις που διεξάγονταν στην Κύπρο οι πολίτες να θεωρούν στήριγμά τους το Ισραήλ με διπλάσια ποσοστά από την Ελλάδα. Ελλάς και Κύπρος είχαν ψηφίσει διαφορετικά ουκ ολίγες φορές σε διεθνείς Οργανισμούς. Τoν Τούρκο υποψήφιο ψήφισε η Ελλάς στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΙΜΟ), άλλον ψήφισε η Κύπρος. Τον Τούρκο διπλωμάτη Σινιρλίογλου και θεωρητικό της «Γαλάζιας Πατρίδας» ψήφισε η Ελλάς για την Προεδρία του ΟΑΣΕ , άλλον η Κύπρος. Τον Τούρκο διπλωμάτη ψήφισε η Ελλάς για την Προεδρία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, άλλον η Κύπρος. Έλληνες πρώην Υπουργοί (Ναυτιλίας, Μετανάστευσης) δήλωσαν στην Βουλή ότι «η μισή Κύπρος είναι τουρκική» (ο πρώτος), η Κύπρος είναι «διχοτομημένη» ο δεύτερος. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διηγήθηκε επίσης στον εκδότη Κωστή Χατζηκωστή, στο βιβλίο «Πορτραίτα», ότι ο Έλλην Πρωθυπουργός τού ζήτησε να διακόψει τις εξορύξεις υδρογονανθράκων επειδή αυτό ήταν επιθυμία του Προέδρου Ερντογάν. Και το «κερασάκι»: Στην κυπριακή πρωτεύουσα υπήρχαν εσχάτως σκιές για το ποια πράγματι χώρα ή δυνάμεις της αγοράς κρύβονταν πίσω από την υβριδική επίθεση κατά του Προέδρου Χριστοδουλίδη τις πρώτες ημέρες της ανάληψης της Ευρωπαϊκής Προεδρίας από την Λευκωσία. Η Κυπριακή Προεδρία, πάντως, δεν έκανε ποτέ διάβημα στις ρωσικές διπλωματικές Αρχές στο νησί και ας κατέβαλλαν κάποιοι προσπάθεια να τις ενοχοποιήσουν, ενώ διπλωμάτες άλλων χωρών υπεδείκνυαν σε κυπριακά ΜΜΕ «ψάξτε αλλού». Από την στιγμή που υπήρξε η επικοινωνία μεταξύ Δένδια και Πάλμα, όμως, η ατμόσφαιρα άλλαξε σε χρόνο ρεκόρ .

- «Θέλεις να σου στείλω βοήθεια; Μίλα με τον Πρόεδρό σου και σου στέλνω!», είπε ο Έλλην Υπουργός Άμυνας στον ομόλογό του και εκείνος συμφώνησε συγκινημένος.

Αμέσως μετά ο Υπουργός Άμυνας κάλεσε στο τριψήφιο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον ενημέρωσε για την συνομιλία του με τον Πάλμα και τη σκέψη του.

- «Το καταλαβαίνω! Ναι! Αλλά δώσε μου πρώτα μισή ώρα να μιλήσω με τον Χριστοδουλίδη», ήταν η απάντησή του.

Μόλις ο Δένδιας έλαβε και τυπικά το πράσινο «φως», έδωσε εντολή για τις δύο φρεγάτες και τα τέσσερα μαχητικά. Η προετοιμασία τελείωσε σε ελάχιστες ώρες, κάτι όχι αυτονόητο, πράγμα που πιστώνεται στον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, κύριο Χούπη, και στους Αρχηγούς ΓΕΝ, κύριο Κατάρα και Πολεμικής Αεροπορίας, κύριο Γρηγοριάδη. Το Μαξίμου, που ξύπνησε αίφνης και είδε ένα παράθυρο ευκαιρίας για αποκόμιση πολιτικών «πατριωτικών» κερδών, άρχισε να πιέζει ν’ ανακοινωθεί τάχιστα η βοήθεια, μην τυχόν προλάβει η Κυπριακή Προεδρία και το ανακοινώσει πρώτη. Και όταν αυτό κατέστη δυνατό με τις δηλώσεις Δένδια, από θέση ασφαλείας ο Πρωθυπουργός έκανε το αδιανόητο. Για να μη χρειαστεί να ευχαριστήσει τον Υπουργό του επί της Άμυνας, που έθεσε σε εφαρμογή το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα, απέφυγε στην Βουλή να κάνει οιανδήποτε αναφορά στο πρόσωπό του και υπονόησε ότι οι φρεγάτες και τα μαχητικά εστάλησαν στην Κύπρο κατόπιν αιτήματος της Λευκωσίας. Δήλωσε από του βήματος της Βουλής ότι «κάνουμε το εθνικό μας καθήκον όταν ο Ελληνισμός μάς καλεί». Δεν ήταν η αλήθεια. Ο Υπουργός Άμυνας διατήρησε την ψυχραιμία του για δύο λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι γνωρίζει καλά πως οι κρίσεις μέσα στην κυβέρνηση είναι μέρος της ρουτίνας της καθημερινότητας και δεν πρέπει να αποπροσανατολίζεται. Το επικοινωνιακό επιτελείο του Μαξίμου πάντα προστατεύει αυτόν που ονομάζει «ο μείζων ηγέτης». Του αποδίδει όλα τα καλά και τον αθωώνει για όλα τα σκάνδαλα, για τα οποία «δεν ξέρει τίποτε»… Κλασικά μητσοτακικά εικονογραφημένα. Ο δεύτερος ήταν ότι του έφθαναν διαρκώς πληροφορίες που έδειχναν ότι η Τουρκία αποδυναμώνεται αιφνιδιαστικά, ότι «το έδαφος πάνω στο οποίο πατά ο Πρόεδρος Ερντογάν κινείται», ότι «οι Κούρδοι αναλαμβάνουν δράση στα μετόπισθεν της Άγκυρας και της προκαλούν αμηχανία» και ότι εκείνος, απερίσπαστος από τα μικρά, είχε την ευκαιρία από την θέση που υπηρετεί να ενισχύσει τις θέσεις της πατρίδας μας σε μια σειρά από θέματα. Τα μεγάλα. Εκτίμηση που απεδείχθη επιτυχής, αν κρίνει κανείς από τις σφοδρές προσωπικές επιθέσεις που εξαπέλυσε εναντίον του ο τουρκικός Τύπος την Παρασκευή («Σαμπάχ») και από τις φωτογραφικές αναφορές στο πρόσωπό του στην ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κάλεσε δύο φορές τον Έλληνα ομόλογό του, κύριο Γεραπετρίτη, προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για το νέο δόγμα Δένδια, που προβλέπει :

  1. Ενίσχυση των αμυντικών δεσμών Ελλάδας και Κύπρου. Η δήλωση που έκανε ο Υπουργός, ότι «η Ελλάς θα συμβάλλει με κάθε δυνατό τρόπο στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας για να αντιμετωπίσει παράνομες ενέργειες ή απειλές στο έδαφός της», αιφνιδίασε την Άγκυρα αλλά και τους περιδεείς ρεαλιστές των Αθηνών. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του στην Βουλή έκανε λόγο για το «ανεξάρτητο κράτος της Κύπρου» και όχι για το «αδελφό», ενώ δεν μίλησε για «απειλή». Μόνο για «παράνομες ενέργειες».
  2. Προστασία και της τουρκοκυπριακής κοινότητας και ένταξή της στο δόγμα της αποτροπής και της αντιμετώπισης της απειλής. Ο κύριος Δένδιας, στην δήλωση που έκανε στην Λευκωσία, αναφέρθηκε, πλην των Ελληνοκυπρίων, και στον «νόμιμο πληθυσμό» των Κατεχομένων, στους Τουρκοκυπρίους. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να γίνει διάκριση των γηγενών από τους εποίκους και τα στρατεύματα κατοχής. Πράγμα που εξόργισε την Άγκυρα. Κάθε μελλοντική λύση του Κυπριακού, άλλωστε, πρέπει να λαμβάνει πρόνοια για να μην μπει η Τουρκία από την πίσω πόρτα στην ΕΕ και η δέσμευση για την προστασία του «νόμιμου πληθυσμού της» από την Ελλάδα εξυπηρετεί αυτήν την στρατηγική. Αν η Κυπριακή Δημοκρατία προστατεύει όλον τον νόμιμο πληθυσμό, δεν χρειάζεται προστάτες στην ΕΕ και στο εσωτερικό της.
  3. Ενίσχυση από ξηράς, θαλάσσης και αέρος και αυτονομία της Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας στο μέλλον για να μετάσχει αυτοδικαίως στην συμμαχία του ΝΑΤΟ, όπως ζητά ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, που έχει άριστες σχέσεις με το επιτελείο Τραμπ, μέσω και της Μελόνι, και με το Ισραήλ.
  4. Αξιοποίηση των Δωδεκανήσων για εγκατάσταση πυραύλων Patriot στο έδαφός τους, ώστε να εξουδετερωθούν στην πράξη τα προκλητικά αιτήματα της Τουρκίας στον ΟΗΕ, που θεωρεί τα νησιά αποστρατιωτικοποιημένα και θέτει ζήτημα αμφισβήτησης της κυριαρχίας τους. Η συμμετοχή της Καρπάθου στην άμυνα της Δύσης στον πόλεμο του Ιράν, καθώς και τορπιλακάτων του Πολεμικού μας Ναυτικού, που φέρουν οπλισμό και πλέουν στα σημεία όπου ενώνονται δυνητικά οι ΑΟΖ Ελλάδος και Κύπρου, συνθλίβουν στην πράξη την «Γαλάζια Πατρίδα», τα «τουρκολιβυκά μνημόνια» και αποκαθιστούν την τάξη. Στο Ελληνικό Πεντάγωνο σχολίαζαν ότι δεν είναι λογικό να αντιδρά η Άγκυρα στην εγκατάσταση Patriot στα νησιά, γιατί είναι καθαρά αμυντικό όπλο και αξιοποιείται μόνο στον αέρα, όχι στο έδαφος. Κάποιοι με χιούμορ προσέθεταν ότι, αν η Άγκυρα όξυνε τους τόνους για τους Patriot, «θα έδινε την εικόνα ότι στενοχωρείται για τις αστοχίες της Χαμάς».
  5. Ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας με την δυνατότητα μεταστάθμευσης σε ελληνικά αεροδρόμια μαχητικών αεροσκαφών της Γαλλίας που θα φέρουν στο μέλλον πυρηνικά όπλα σύμφωνα με τα οριζόμενα στην νέα συμφωνία αμυντικής συνδρομής Ελλάδος και Γαλλίας.
  6. Παροχή αντιπυραυλικής προστασίας στην Βουλγαρία με εγκατάσταση πυραύλων Patriot στην Βόρειο Ελλάδα και αποστολή μαχητικών F16 για την επιτήρηση του εναερίου χώρου της. Πρόκειται για κίνηση αμφισβήτησης του τουρκικού ιμπέριουμ στην περιοχή, που συνδυάζεται με την κατακόρυφη αύξηση της γεωπολιτικής σημασίας της Αλεξανδρουπόλεως.
  7. Ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας στις συνομιλίες με την Τουρκία για το Αιγαίο, την Μεσόγειο και τα Στενά (μέσω και της Άμυνας), εξαιτίας των μεγάλων γεωπολιτικών αλλαγών που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ο Πρόεδρος Ερντογάν, που σχεδίαζε να αποχωρήσει στο τέλος αυτής της θητείας για να τον διαδεχθεί ο υιός του, Μπιλάλ (φίλος του Κώστα Μπακογιάννη), τώρα βλέπει την σκακιέρα να αναποδογυρίζεται και ίσως χρειαστεί να παραμείνει. Οι διαδοχικοί γεωπολιτικοί θρίαμβοί του στην Συρία, στην Λιβύη, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, στην Αφρική τίθενται σε αμφισβήτηση από τον πόλεμο που κήρυξε το Ισραήλ και οι ΗΠΑ στο Ιράν. Μια εβδομάδα πριν, ο «Εκόνομιστ» έπλεκε το εγκώμιο του Ερντογάν ως του πλέον δημοφιλούς ηγέτη του ισλαμικού κόσμου. Μια εβδομάδα μετά ο μισός ισλαμικός κόσμος έχει ταχθεί στο πλευρό του Ισραήλ (χώρες του Κόλπου), ενώ ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνονται στο έδαφος της ισλαμικής Τουρκίας. Η δε συμφωνία του Ερντογάν με τον ηγέτη των Κούρδων Οτσαλάν και η απελευθέρωση τινάζεται στον αέρα, καθώς ο πόλεμος προκαλεί την πιθανότητα δημιουργίας κουρδικού κράτους ανατολικά, στην «κοιλιά», στο μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας. Τυχόν δεν ανάρρηση φιλικού ηγέτη του Ιράν προς την Δύση στο αξίωμα του Προέδρου θα περιορίσει δραματικά την τρέχουσα γεωπολιτική αξία της Τουρκίας. Το τοπίο αυτό δύσκολα θα αλλάξει. Οι ΗΠΑ αυτήν την στιγμή απολαμβάνουν έναν θρίαμβο «μετά από 50 χρόνια ταπείνωσής τους από το Ιράν». Ενώ το Ισραήλ, τον Πρόεδρο του οποίου είχε καθυβρίσει σε παλαιότερη Σύνοδο του Νταβός ο Πρόεδρος Ερντογάν με αφορμή το πλοίο «Μαβί Μαρμαρά», αλλάζει όλη την περιοχή. Στην Γάζα ελέγχει το 52% του εδάφους. Στην Δυτική Όχθη έχει ενσωματώσει με νόμο το 83% του εδάφους στην επικράτειά του. Στο Ιράν, στο χειρότερο σενάριο θα επικρατήσει το χάος που και αυτό το βολεύει. Η Άγκυρα γνωρίζει πλέον ότι δεν έχει περιθώριο περισπασμών για προκλήσεις στο Αιγαίο με βάση τη νέα κατάσταση, εκτός και αν οι ΗΠΑ θέλουν να της κάνουν δώρο για να της χρυσώσουν το χάπι. Το Iσραήλ πάντως την θεωρεί verbatim «δεύτερο Ιράν» και την Ελλάδα «αγκυροβόλημα». Η ανακίνηση του Κουρδικού στα μετόπισθεν της γείτονος δημιουργεί άγχος εθνικής ασφαλείας. Όλα αυτά τα γνωρίζει ο Υπουργός Άμυνας, κύριος Δένδιας, ο οποίος σχεδιάζει μεθοδικά την τακτική του Υπουργείου Άμυνας στο πλαίσιο της αναθεώρησης της ελληνικής στρατηγικής για τα Ελληνοτουρκικά, διατηρώντας ασφαλώς ενήμερο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τις συμμαχικές δυνάμεις . «Σε περίπτωση που...» , όπως τραγουδά μελωδικά και μια ψυχή.