Αναλύσεις

Περί λαϊκισμού και σοβαρότητας

Αρκετές φορές παραπονιόμαστε για την άνοδο του λαϊκισμού και της πολιτικής των άκρων. Βλέπουμε συνεχώς το πολιτικό σκηνικό να αλλάζει ραγδαία και νέες δυνάμεις με εντονότερο ύφος να πολιορκούν την εξουσία. Συνεχίζουμε να παραπονιόμαστε. Να λέμε πως «αυτοί» είναι «λαϊκιστές» και πως «εμείς» θα συνεχίσουμε να πολιτευόμαστε με ταπεινότητα και σοβαρότητα. Μα ίσως είναι και η συνεχής «σοβαρότητα» μια μορφή «λαϊκισμού»; Μια πανοπλία άρνησης να αντιταχθείς στις συνεχείς ακραίες θέσεις που προτάσσουν κάποιοι για να γίνουν «κάτι». Μια πολιτική που αφήνει τον κόσμο αδιάφορο και το πολιτικό πεδίο ανοιχτό στους ακραίους να ακμάσουν. Μια νοοτροπία που απαιτεί άμεση αλλαγή με μια προσέγγιση εντονότερη και ενίοτε όποτε επιβάλλεται πιο διαλεκτικά συγκρουσιακή.

Ο αρχαίος Έλληνας τραγωδός Αισχύλος είπε ότι: «Κατ’ αρχής γαρ φιλαίτιος λεώς», που σημαίνει στα νέα ελληνικά πως: «Αρέσει στον λαό να κατηγορεί την εξουσία». Και αυτό είναι θεωρώ η γενεσιουργός αιτία της ακμής του λαϊκισμού και της πολιτικής των άκρων. Κατακρίνει ο λαός εκείνους που βρίσκονται στην εξουσία. Αγανακτεί με οποιαδήποτε πολιτική ακολουθούν αφού πρέπει να βρουν κάποιους να φταίξουν για τις δυσκολίες της ζωής τους. Διαμαρτύρεται ο λαός για την «πόρνη εξουσία» που τους άφησε στην απέξω και δεν τους κάλεσε κι αυτούς στο φαγοπότι της άρχουσας τάξης. Αυτά οπτασιάζεται ο λαός. Θαρρεί πως όποιος έχει εξουσία είναι κι αυτόματα εναντίον του. Ζηλεύει αυτούς που πέτυχαν και φθονεί πολύ διότι αυτός δεν κατάφερε να ηγείται. Μα τι να κάνουμε που δεν μπορούν να γίνουν όλοι ηγέτες και δεσποτάδες;

Έτσι τυφλωμένος ο λαός από τη συνεχή επιμονή του να αντιτίθεται στην «εξουσία», βρίσκει μιαν όαση στις δημαγωγίες των ηγετίσκων της πολιτικής των άκρων που τους λένε ακριβώς αυτά που θέλουν να ακούσουν. Τους επιβεβαιώνουν πως για όλα φταίει αυτή η «εξουσία». Φταίει η εξουσία, που κάποιος είναι άνεργος λόγω τεμπελιάς. Φταίει η εξουσία, που δεν κέρδισε η ομάδα του το πρωτάθλημα. Φταίει η εξουσία, που η γυναίκα του έχει εραστή. Για όλα φταίει η εξουσία! Τελοσπάντων, ποια είναι κύριοι, αυτή η πατρόνα «Εξουσία»; Ας φανερωθεί επιτέλους να λογαριαστεί με τον λαό!

Αφού κύριοι, οι λαϊκιστές της σύγχρονης εποχής έχουν πείσει μαεστρικά τον λαό πως όλοι οι άλλοι είναι εξουσία και πως αυτοί και μόνον αυτοί είναι οι αποστατούντες επαναστάτες, πρέπει όλες οι φωνές σοβαρότητας και υπευθυνότητας να βγούμε μπροστά και με νούσιμο πολιτικό λόγο να ισοπεδώσουμε όλα τα ρηχά πολιτικά επιχειρήματά τους. Αυτή είναι η μόνη μας ορθή στρατηγική. Όχι απλώς να λέμε πως είμαστε «σοβαροί» και να επαναπαυόμαστε. Οι δύσκολες εποχές θέλουν πολιτικό θάρρος και ετοιμότητα για έντονο πολιτικό διάλογο σε μια συνεχή πολιτική μάχη επικράτησης της δημοκρατίας και των παραδοσιακών αρχών μας.

Συνεπώς, πρέπει να προσαρμοστούμε στους ρυθμούς των νέων εποχών. Πλέον ο λαός επιθυμεί τον άμεσο πολιτικό λόγο. Θέλει να νιώσει πως ο κάθε πολιτικός είναι ένας από αυτούς -τους απλούς πολίτες- και πως δεν είναι ένα με την εξουσία. Είναι ετούτο το κατάλοιπο των κακών πολιτικών που ακολουθήθηκαν διαχρονικά από πολλές κυβερνήσεις που έχουν πλέον στρέψει τον λαό ενάντια στο σύστημα. Και όταν μιλάς και συμπεριφέρεσαι εν έτη 2026 όπως θα μιλούσες και θα συμπεριφερόσουν πριν από είκοσι και τριάντα χρόνια, τότε ταυτίζεσαι με το κατεστημένο και παρασύρεσαι στην άκρη μπροστά στη βουλιμία του άκρατου πολιτικού λαϊκισμού που ξέρει να λέει στον κόσμο αυτό που θέλει να ακούσει όπως θέλει να το ακούσει.

Είμαι πεπεισμένος πως η πολιτική σκακιέρα του νησιού μας θα ισορροπήσει υπέρ της σωφροσύνης και του ουσιαστικού πολιτικού λόγου. Πιστεύω πως οι υπεύθυνες πολιτικές δυνάμεις θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στα νέα πολιτικά δεδομένα και πως θα βρουν τους σωστούς τρόπους να προσεγγίσουν ξανά τον λαό. Και να είστε σίγουροι: μπόρα είναι και θα περάσει η πολιτική των εντυπώσεων. Φτάνει να μάθουμε να αντιδρούμε ώριμα, αποφασιστικά, τεκμηριωμένα και πάντοτε με γνώμονα το καλό της πατρίδας μας.

*Δικηγόρος