Φοιτητική χορηγία: Η «μεταρρύθμιση» που αφήνει ξανά τους πολύτεκνους εκτός στήριξης

Η συνεδρία της Βουλής στις 31 Μαρτίου 2026 για τη φοιτητική χορηγία ανέδειξε για ακόμη μια φορά ένα βασικό πρόβλημα: η Κυβέρνηση επιμένει σε μια προσέγγιση που δεν δίνει ολιστική λύση, ούτε για τη στήριξη των φοιτητών, ούτε για την άρση των αδικιών εις βάρος των πολύτεκνων οικογενειών.

Μετά από 15 χρόνια ουσιαστικής στασιμότητας στα εισοδηματικά κριτήρια και πάνω από 30 χρόνια στασιμότητας στο ύψος της χορηγίας, η προτεινόμενη αλλαγή περιορίζεται σε μικρές προσαρμογές. Πρόκειται για μια προσέγγιση που δεν ανταποκρίνεται ούτε στο αυξημένο κόστος ζωής ούτε στις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών.

Το πιο προβληματικό στοιχείο είναι η ίδια η αρχιτεκτονική των κριτηρίων. Οι πολύτεκνες οικογένειες αποκλείονται ευκολότερα, καθώς η κλιμάκωση των εισοδηματικών ορίων γίνεται αυστηρότερη όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών. Αυτό σημαίνει ότι, για να υπάρξει ουσιαστική ενίσχυση των πολύτεκνων, απαιτείται δυσανάλογα μεγάλη αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού — κάτι που η κυβέρνηση αποφεύγει.

Αντί για μια καθολική και δίκαιη λύση, οι πολύτεκνοι ζητούν την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων. Η απάντηση της κυβέρνησης; Εφαρμογή της ρύθμισης μόνο για 29 οικογένειες με πέντε εξαρτώμενα τέκνα.

Την ίδια στιγμή, το νομοσχέδιο προωθείται με διαδικασίες κατεπείγοντος, με το επιχείρημα ότι πρέπει να βοηθηθούν οι φοιτητές την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά. Όμως το ερώτημα παραμένει: γιατί δεν υπήρξε η ίδια ευαισθησία για τους χιλιάδες φοιτητές που αποκλείονται εδώ και 15 χρόνια; Και γιατί δεν δίνεται λύση που να αποτρέπει τον αποκλεισμό των φοιτητών και τα επόμενα χρόνια;

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Οι πολύτεκνες κυπριακές οικογένειες που λαμβάνουν στήριξη μειώθηκαν από 10.065 το 2012 σε μόλις 3.166 το 2024. Η συρρίκνωση αυτή δεν είναι τυχαία — είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών.

Την ίδια στιγμή, κάθε χρόνο παραμένουν αδιάθετα κονδύλια από τη φοιτητική χορηγία, καθώς όλο και λιγότεροι φοιτητές πληρούν τα υφιστάμενα κριτήρια. Δηλαδή, ενώ υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι, δεν φτάνουν στους φοιτητές που τα έχουν πραγματικά ανάγκη.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το επιπλέον κόστος για να στηριχθούν ουσιαστικά οι πολύτεκνες οικογένειες είναι πολύ μικρό — λιγότερο από €3 εκατομμύρια τον χρόνο. Ένα ποσό απολύτως διαχειρίσιμο, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι μέρος των κονδυλίων ήδη παραμένει αδιάθετο.

Παράλληλα, η Κύπρος καταγράφει την τελευταία θέση πανευρωπαϊκά στη στήριξη οικογενειών με παιδιά, ενώ το δημογραφικό πρόβλημα επιδεινώνεται.

Και όμως, συνεχίζουμε να ακούμε τις ίδιες δικαιολογίες εδώ και 15 χρόνια: οικονομική κρίση, πανδημία, γεωπολιτικές εξελίξεις. Όλα τα υπόλοιπα στην οικονομία έχουν αποκατασταθεί — εκτός από τη στήριξη των παιδιών και των φοιτητών, που παρέμεινε παγωμένη.

Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για δημογραφική πολιτική, πρέπει να απαντήσουμε σε ένα απλό ερώτημα:

Μπορεί σήμερα μια πολύτεκνη οικογένεια στην Κύπρο να έχει συνεχή στήριξη για όλα τα παιδιά της, από τη γέννηση του πρώτου μέχρι την ολοκλήρωση των σπουδών του τελευταίου;

Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δεν συμβαίνει — εκτός αν το οικογενειακό ακαθαρίστο εισόδημα της πολύτεκνης οικογενείας παραμένει πάντα σε πολύ χαμηλά επίπεδα, κάτω από τις €49.000.

Αυτό δεν είναι πολιτική στήριξης. Είναι πολιτική αποκλεισμού.

Και όσο αυτό δεν αλλάζει, καμία «μεταρρύθμιση» δεν μπορεί να κρύψει την πραγματικότητα.

*Mέλος της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων