Αναλύσεις

Βουλευτικές 2026: Η κάλπη των €5,4 εκατομμυρίων

Πόσο κοστίζει στο κράτος, ποιο είναι το άμεσο κόστος της ημέρας της ψηφοφορίας και γιατί ο τελικός λογαριασμός μπορεί ν’ ανέβει ακόμη περισσότερο

Οι βουλευτικές εκλογές παρουσιάζονται κάθε φορά ως η κορυφαία στιγμή της δημοκρατικής διαδικασίας. Πίσω, όμως, από την πολιτική αντιπαράθεση, τα ψηφοδέλτια και τα ποσοστά, υπάρχει και ένας βαρύς διοικητικός και οικονομικός μηχανισμός, που κοστίζει ακριβά στο κράτος. Για τις Βουλευτικές της 24ης Μαΐου 2026, το Υπουργείο Εσωτερικών είχε εντάξει στον κρατικό προϋπολογισμό κονδύλι €5,7 εκατ., το οποίο μετά την οριζόντια περικοπή 5% από τη Βουλή περιορίστηκε στα €5.415.000. Και ακόμη κι αυτό το ποσό ενδέχεται να μην είναι το τελικό, αφού το ΥΠΕΣ έχει ήδη ζητήσει πρόσθετες πιστώσεις €350.000, επικαλούμενο τις αυξημένες αποζημιώσεις για όσους θα εργαστούν την ημέρα της κάλπης. Με απλά λόγια, η φετινή εκλογική αναμέτρηση δεν είναι απλώς μια πολιτική μάχη. Είναι και μια κρατική επιχείρηση πολλών εκατομμυρίων.

Το επίσημο κονδύλι και ο λογαριασμός που μπορεί να φουσκώσει

Το πιο ασφαλές και θεσμικά καθαρό σημείο εκκίνησης είναι το εγκεκριμένο κονδύλι. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για τη διοργάνωση των Βουλευτικών, το αρχικό ποσό των €5,7 εκατ. μειώθηκε στα €5.415.000 μετά την οριζόντια περικοπή του προϋπολογισμού. Ωστόσο, το ίδιο δημοσιευμένο στοιχείο δείχνει ότι το Υπουργείο Εσωτερικών ζήτησε εκ των υστέρων επιπλέον €350.000, ακριβώς επειδή το κόστος στελέχωσης της εκλογικής διαδικασίας αποδεικνύεται υψηλότερο από το αρχικά υπολογισμένο. Αν εγκριθεί και αυτό το ποσό, τότε ο τελικός λογαριασμός θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα €5,765 εκατ.. Αυτό είναι και το πρώτο ισχυρό πολιτικό συμπέρασμα: η κάλπη δεν κοστίζει μόνο ό,τι γράφει αρχικά ο προϋπολογισμός, αλλά συχνά παραπάνω.

Πού πηγαίνουν τα λεφτά

Το μεγαλύτερο κομμάτι αυτού του κόστους αφορά το ανθρώπινο δυναμικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, στις εκλογές αναμένεται να λειτουργήσουν περίπου 1.195 εκλογικά κέντρα και να εργαστούν περίπου 6.860 υπάλληλοι, εκ των οποίων 1.185 μέλη της Αστυνομίας. Παράλληλα, σε ξεχωριστή ενημέρωση για τη στελέχωση των εκλογικών κέντρων αναφέρεται ότι οι ανάγκες υπολογίζονται σε 1.185 προεδρεύοντες, 4.439 βοηθούς υπαλλήλους και 1.185 αστυνομικούς, ενώ εφόσον λειτουργήσουν και κέντρα στο εξωτερικό προβλέπονται ακόμη 10 προεδρεύοντες και 38 βοηθοί. Άρα, μόνο για να “σταθεί” η διαδικασία, χρειάζεται ένας μηχανισμός χιλιάδων ανθρώπων σε Κύπρο και εξωτερικό.

Η αμοιβή που έχει καθοριστεί για την ημέρα των εκλογών είναι €617 για κάθε προεδρεύοντα και €316,48 για κάθε βοηθό υπάλληλο. Εάν ληφθούν υπόψη οι 1.195 προεδρεύοντες και οι 4.477 βοηθοί -δηλαδή οι 4.439 στην Κύπρο και οι έως 38 στο εξωτερικό- τότε μόνο το άμεσο κόστος γι’ αυτήν την κατηγορία προσωπικού φτάνει περίπου τα €2.154.195,96. Ακόμη κι αν μείνει κανείς μόνο στην εσωτερική στελέχωση, το ποσό παραμένει πάνω από €2,14 εκατ.. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν τα δύο πέμπτα του συνολικού εγκεκριμένου κονδυλίου “τρώνε” μόνο οι βασικές αμοιβές για να λειτουργήσουν οι κάλπες.

Το κόστος της αστυνομικής παρουσίας

Εδώ βρίσκεται και ένα δεύτερο κρίσιμο κεφάλαιο. Τα δημοσιευμένα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι περίπου 1.185 αστυνομικοί θα βρίσκονται στην εκλογική διαδικασία. Για τις Βουλευτικές του 2026 δεν εντοπίστηκε στο δημόσιο πεδίο οριστικό ποσό αποζημίωσης ανά αστυνομικό, όμως στις εκλογές του 2024 η αποζημίωση που είχε συμφωνηθεί, με βάση τη λογική της κλίμακας Α5, ανερχόταν στα €435 ανά αστυνομικό. Αν χρησιμοποιηθεί αυτό το ποσό μόνο ως ενδεικτική βάση υπολογισμού, τότε η αστυνομική παρουσία προσθέτει περίπου €515.475 στον λογαριασμό της ημέρας. Δεν πρόκειται για τελικό επιβεβαιωμένο ποσό του 2026, αλλά για μια ρεαλιστική ένδειξη του μεγέθους. Πέρα από το επίσημο κονδύλι, υπάρχει ένα σημαντικό λειτουργικό κόστος, που δεν είναι πάντα ορατό με την πρώτη ματιά.

Κόστος ανά ψηφοφόρο

Το τρίτο στοιχείο που δίνει βάθος στο θέμα είναι το κόστος ανά ψηφοφόρο. Στις αρχές Φεβρουαρίου, ο τελευταίος οριστικοποιημένος εκλογικός κατάλογος ανερχόταν σε 561.252 εκλογείς, ενώ μέχρι τις 2 Απριλίου είχαν υποβληθεί 10.031 αιτήσεις πρώτης εγγραφής, με τον τελικό αριθμό να οριστικοποιείται μετά τις 16 Απριλίου. Με βάση το σημερινό εγκεκριμένο κονδύλι των €5.415.000, η εκλογική διαδικασία κοστίζει περίπου €9,65 ανά ψηφοφόρο. Αν όλες οι νέες αιτήσεις ενσωματωθούν στον τελικό κατάλογο, το ποσό υποχωρεί ελαφρά στα περίπου €9,48 ανά ψηφοφόρο. Είναι ένας αριθμός με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, γιατί μετατρέπει ένα αφηρημένο εκατομμύριο σε πολύ πιο απτό μέτρο κόστους.

Υπάρχει και μια ακόμη ενδιαφέρουσα παράμετρος. Το 2021, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία για τον τότε προϋπολογισμό, είχε προβλεφθεί κονδύλι €4 εκατ. για τις βουλευτικές εκλογές. Ακόμη και αν ληφθεί ως βάση το σημερινό εγκεκριμένο ποσό των €5,415 εκατ., η φετινή εκλογική αναμέτρηση εμφανίζεται ακριβότερη κατά περίπου €1,415 εκατ. από εκείνη του 2021. Αν μάλιστα προστεθούν και οι πρόσθετες πιστώσεις που ζητούνται, τότε η απόσταση μεγαλώνει ακόμη περισσότερο. Με άλλα λόγια, η κάλπη του 2026 είναι σαφώς βαρύτερη δημοσιονομικά από την προηγούμενη βουλευτική αναμέτρηση.

Το πολιτικό συμπέρασμα

Οι εκλογές είναι προφανώς μια αναγκαία δημοκρατική διαδικασία και κανείς δεν μπορεί σοβαρά να μιλήσει για “πολυτέλεια”. Όμως το οικονομικό τους αποτύπωμα έχει τη δική του σημασία, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία ακούει καθημερινά για δημοσιονομική πειθαρχία, κόστη, αποδοτικότητα και νοικοκύρεμα του κράτους. Η εικόνα που σχηματίζεται για τις Βουλευτικές του 2026 είναι σαφής: η εκλογική διαδικασία έχει ένα επίσημο κόστος άνω των €5,4 εκατ., η ίδια η μέρα της κάλπης φορτώνεται με άμεσες μισθολογικές δαπάνες εκατομμυρίων και ο τελικός λογαριασμός μπορεί να ανέβει περισσότερο.