Όταν η στήριξη σταματά με μισθό μέχρι τα €1.884: Η πραγματικότητα για τις οικογένειες στην Κύπρο

Σε μια περίοδο όπου η Κύπρος ενισχύει τον ρόλο της σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο και συμμετέχει ενεργά σε συζητήσεις για την οικονομία και το μέλλον της Ευρώπης, δημιουργούνται εύλογες προσδοκίες για συνολική πρόοδο της χώρας.

Η πρόοδος αυτή, για να είναι ουσιαστική, χρειάζεται να αποτυπώνεται και στην καθημερινότητα των πολιτών. Η ενίσχυση της οικονομίας, του τραπεζικού συστήματος και των μεγάλων επιχειρήσεων τα τελευταία χρόνια είναι δεδομένη. Το ζητούμενο πλέον είναι η αντίστοιχη ενίσχυση των νοικοκυριών, των μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων και κυρίως όλων των οικογενειών με παιδιά.

Την ίδια ώρα, η καθημερινότητα των πολιτών δείχνει αυξανόμενη πίεση. Η πρόσφατη διαχείριση της κρίσης με τον αφθώδη πυρετό στην κτηνοτροφία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και κινητοποιήσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο ισορροπημένη κοινωνική πολιτική.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το δημογραφικό ζήτημα και η ουσιαστική στήριξη της οικογένειας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Μια πολιτική που δεν άλλαξε

Από το 2012 μέχρι σήμερα, η πολιτική στήριξη των οικογενειών με παιδιά βασίζεται σε εισοδηματικά κριτήρια που παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει κάτι κρίσιμο: αν μια οικογένεια υπερβεί έστω και οριακά αυτά τα όρια, αποκλείεται πλήρως από κάθε μορφή στήριξης.

Δεν υπάρχει σταδιακή μείωση ή μερική ενίσχυση. Υπάρχει πλήρης αποκλεισμός από το επίδομα τέκνου, τη φοιτητική χορηγία και όλα τα συναφή μέτρα.

Τι δείχνουν οι αριθμοί

Η εξέλιξη είναι αποκαλυπτική:

• 2012: 10.065 κυπριακές πολύτεκνες οικογένειες με στήριξη
• 2024: 3.166 οικογένειες

Μείωση 68,5%.

Εικόνα 1 – Αύξηση δικαιούχων (πολίτες ΕΕ & τρίτων χωρών – ARC)

Η πορεία είναι σταθερά αυξητική σε όλες τις κατηγορίες οικογενειών.

Εικόνα 2 – Μείωση Κυπρίων δικαιούχων

Καταγράφεται σημαντική και διαχρονική μείωση, ιδιαίτερα στις πολύτεκνες οικογένειες.

Τα πιο πάνω στοιχεία προέρχονται από επίσημα δεδομένα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπως κατατέθηκαν από τον αρμόδιο Υπουργό.

Το σημείο που δεν φαίνεται

Η σύγκριση των δύο γραφικών αναδεικνύει αντίθετες τάσεις μέσα στο ίδιο σύστημα.

Ο λόγος δεν είναι διαφορετικοί νόμοι, αλλά τα ίδια τα εισοδηματικά όρια.

Για να έχει μια οικογένεια συνεχή πρόσβαση στη στήριξη για όλα τα παιδιά της, το ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις €49.000 — δηλαδή περίπου €1.884 ακαθάριστο μηνιαίο εισόδημα ανά γονέα.

Με απλά λόγια:
αν μια οικογένεια ξεπεράσει αυτό το επίπεδο, χάνει τα πάντα.

Ποιοι μένουν εκτός

Περίπου 2.000 πολύτεκνες οικογένειες κυπρίων βρίσκονται πάνω από αυτό το όριο και δεν λαμβάνουν καμία απολύτως στήριξη.

• Δεν λαμβάνουν επίδομα τέκνου
• Δεν έχουν πρόσβαση στη φοιτητική χορηγία
• Δεν καλύπτονται από άλλα μέτρα

Και αυτό συμβαίνει επειδή το επίδομα τέκνου αποτελεί προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα.

Το ερώτημα είναι απλό: πώς είναι δυνατόν οικογένειες με αυξημένες ανάγκες να μένουν χωρίς καμία στήριξη;

Δημογραφική εικόνα

Τα στοιχεία του 2024 δείχνουν:

• 6.111 γεννήσεις Κυπρίων (ιστορικό χαμηλό)
• 3.654 γεννήσεις μη Κυπρίων (ιστορικό υψηλό)

Παράλληλα, περίπου το 25% του επιδόματος τέκνου κατευθύνεται πλέον σε αλλοδαπούς συμπολίτες.

Ένα απλό παράδειγμα

Η πρόσφατη αύξηση των εισοδηματικών ορίων στη φοιτητική χορηγία κατά €5.000 εφαρμόστηκε οριζόντια.

Έτσι, μια οικογένεια με ένα παιδί και μια οικογένεια με περισσότερα παιδιά αντιμετωπίζονται με τα ίδια όρια, με αποτέλεσμα οι μεγαλύτερες οικογένειες να αποκλείονται ευκολότερα από τη στήριξη.

Συμπέρασμα

Το δημογραφικό δεν είναι αποκομμένο από την κοινωνική πολιτική.

Όταν ένα σύστημα δεν προσαρμόζεται στο κόστος ζωής και δεν λαμβάνει υπόψη το μέγεθος της οικογένειας, δημιουργεί ανισορροπίες που αποτυπώνονται ξεκάθαρα στα στοιχεία.

Και όταν αυτό συνεχίζεται για πάνω από 15 χρόνια, δεν μπορεί να θεωρείται συγκυριακό.

Το ζητούμενο πλέον είναι μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση, που να στηρίζει ουσιαστικά την οικογένεια — ιδιαίτερα εκεί όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες.

*Μέλος της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων