Μήνυμα Σαμαρά: Να μείνουν στην Κύπρο οι ελληνικές δυνάμεις

Με μία ξεκάθαρη πολιτική παρέμβαση και με έναν σύντομο αλλά φορτισμένο χαιρετισμό, ο Αντώνης Σαμαράς έστειλε δύο φορές σε διάστημα τεσσάρων ημερών ένα σαφές μήνυμα για την ελληνική παρουσία στην Κύπρο: δεν μπορεί να είναι προσωρινή, ούτε να τελειώσει μόλις αποκλιμακωθεί η ένταση στη Μέση Ανατολή. Η βασική του θέση ήταν ότι οι ελληνικές δυνάμεις, οι φρεγάτες και τα F-16 δεν πρέπει ν’ αντιμετωπίζονται ως αποστολή περιορισμένου χρόνου, αλλά ως στοιχείο μιας πιο σταθερής στρατηγικής αποτροπής απέναντι στην Τουρκία.

Η τοποθέτηση της 30ής Μαρτίου
Η κεντρική και ουσιαστική παρέμβαση του πρώην Πρωθυπουργού έγινε στην παρουσίαση βιβλίου του Γιάννη Μάζη. Εκεί έβαλε στο στόχαστρο τη λογική ότι οι ελληνικές δυνάμεις θα παραμείνουν στην Κύπρο μόνο για «όσο χρειαστεί». Ο Σαμαράς διερωτήθηκε ανοιχτά αν αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα θα αποχωρήσει μόλις περάσει η κρίση στη Μέση Ανατολή και έθεσε το ερώτημα αν η Αθήνα εμφανίζεται έτσι να κινητοποιήθηκε για το Ιράν, αλλά όχι για τη μόνιμη απειλή που συνιστά η Τουρκία για την Κύπρο και τον Ελληνισμό.

Το βαρύτερο σημείο της τοποθέτησής του ήταν η προειδοποίηση ότι μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε, όπως είπε, σε «εθνικό ευτελισμό». Η λογική του ήταν καθαρή: Αν οι ελληνικές δυνάμεις φύγουν αμέσως μετά την αποκλιμάκωση της περιφερειακής κρίσης, τότε η Ελλάδα θα έχει εκπέμψει το μήνυμα ότι η παρουσία της στην Κύπρο ήταν συγκυριακή και όχι στρατηγική, αφήνοντας ξανά χώρο στην Άγκυρα και στη λογική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Πότε, κατά τον Σαμαρά, τελειώνει η αποστολή
Ο πρώην Πρωθυπουργός δεν έμεινε μόνο στην κριτική. Έδωσε και το δικό του πολιτικό πλαίσιο για το πότε θα μπορούσε να λήξει μια τέτοια αποστολή. Κατά την τοποθέτησή του, η προστασία της Κύπρου δεν μπορεί να τερματίζεται λόγω της κρίσης με το Ιράν, αλλά μόνο όταν φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής, τα οποία χαρακτήρισε ως την πραγματική και υπαρκτή εθνική απειλή. Με αυτόν τον τρόπο συνέδεσε άμεσα την ελληνική στρατιωτική παρουσία όχι με μια έκτακτη περιφερειακή ανάφλεξη, αλλά με την ίδια την ουσία του Κυπριακού.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπενθύμισε και τη θέση του υπέρ πιο σταθερής συστάθμευσης ελληνικών και άλλων συμμαχικών δυνάμεων στην Κύπρο. Η ουσία είναι ότι ο Σαμαράς δεν ζητά απλώς λίγη παράταση στην τρέχουσα παρουσία. Ζητά αλλαγή λογικής: από το έκτακτο και προσωρινό, στο πιο μόνιμο και στρατηγικά κατοχυρωμένο.

Ο χαιρετισμός στο Σπίτι της Κύπρου
Δύο ημέρες αργότερα, στο Σπίτι της Κύπρου στην Αθήνα, ο Σαμαράς δεν επανήλθε με νέα ανάλυση για τις δυνάμεις ή με δεύτερη βαριά πολιτική τοποθέτηση. Η εκδήλωση αφορούσε το νόημα του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, με κύριο ομιλητή τον Δρα Γιάννο Χαραλαμπίδη, και ο πρώην Πρωθυπουργός παρενέβη με σύντομο χαιρετισμό. Εκεί έδωσε περισσότερο το αξιακό και συναισθηματικό στίγμα του για την Κύπρο.

Στον χαιρετισμό του μίλησε για τους ήρωες που έβαλαν πρώτα το «εμείς» και μετά το «εγώ», λέγοντας ότι αυτό είναι το σπάνιο ζητούμενο της εποχής. Πρόσθεσε ακόμη ότι ένας πολιτικός που μιλά για την Ελλάδα δεν αρκεί να την σέβεται ή να την αγαπά, αλλά πρέπει και να πονά γι’ αυτήν. Και μέσα σε αυτήν τη φόρτιση έβαλε τη φράση που ξεχώρισε περισσότερο: ότι ίσως ο πιο φωναχτός πόνος είναι η λέξη Κύπρος.

Το πολιτικό μήνυμα
Αν απομονώσει κανείς τον πυρήνα όσων είπε, το βασικό πολιτικό μήνυμα του Σαμαρά βρίσκεται στην 30ή Μαρτίου. Εκεί διατύπωσε καθαρά ότι οι ελληνικές δυνάμεις δεν πρέπει να φύγουν από την Κύπρο με τη λήξη της τρέχουσας κρίσης. Στο Σπίτι της Κύπρου δεν πρόσθεσε νέα στρατηγική θέση· πρόσθεσε όμως το συναισθηματικό και ιστορικό βάθος της ίδιας αντίληψης. Με απλά λόγια, ο πρώην Πρωθυπουργός είπε πρώτα ότι η ελληνική παρουσία πρέπει να μείνει και ύστερα εξήγησε, με πιο συμβολικό τρόπο, γιατί η Κύπρος παραμένει για τον ίδιο ανοιχτή εθνική πληγή και διαρκές σημείο ευθύνης.