Αναλύσεις

Με 8 πτητικά μέσα η Κύπρος - «Εγκλωβισμένα» στον πόλεμο τα δύο από την Ιορδανία, ενόψει καλοκαιριού

Ο Εθνικός Συντονιστής Πυρκαγιών Νίκος Λογγίνος περιγράφει την επιχειρησιακή εικόνα της Κύπρου, τα προβλήματα με τα εναέρια μέσα και τα πρόσθετα μέτρα πρόληψης και ανταπόκρισης ενόψει μιας ακόμη απαιτητικής αντιπυρικής περιόδου

Με έντεκα πτητικά μέσα έως τον Μάιο και οκτώ από αυτά να βρίσκονται ήδη σε επιχειρησιακή ετοιμότητα εξοπλίζεται η Κύπρος, ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Τα προβλήματα που καταγράφηκαν στην άφιξη τεσσάρων πυροσβεστικών ελικοπτέρων, σύμφωνα με τον Αρχιπύραρχο και Εθνικό Συντονιστή Πυρκαγιών, Νίκο Λογγίνο, έχουν επιλυθεί, πλην, όμως, η κρίση στη Μέση Ανατολή κρατά εγκλωβισμένα τα δύο ελικόπτερα που αναμένονταν να φθάσουν από την Ιορδανία.

Στη σκιά των περσινών καταστροφικών πυρκαγιών, που άφησαν πίσω τους δύο νεκρούς και χιλιόμετρα καμένης γης, οι Aρχές εντείνουν τα μέτρα πρόληψης με τη χρήση drones, την εγκατάσταση δικτύου καμερών και αισθητήρων για άμεσο εντοπισμό πυρκαγιών και την εκπαίδευση εθελοντικών ομάδων. Ο Εθνικός Συντονιστής περιγράφει στη «Σημερινή» της Κυριακής τα μέτρα που λαμβάνονται και σκιαγραφεί τον βαθμό ετοιμότητας της Κύπρου ενόψει ακόμα μιας δύσκολης αντιπυρικής περιόδου.

Τα προβλήματα με τα εναέρια μέσα

Το προηγούμενο διάστημα υπήρξαν καθυστερήσεις που αφορούσαν τέσσερα πυροσβεστικά ελικόπτερα λόγω εκκρεμών προσφυγών στην Αναθεωρητική Αρχή και τα Δικαστήρια, αλλά και δύο ελικόπτερα από την Ιορδανία εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Έχουν επιλυθεί τα ζητήματα αυτά;

Σύμφωνα με την Εθνική Φρουρά, η οποία είναι αρμόδια για τη διαχείριση των εναέριων πτητικών μέσων, τα προβλήματα που είχαν παρουσιαστεί έχουν επιλυθεί. Τα τέσσερα ελικόπτερα βρίσκονται ήδη στην Κύπρο και είναι επιχειρησιακά έτοιμα από την 1η Απριλίου 2026. Όσον αφορά τα δύο αεροσκάφη από την Ιορδανία, λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή καθίσταται δύσκολη, με τα σημερινά δεδομένα, η άφιξή τους στην Κύπρο. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό παραμένει ανοικτό για το επόμενο χρονικό διάστημα.

Η εικόνα της επιχειρησιακής ετοιμότητας

Ποια είναι σήμερα η πραγματική επιχειρησιακή ετοιμότητα της Κύπρου όσον αφορά τα πτητικά μέσα ενόψει της αντιπυρικής περιόδου και πώς αυτή αναμένεται να διαμορφωθεί μέχρι το καλοκαίρι;

Από την 1η Απριλίου 2026 μπορούν να επιχειρούν συνολικά οκτώ πτητικά μέσα, εκ των οποίων τέσσερα ελικόπτερα και τέσσερα αεροπλάνα. Από την 1η Μαΐου αναμένεται η προσθήκη ακόμη τριών αεροπλάνων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των πρωτευόντων πτητικών μέσων σε έντεκα. Σε περίπτωση άφιξης και των ιορδανικών αεροσκαφών, ο αριθμός αυτός θα ανέλθει σε δεκατρία. Επιπρόσθετα, δύνανται να επιχειρούν ως δευτερεύοντα μέσα τα ελικόπτερα της Εθνικής Φρουράς και της Αστυνομίας.

Η στελέχωση των δυνάμεων πυρόσβεσης

Είναι επαρκώς στελεχωμένες οι δυνάμεις πυρόσβεσης για ν’ ανταποκριθούν σε μια δύσκολη αντιπυρική περίοδο;

Οι δυνάμεις πυρόσβεσης προετοιμάζονται εντατικά για την αντιμετώπιση της αντιπυρικής περιόδου. Επισημαίνεται ότι, σε περιπτώσεις κρίσεων φυσικών, τεχνολογικών και ανθρωπογενών καταστροφών, οι αρμόδιες υπηρεσίες καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια τόσο για τη μείωση της πιθανότητας εκδήλωσης περιστατικών όσο και, σε περίπτωση εκδήλωσής τους, για τον περιορισμό των επιπτώσεων στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο.

Τα πρόσθετα μέτρα μετά τις περσινές πυρκαγιές

Μετά τις περσινές καταστροφικές πυρκαγιές και την απώλεια ανθρώπινων ζωών, θεωρείτε ότι η Κύπρος είναι φέτος επαρκώς προετοιμασμένη και έχουν ληφθεί επιπρόσθετα μέτρα, τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και επιχειρησιακής ανταπόκρισης;

Στο πλαίσιο της συνεχούς βελτίωσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας, ο κρατικός μηχανισμός έχει προχωρήσει, μεταξύ άλλων, στα ακόλουθα επιπρόσθετα μέτρα:

Ι. Ομάδες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας βρίσκονται, από τις αρχές Μαρτίου, σε συνεχή επικοινωνία με τους κοινοτάρχες, παρέχοντας οδηγίες για τη δημιουργία αντιπυρικών λωρίδων περιμετρικά των κοινοτήτων. Παράλληλα, διενεργούνται έλεγχοι των υδροστομίων πυρόσβεσης και παρέχονται κατευθυντήριες οδηγίες για τον καθαρισμό των περιβαλλόντων χώρων. Για τον σκοπό αυτό, το Υπουργείο Εσωτερικών προχωρεί στην παραχώρηση σχετικών πιστώσεων προς τις κοινότητες.

ΙΙ. Συγκροτούνται εθελοντικές ομάδες, υπό την καθοδήγηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, για επιτήρηση περιοχών υψηλού κινδύνου με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), ιδιαίτερα κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

ΙΙΙ. Υλοποιούνται προγράμματα εκπαίδευσης για εθελοντικές ομάδες εγγεγραμμένες στα μητρώα των αρμόδιων υπηρεσιών, με στόχο τη συνδρομή τους τόσο στην πρόληψη όσο και στην καταστολή πυρκαγιών.

IV. Έχει ολοκληρωθεί η εγκατάσταση συστημάτων καμερών παρακολούθησης της υπαίθρου σε όλες τις επαρχίες, για σκοπούς έγκαιρου εντοπισμού καπνού ή πυρκαγιάς.

V. Το Τμήμα Δασών έχει προχωρήσει σε ελεγχόμενες καύσεις σε περιοχές που γειτνιάζουν με δασικές εκτάσεις και κρίνονται υψηλού κινδύνου.

VI. Το Τμήμα Δασών έχει ενισχυθεί σημαντικά με μηχανολογικό εξοπλισμό και πυροσβεστικά οχήματα για την αποτελεσματικότερη καταστολή πυρκαγιών.

VII. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει ενισχυθεί με εξήντα (60) εργάτες πυρόσβεσης για την ενδυνάμωση των σταθμών υπαίθρου παγκυπρίως.

VIII. Για πρώτη φορά, το σύνολο των πτητικών μέσων είναι διαθέσιμο από την 1η Απριλίου, σε αντίθεση με προηγούμενα έτη, όταν η διαθεσιμότητα ξεκινούσε στα μέσα Μαΐου.

IX. Βρίσκεται στο τελικό στάδιο υλοποίησης ολιστικό πρόγραμμα εγκατάστασης αισθητήρων εντοπισμού καπνού ή πυρκαγιάς σε δεκατρείς (13) βιομηχανικές περιοχές, καθώς και σε δάση και αγροτικές περιοχές.

X. Έχει ολοκληρωθεί το υπερσύγχρονο Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, προϋπολογισμού 6,5 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά προγράμματα. Το Κέντρο διαθέτει προηγμένες δυνατότητες διαχείρισης στόλου και συντονισμού επιχειρήσεων. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν στις 28 Απριλίου 2026 από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.

XI. Προωθείται η δημιουργία Περιφερειακού Κέντρου Πυρόσβεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Πάφο, το οποίο θα λειτουργεί ως επιχειρησιακός κόμβος για την πρόληψη και αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, ενισχύοντας τον συντονισμό, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την προεγκατάσταση δυνάμεων».

Ο ρόλος της τοπικής κοινωνίας

Πώς εντάσσεται η τοπική κοινωνία στο συνολικό σχέδιο πρόληψης πυρκαγιών; Υπάρχει ουσιαστική συνεργασία με τις αρχές;

Υλοποιούνται δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού απ’ όλες τις κρατικές υπηρεσίες μέσω των ΜΜΕ και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, πραγματοποιούνται ενημερωτικές δράσεις σε μαθητές και φοιτητές σε θέματα πυρασφάλειας. Κορύφωση των δράσεων αποτελεί η Εβδομάδα Πυρασφάλειας της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας 20–26 Απριλίου, ενώ προγραμματίζεται και μεγάλη διυπηρεσιακή άσκηση στα μέσα Μαΐου.

Το πλάνο για τις πρώτες κρίσιμες ώρες

Υπάρχει σαφές πλάνο για τις πρώτες κρίσιμες ώρες μιας μεγάλης πυρκαγιάς;

Υφίστανται και εφαρμόζονται ειδικά εθνικά σχέδια, τα οποία ενεργοποιούνται από τα αρχικά στάδια εκδήλωσης ενός περιστατικού και καθορίζουν με σαφήνεια τις αρμοδιότητες και τις ενέργειες κάθε εμπλεκόμενης υπηρεσίας ή Τμήματος.