Οι προσεχείς βουλευτικές εκλογές

Οι προσεχείς βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο δεν θα είναι όπως όλες οι προηγούμενες. Από την μια τα παραδοσιακά κόμματα και οι πολιτικοί καριέρας που απέτυχαν παταγωδώς και προσπαθούν να σώσουν ό,τι μπορεί να σωθεί, και από την άλλη οι άσχετοι με την πολιτική που ισχυρίζονται ότι θα φέρουν μια νέα πνοή και την κάθαρση. Όλα αυτά σε μια κοινωνία που τη χαρακτηρίζει μια πρωτοφανής τάση απαξίωσης, απάθειας και έλλειψης ενδιαφέροντος κυρίως για το κορυφαίο ζήτημα που είναι μια λύση δίκαιη και λειτουργική στο Κυπριακό.

Πάμε λοιπόν να ξετυλίξουμε το κουβάρι από την αρχή

Η ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία έχει προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης με σαφή διαχωρισμό της Εκτελεστικής από τη Νομοθετική εξουσία. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο Αρχηγός του κράτους και επικεφαλής της Κυβέρνησης. Εκλέγεται κάθε πέντε χρόνια απευθείας από τον λαό και ασκεί την εκτελεστική εξουσία μέσω Υπουργών που ο ίδιος επιλέγει και διορίζει, ενώ η νομοθετική εξουσία ασκείται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Με βάση το «σκληρό», δυσκίνητο και άδικο για την Ελληνική πλευρά Σύνταγμα του 1959, το οποίο επιβλήθηκε, διά πυρός και σιδήρου, στον Κυπριακό Ελληνισμό, διά των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελείται από 50 συνολικά βουλευτές (35 Έλληνες και 15 Τούρκους). Ο αριθμός αυτός ανέρχεται σήμερα στους 80 (56 Έλληνες και 24 Τούρκοι), ύστερα από συνταγματική αναθεώρηση. Να σημειωθεί ότι τα θεμελιώδη άρθρα (Fundamental Articles) του Κυπριακού Συντάγματος δεν μπορούν να τροποποιηθούν, παρά μόνο με ειδική διαδικασία που απαιτεί συμφωνία των δύο κοινοτήτων! Η αναθεώρηση και εφαρμογή νόμων στην Κύπρο βασίζεται συχνά στο «Δόγμα της Ανάγκης», το οποίο επιτρέπει προσωρινές παρεκκλίσεις από το Σύνταγμα για τη λειτουργία του κράτους. Αυτά για να έχουμε μια γενική άποψη για τη μορφή του πολιτειακού συστήματος διακυβέρνησης στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Στις 24 Μαΐου λοιπόν οι Έλληνες Κύπριοι ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες για να εκλέξουν τους νέους, 56 στον αριθμό (οι 24 θέσεις των Τούρκων Κυπρίων παραμένουν κενές)*, βουλευτές τους, μεταξύ των συνολικά 753 υποψηφίων (πρωτόγνωρα μεγάλος αριθμός), εκ των οποίων 744 αφορούν δεκαννέα κομματικούς συνδυασμούς (!) και 9 μεμονωμένους/ες υποψήφιους/ες.

Οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές βρίσκουν την Κύπρο σε κατάσταση απογοητευτική. Οι προτεραιότητες των πλείστων κομμάτων με βάση τις διακηρυγμένες θέσεις τους στοχεύουν στη χρηστή διοίκηση και στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Διαφθορά ασφαλώς υπάρχει και μάλιστα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Θυμίζω το σκάνδαλο με τα «χρυσά διαβατήρια», τη ληστεία των τραπεζών, το έγκλημα στο Μαρί για το οποίο ουδείς τιμωρήθηκε παραδειγματικά, το κούρεμα των καταθέσεων, το ρουσφέτι, τις κακοτεχνίες και υπερτιμολογήσεις των δημοσίων έργων και άλλα πολλά. Γι΄ αυτό το τελευταίο αναφέρω ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα: Το ποδοσφαιρικό γήπεδο «Άλφα Μέγα» στη Λεμεσό είχε αρχικό προϋπολογισμό κατασκευής 12 εκατομμύρια ευρώ, για 14.000 θέσεις θεατών. Τελικώς προέκυψε γήπεδο 9.500 θέσεων με τελικό προϋπολογισμό 50 εκατομμύρια ευρώ!!! Και για αυτό το μεγάλο σκάνδαλο δεν λογοδότησε ούτε τιμωρήθηκε κανείς! Η περίπτωση του «Άλφα Μέγα» δεν είναι ασφαλώς η μοναδική….

Θα περίμενε κανείς ότι πρώτη προτεραιότητα στα διακηρυγμένα προγράμματα των κομμάτων θα ήταν το Κυπριακό και μετά το Δημογραφικό. Ωστόσο, κανένα από τα δύο δεν φαίνεται να απασχολεί σοβαρό το πολιτικό προσωπικό αλλά και τους πολίτες της χώρας. Το Εθνικό πρόβλημα βρίσκεται δυστυχώς στο ναδίρ των προτεραιοτήτων των Κυπρίων καθώς επισκιάζεται από πλήθος άλλα δευτερευούσης σημασίας θέματα. Δυστυχώς δεν έχουμε αντιληφθεί πως αν δεν δοθεί μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, κινδυνεύουμε να μείνουμε χωρίς πατρίδα.

Μέσα σε αυτό το χαώδες τοπίο έχουμε ενώπιόν μας και ιστορίες γελοίες και τραγικές. Κόμματα φυτρώνουν από παντού και υπόσχονται να σώσουν τον τόπο. Η περίπτωση της «Άμεσης Δημοκρατίας» του Φειδίου Παναγιώτου είναι η πιο χαρακτηριστική, μα δεν είναι ασφαλώς η μοναδική. Ο Φειδίας βρήκε το γήπεδο άδειο και αλωνίζει μαζί με άλλους πολλούς όμοιούς του. Ο Φειδίας είναι «η χαρά του ανεύθυνου και του άσχετου» ο οποίος είδε τη «μαύρη τρύπα» του πολιτικού συστήματος με τις πολλές παθογένειες, τα σκάνδαλα και συστημικές δυσλειτουργίες, και παρότι δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις και ικανότητες, προσπαθεί με απλοϊκές προσεγγίσεις και την άγνοια κινδύνου που τον διακρίνει, να πείσει πως μπορεί μόνος του να αλλάξει τα πάντα. Φυσικά είναι σίγουρο πως στο τέλος «θα τρέχουμε και δεν θα φτάνουμε», αλλά αυτό λίγοι δείχνουν να το αντιλαμβάνονται, έχοντας ασφαλώς ως μεγάλο άλλοθι την αποτυχία του πολιτικού συστήματος να δώσει λύσεις στα πολλά και σοβαρά προβλήματα του τόπου. Τα παλιά συστημικά κόμματα περιορίζονται δυστυχώς σε απλές διαπιστώσεις και νουθεσίες αδυνατώντας να καταλάβουν και να παραδεχτούν, πως το «φαινόμενο Φειδίας» είναι, εκατό τοις εκατό, δικής τους δημιουργίας και πατρότητας.

Κατά συνέπεια η ψήφος προς τον Φειδία αλλά και όλα σχεδόν τα νεοφανή κόμματα καθώς και ο καταποντισμός των παραδοσιακά μεγάλων και μικρότερων κομμάτων, όπως ο Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.), το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζομένου Λαού (Α.Κ.Ε.Λ.), το Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) και η ΕΔΕΚ του αείμνηστου Βάσου Λυσσαρίδη που εξέφραζε κάποτε κάποιες ριζοσπαστικές ιδέες, είναι ξεκάθαρα ψήφος διαμαρτυρίας και αντίδρασης. Αντίδρασης των πολιτών στο καταχρεωμένο πολιτικό κατεστημένο της Κυπριακής Δημοκρατίας που από την δημιουργία της έως και τις μέρες μας διοικείται από ανθρώπους που δεν σεβάστηκαν όσο θα έπρεπε τον κόπο και τον ιδρώτα των τίμιων πολιτών της. Και μας παρέδωσαν μισή πατρίδα και αμέτρητα σκάνδαλα!

Και οι πολίτες δεν έχουν ευθύνη για όλο αυτό που συμβαίνει σήμερα; Ασφαλώς και έχουν είναι η απάντηση. Γιατί κι αυτοί καλά βολεύτηκαν. Και οι λίγοι που αντιδρούσαν έβρισκαν μπροστά τους ένα καλό οργανωμένο «καθεστωτικό σύστημα», με πολλούς μηχανισμούς συγκάλυψης ευθυνών και χειραγώγησης της κοινής γνώμης…

Τι ψηφίζω λοιπόν στις 24 Μαΐου; Σε αυτό το ερώτημα προσωπικά αδυνατώ να δώσω απάντηση. Ωστόσο, πολύ φοβάμαι πως η επόμενη μέρα των εκλογών, όχι μόνο δεν θα λύσει τα σοβαρά προβλήματα που ταλανίζουν την Κυπριακή κοινωνία, αλλά θα τα πολλαπλασιάσει…. Μακάρι να μην επαληθευθώ.

Υστερόγραφο: Όλα αυτά τα τραγελαφικά συμβαίνουν σε μια δύσκολη και ρευστή διεθνή συγκυρία, που ασφαλώς μάς επηρεάζει και για την οποία τα πολιτικά της κόμματα της Κύπρου, αν κρίνει κανείς από την προεκλογική εκστρατεία δεν αρθρώνουν λόγο υπεύθυνο και σοβαρό.

Προς Υπουργό Εσωτερικών της Κ.Δ.: Γιατί έντιμε κύριε υπουργέ, πολλοί Κύπριοι του εξωτερικού ψηφίζουν στην Κύπρο, κάποιοι μάλιστα είναι και υποψήφιοι, εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία απαγορεύει διά νόμου στους Κύπριους του εξωτερικού και να ψηφίζουν και να είναι υποψήφιοι; Για εκλέξτε το λίγο καλύτερα… προσωπικά έστειλα στο γραφείο σας σχετική επιστολή. Η απάντηση που έλαβα δεν είναι καθόλου ικανοποιητική! Γι΄ αυτό θα έχουμε και συνέχεια! Ή όλοι ή κανένας. Δύο μέτρα και δύο σταθμά δεν επιτρέπονται!

*Μετά την τουρκονταρσία/πραξικόπημα παραμονές Χριστουγέννων του 1963, οι Τούρκοι Κύπριοι αποχώρησαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Έκτοτε οι θέσεις τους παραμένουν κενές.

*Ακαδημαϊκός - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Από το Μονάγρι Λεμεσού

av.avgoustinos@gmail.com