1η Ιουνίου: Γιορτάζουμε τα δικαιώματα του παιδιού ή την ανοχή στην αδικία;
Η 1η Ιουνίου πλησιάζει και οι προετοιμασίες για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού βρίσκονται ήδη στην κορύφωσή τους. Για ακόμη μία χρονιά θα ακούσουμε για το «μέλλον της πατρίδας», θα δούμε φωτογραφίες με παιδικά χαμόγελα και θα διαβάσουμε διακηρύξεις για το «υπέρτατο συμφέρον του παιδιού».
Για τις πολύτεκνες οικογένειες της Κύπρου, όμως, η φετινή ημέρα δεν μπορεί να περιοριστεί σε ευχολόγια και συμβολικές δηλώσεις. Διότι πίσω από τις δημόσιες διακηρύξεις, χιλιάδες παιδιά συνεχίζουν εδώ και δεκαπέντε χρόνια να βιώνουν μια θεσμοθετημένη αδικία.
Η καταγγελία βρίσκεται ήδη ενώπιον των θεσμών
Ήδη έχει υποβληθεί επίσημη και κατεπείγουσα καταγγελία προς την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, με κοινοποίηση στη Βουλή, στα αρμόδια Υπουργεία και σε ευρωπαϊκούς φορείς.
Δεν πρόκειται για μια απλή διαμαρτυρία. Πρόκειται για μια νομικά και ηθικά τεκμηριωμένη παρέμβαση σχετικά με τον τρόπο που εφαρμόζεται από το 2012 η πολιτική στήριξης των οικογενειών με παιδιά.
Ένα σύστημα που θεσπίστηκε ως προσωρινό μνημονιακό μέτρο, αλλά εξελίχθηκε σε μόνιμο μηχανισμό αποκλεισμού χιλιάδων οικογενειών από βασικές μορφές στήριξης.
Όταν το κράτος ακούει μόνο τις δυναμικές αντιδράσεις
Πρόσφατα, η κυπριακή κοινωνία παρακολούθησε τις κινητοποιήσεις των κτηνοτρόφων για το σοβαρό ζήτημα του αφθώδους πυρετού. Οι άνθρωποι αυτοί αναγκάστηκαν να βγουν στους δρόμους και να προχωρήσουν σε δυναμικά μέτρα για να ακουστεί η αγωνία τους. Και τελικά, το κράτος ανταποκρίθηκε.
Το ερώτημα όμως παραμένει βαθιά ανησυχητικό:
Πρέπει πλέον στην Κύπρο να φτάνουμε στα άκρα για να θεωρείται ένα πρόβλημα σοβαρό;
Πρέπει άραγε να δούμε οικογένειες με παιδιά να κλείνουν δρόμους για να ακουστούν; Γιατί όταν πολίτες επιλέγουν τη θεσμική και νομική οδό, επικαλούμενοι Διεθνείς Συμβάσεις και τεκμηριωμένα επιχειρήματα, βρίσκουν απέναντί τους έναν τοίχο αδράνειας;
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, η προστασία των παιδιών δεν θα έπρεπε να εξαρτάται από την ένταση της διαμαρτυρίας.
Η μεγάλη δοκιμασία της Επιτρόπου
Η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού καλείται σήμερα να αποδείξει στην πράξη την ανεξαρτησία και τον ουσιαστικό ρόλο του θεσμού που εκπροσωπεί.
Το ερώτημα είναι πλέον ξεκάθαρο:
Είναι συμβατή με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού μια νομοθεσία που οδήγησε στον αποκλεισμό της μεγάλης πλειοψηφίας των πολύτεκνων οικογενειών από τη στήριξη;
Είναι συμβατό με την αρχή της ισότητας ένα παιδί να χάνει το επίδομα τέκνου, τη φοιτητική χορηγία, τη μειωμένη τιμολόγηση ρεύματος ή άλλες βασικές παροχές λόγω μιας μικρής εισοδηματικής υπέρβασης, την ώρα που το κράτος παρουσιάζει συνεχόμενα δημοσιονομικά πλεονάσματα;
Το συγκεκριμένο καθεστώς θεσπίστηκε το 2012 στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης. Σήμερα όμως η κρίση έχει παρέλθει — όχι όμως και οι περικοπές που επιβλήθηκαν στα παιδιά.
Από τα «μνημονιακά μέτρα» στη μόνιμη κανονικότητα
Για δεκαπέντε χρόνια, τα παιδιά των μεγάλων οικογενειών αντιμετωπίζονται ουσιαστικά ως δημοσιονομικό κόστος και όχι ως επένδυση για το μέλλον της χώρας.
Τα εισοδηματικά όρια παραμένουν σχεδόν αμετάβλητα, παρά την αύξηση του κόστους ζωής, του στεγαστικού κόστους και των βασικών αναγκών μιας οικογένειας.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ολοένα περισσότερες οικογένειες αποκλείονται από τη στήριξη χωρίς να έχουν πραγματικά βελτιώσει το βιοτικό τους επίπεδο.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η κατάσταση έχει πλέον κανονικοποιηθεί.
Η 1η Ιουνίου δεν μπορεί να είναι μόνο μια γιορτή
Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδιού δεν μπορεί να περιορίζεται σε δημόσιες σχέσεις και συμβολικές εκδηλώσεις.
Είναι μια ημέρα λογοδοσίας.
Μια ημέρα κατά την οποία η Πολιτεία και οι θεσμοί οφείλουν να απαντήσουν αν πράγματι προστατεύουν όλα τα παιδιά ισότιμα ή αν συνεχίζουν να ανέχονται πολιτικές που δημιουργούν παιδιά πολλών ταχυτήτων.
Οι πολύτεκνες οικογένειες της Κύπρου δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση.
Ζητούν το αυτονόητο:
να μην τιμωρούνται τα παιδιά επειδή γεννήθηκαν σε μεγάλη οικογένεια.
Και αυτό δεν είναι ζήτημα πολιτικής επιλογής.
Είναι ζήτημα δικαιοσύνης.
*Μέλος της Παγκύπριας Οργάνωσης Πολυτέκνων