Έτοιμες να επενδύσουν εκατομμύρια οι ΗΠΑ στη Βάση «Α. Παπανδρέου»

Σχεδιασμό με πλάνο επταετίας επιδιώκουν οι ΗΠΑ για τη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», του οποίου ο προϋπολογισμός εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 200 εκ. δολάρια. Οι Αμερικανοί θέλουν μια σύγχρονη Βάση, η οποία θα εξυπηρετεί τις ανάγκες τους στην περιοχή και έχουν επί της αρχής δεχτεί ότι θα βρίσκεται κάτω από τη Διοίκηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και δη της Εθνικής Φρουράς.

Η δέσμευση

Η Κυβέρνηση έχει δεσμευτεί ότι τα έργα τόσο στη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» όσο και στο ελικοδρόμιο στο Μαρί θ’ αρχίσουν περί το 2027. Δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση για τα ποσά που θα επενδύσουν η κυπριακή Κυβέρνηση και οι ΗΠΑ, για τις οποίες οι 200 χιλιάδες δολάρια, δηλαδή το σύνολο των εγκαταστάσεων και υποδομών στη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» και στο Μαρί, είναι αμελητέο. Εννοείται ότι οι δαπάνες που θα αφορούν στην Κυπριακή Δημοκρατία θα καλυφθούν από τον ετήσιο προϋπολογισμό σε βάθος επταετίας.

Δίαυλος και αεράμυνα

Ήδη έχουν γίνει κάποια προκαταρκτικά έργα επί του δίαυλου της Βάσης με ταυτόχρονη εγκαθίδρυση, από πλευράς Αμερικανών, σύγχρονων ραντάρ, αφού είναι χρήσιμα, λόγω της καταστάσεως που επικρατεί στην περιοχή μας. Η Βάση θα μπορεί να δέχεται πάσης φύσεως σύγχρονα αεροσκάφη, από μεταγωγικά έως και μαχητικά, και δη εκείνα των αεροπλανοφόρων ή άλλα, που θα εδρεύουν μόνιμα. Εκ των πραγμάτων θα διαθέτει συστήματα αυτοπροστασίας και δη αεράμυνας, που σημαίνει τη σύνδεση των αμερικανικών με εκείνων της ΕΦ. Ήδη, λόγω του πολέμου στο Ιράν υπάρχει συνδεδεμένο δίκτυο αεράμυνας και ειδικότερα αντιπυραυλικό.

Η ελληνική παρουσία

Οι επενδύσεις στη Βάση «Α. Παπανδρέου» απεξαρτούν, μερικώς έστω, τις ΗΠΑ από τη Βάση στο Ιντζιρλίκ και από εκείνες των Βρετανών, που βρίσκονται στην Κύπρο, όπως π.χ. του Ακρωτηρίου. Διαπιστώνεται μια γεωστρατηγική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, που αφορά στη δική της ασφάλεια και στις συμμαχικές της σχέσεις, οι οποίες συνδέονται με τις θαλάσσιες και εναέριες οδούς της ναυτιλίας και του εμπορίου. Συναφείς είναι και οι επαφές Αθηνών - Λευκωσίας και δη μεταξύ των Υπουργών Άμυνας, Νίκου Δένδια και Βασίλη Πάλμα. Ο Ελλαδίτης Υπουργός διαβεβαίωσε τον Κύπριο ομόλογό του ότι, λόγω της συνεχούς απειλής που υφίσταται το νησί και των αλλαγών που συντελούνται στην περιοχή μέσω συνθηκών αστάθειας, η φρεγάτα «Έλλη» θα παραμείνει στην περιοχή μας ή θ’ αντικατασταθεί από άλλη. Το ίδιο ισχύει και για τα δυο ζεύγη F-15, που θα αντικαθίστανται περιοδικά είτε με μαχητικά του ίδιου τύπου είτε με άλλα, όπως τα Fantom F-4.

«Γαλάζια και Επουράνια Πατρίδα»

Οι Τούρκοι αντιδρούν σε αυτές τις γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές αλλαγές, που δημιουργούν προβλήματα στην υλοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», επί της οποίας ετοιμάζουν νόμο, που θα την οριοθετεί και θα περάσει από τη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Την περασμένη Τετάρτη, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, σε ομιλία του στο κέντρο λόχου συνόρων του Άρδα, που υπάγεται στην 9η Ταξιαρχία Συνόρων, στην Αδριανούπολη, αναφέρθηκε στη «Γαλάζια και Επουράνια Πατρίδα», καθώς και στις κόκκινες γραμμές της χώρας του, τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Κύπρο. Ως προς το Αιγαίο, ισχυρίστηκε ότι η Τουρκία δεν θα δεχθεί τετελεσμένα που θα πλήττουν τα κυριαρχικά της συμφέροντα και αντίκεινται στις διεθνείς συμφωνίες, φωτογραφίζοντας τα νησιά και τα δικαιώματά τους (ΑΟΖ) - που δεν αποδέχεται η Άγκυρα - καθώς και την αξίωση για την αποστρατιωτικοποίησή τους. Όσο δε για την πολιτική της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, είπε: «Η Κύπρος είναι για εμάς ζήτημα σαφές. Η Τουρκία, ως εγγυήτρια δύναμη, θα συνεχίσει να προστατεύει την ασφάλεια και τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων». Πρόσθεσε, δε, τα ακόλουθα, που αφορούν και την Κύπρο και το Αιγαίο: «Δεν θα μείνουμε αδιάφοροι σε καμία ενέργεια που στοχεύει τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, την ασφάλειά μας και τα νόμιμα συμφέροντά μας στις θάλασσές μας». Υπενθυμίζεται ότι: 1. Πριν από λίγες ημέρες είχε περατωθεί η άσκηση «ΕΦΕΣ 2026», με κύριο σενάριο τις αποβάσεις. 2. Στις 6 Ιουνίου θα φθάσει στην Κύπρο εκ νέου η απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία θα συναντηθεί με τους δυο ηγέτες για την πιθανότητα επανέναρξης των συνομιλιών. Μετά την Κύπρο προγραμματίζει να μεταβεί στην Αθήνα και στην Άγκυρα. Πώς μπορούν να δημιουργούνται θετικές εξελίξεις, όταν η τουρκική πλευρά διευκρινίζει ότι είναι κόκκινη γραμμή η διατήρηση των εγγυητικών και επεμβατικών της δικαιωμάτων, που προϋποθέτουν τη μόνιμη παρουσία τουρκικού στρατού στην Κύπρο;

Σχετική είναι, επί των ανωτέρω, η τελευταία Συμφωνία Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Συνεργασίας του 2026 μεταξύ ψευδοκράτους και Τουρκίας, που εντάσσει την Κύπρο στις γεωπολιτικές εξελίξεις της περιοχής και δη προς την εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων ασφάλειας και γεωπολιτικής. Όπως αναφέρει η συμφωνία που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της τουρκικής κυβέρνησης και είχε δημοσιευθεί από το “Νordic Monitor”, αναδεικνύεται η ανάγκη διατήρησης του ρόλου της Τουρκίας ως «εγγυήτριας δύναμης» στην Κύπρο. Ταυτοχρόνως, συνδέεται η Γάζα και η ανεξαρτησία του κράτους των Παλαιστινίων με τη θέση της Άγκυρας και των Τουρκοκυπρίων περί «κυρίαρχης ισότητας» και «ισότιμου διεθνούς καθεστώτος». Ο συντάκτης του “Νordic Monitor” αντιλαμβάνεται το αυτονόητο: Ότι η τουρκική πλευρά υποστηρίζει τη διευθέτηση στη βάση των δυο κρατών.

Χρήματα για την «ασφάλεια» των κατεχομένων

Το σημαντικό, βεβαίως, το οποίο σχετίζεται με την ενίσχυση των κατεχομένων και την έλλειψη πολιτικής βούλησης για την αποχώρηση του Αττίλα, που παραπέμπει στη διατήρηση των εγγυητικών δικαιωμάτων, αποτυπώνεται στο γεγονός ότι η μισή περίπου (46,6%) τουρκική βοήθεια προς το ψευδοκράτος, δηλαδή 211 εκ. δολάρια, καλύπτει θέματα ασφάλειας.

Η συμφωνία προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 20,7 δισ. τουρκικών λιρών (περίπου 453 εκατ. δολάρια) προς τα κατεχόμενα για το 2026.

Από αυτά:

9,65 δισ. λίρες (περίπου 211 εκατ. δολάρια) κατευθύνονται στην άμυνα.

10,3 δισ. λίρες αφορούν έργα υποδομών και αναπτυξιακές δράσεις.

735 εκατ. λίρες προορίζονται για λειτουργικές δαπάνες.

To σχέδιο χρηματοδότησης του ψευδοκράτους για το 2026 από Τουρκία

Οι εμπορικοί διάδρομοι

Πλήρως εναρμονισμένος ο κατοχικός ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν με την Τουρκία, ισχυρίζεται ότι η ενίσχυση των στρατιωτικών και γεωπολιτικών δεσμών της Κυπριακής Δημοκρατίας με ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδα και Ινδία ανήκει σε ένα πλέγμα που αφορά στη στρατηγική των μεταφορών και των εμπορικών διαδρομών, από το οποίο αποκλείονται η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι. Και από πού, όπως διευκρίνισε, αποκλείονται; Από τους κρίσιμους - παρατήρησε - ενεργειακούς και εμπορικούς σχεδιασμούς. Κάτι τέτοιο, τόνισε, «εντείνει την αστάθεια στην περιοχή». Συναφώς, λίγα εικοσιτετράωρα αργότερα, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, επισήμανε ότι η χώρα θα υπερασπιστεί με κάθε τρόπο τα δικά της δικαιώματα, καθώς και εκείνα των Τουρκοκυπρίων, και δεν θα δεχθεί τετελεσμένα.

Ασφάλεια και «μειωμένη κυριαρχία»…

Ο ισχυρισμός του κατοχικού ηγέτη είναι ότι οι αποφάσεις αυτές λήφθηκαν χωρίς να ερωτηθούν οι Τουρκοκύπριοι, δηλαδή χωρίς να συμμετάσχει ο ίδιος στις συμφωνίες ως Πρόεδρος χωριστής οντότητας - κράτους. Το ίδιο, παρατήρησε, συμβαίνει και με τη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου». Επί τούτου ανέφερε ότι η χρήση της από τρίτες χώρες επί τη βάσει συμφωνιών δημιουργεί νέα δεδομένα ασφάλειας, τα οποία επηρεάζουν ολόκληρο το νησί, χωρίς, όπως τόνισε, να επιλύουν το «φοβικό σύνδρομο» των Ελληνοκυπρίων. Αλλά, είπε, οδηγεί σε περαιτέρω εξάρτηση και απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων… Μια αντίληψη, που παραγνωρίζει ότι η ασφάλεια είναι συναφής με την ενίσχυση της κυριαρχίας στο πλαίσιο των συμμαχιών, ενώ, ταυτοχρόνως, προσεγγίζει αριστερές αντιλήψεις, που εκφράζονται στις ελεύθερες περιοχές από το ΑΚΕΛ και αντιτίθενται σε όποια στρατιωτική συνεργασία με τη Δύση και δη με τις ΗΠΑ.

Δορυφορική άποψη της Ναυτικής Βάσης στο Μαρί

Η Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» µε ένθετη φωτογραφία τα αµερικανικά ελικοφόρα αεροσκάφη V22-Osrpey. Η σύνθετη δορυφορική φωτογραφία είχε ληφθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης και του πολέµου στη Μέση Ανατολή. Αποτελεί αδιάψευστο µάρτυρα ότι η Βάση της Πάφου χρησιµοποιείται ήδη από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Το επόµενο βήµα είναι αυτό της αναβάθµισης