Η Κύπρος χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο
Η δημόσια συζήτηση των ημερών επικεντρώθηκε, δικαιολογημένα, στη στήριξη των νέων οικογενειών, στο δημογραφικό πρόβλημα, στο στεγαστικό και στις συντάξεις.
Πρόκειται για θέματα που απασχολούν καθημερινά χιλιάδες συμπολίτες μας. Νέα ζευγάρια που δυσκολεύονται να αποκτήσουν κατοικία. Γονείς που προσπαθούν να ανταποκριθούν στο αυξανόμενο κόστος ανατροφής των παιδιών τους. Συνταξιούχοι που αγωνιούν για το μέλλον και το επίπεδο διαβίωσής τους.Συνήθως αντιμετωπίζουμε αυτά τα ζητήματα ως ξεχωριστά προβλήματα. Κατά τη δική μου άποψη, όμως, αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις της ίδιας πρόκλησης.
Όταν ένας νέος άνθρωπος δεν μπορεί να αποκτήσει τη δική του κατοικία, αναβάλλει τη δημιουργία οικογένειας. Όταν δημιουργούνται λιγότερες οικογένειες, γεννιούνται λιγότερα παιδιά. Και όταν γεννιούνται λιγότερα παιδιά, αυξάνονται οι πιέσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και στην οικονομία συνολικά.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Κύπρος χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα συνδέει τη στέγαση, τη στήριξη της οικογένειας και τη βιωσιμότητα των συντάξεων.Το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι είναι η απόκτηση της πρώτης κατοικίας. Παρά την ανάπτυξη της οικονομίας, οι τιμές των ακινήτων και των ενοικίων έχουν αυξηθεί σε επίπεδα που δυσκολεύουν χιλιάδες νέους ανθρώπους να σχεδιάσουν το μέλλον τους.
Για τον λόγο αυτό προτείνω τη δημιουργία ενός Κοινωνικού Δανείου ύψους €50.000 για κάθε νέο ζευγάρι που αποκτά πρώτη κατοικία.
Πρόκειται για μια πρόταση που δεν περιορίζεται στη στήριξη της αγοράς κατοικίας. Αντιμετωπίζει ταυτόχρονα και το δημογραφικό πρόβλημα. Το δάνειο θα συνδέεται με τη δημιουργία οικογένειας. Με τη γέννηση του πρώτου παιδιού θα καθίσταται άτοκο. Με τη γέννηση του δεύτερου παιδιού θα διαγράφεται το 50% του ποσού. Και με τη γέννηση του τρίτου παιδιού θα διαγράφεται το υπόλοιπο ποσό.
Με αυτόν τον τρόπο το κράτος δεν επιδοτεί απλώς μια αγορά κατοικίας. Επενδύει στο μέλλον του τόπου, στηρίζει τη νέα οικογένεια και δημιουργεί πραγματικά κίνητρα για αύξηση των γεννήσεων. Παράλληλα, θεωρώ ότι η στήριξη της οικογένειας πρέπει να γίνει κεντρικός άξονας της οικονομικής πολιτικής.
Η καθιέρωση οικογενειακού αφορολόγητου ύψους €5.000 για κάθε παιδί, η ουσιαστική αύξηση της φοιτητικής χορηγίας και η επικαιροποίηση των εισοδηματικών κριτηρίων αποτελούν παρεμβάσεις που μπορούν να στηρίξουν ουσιαστικά τη μεσαία τάξη, η οποία συχνά βρίσκεται εκτός των περισσότερων σχεδίων στήριξης.
Ταυτόχρονα, οφείλουμε να ανοίξουμε μια σοβαρή συζήτηση για το μέλλον του συνταξιοδοτικού μας συστήματος. Η ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων συντάξεων είναι αναγκαία. Πρέπει όμως να γίνει με τρόπο που να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και χωρίς νέες επιβαρύνσεις για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Πιστεύω επίσης ότι, πέραν των εισφορών και των ετών εργασίας, αξίζει να εξεταστεί ένας ακόμη παράγοντας: η συμβολή μιας οικογένειας στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα θα είναι οι εργαζόμενοι που θα χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις του αύριο. Η ανατροφή παιδιών δεν αποτελεί μόνο προσωπική επιλογή. Αποτελεί και κοινωνική προσφορά.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης θα μπορούσε να εξεταστεί η παροχή πρόσθετων συνταξιοδοτικών κινήτρων σε γονείς που ανέθρεψαν παιδιά και συνέβαλαν στη διατήρηση της δημογραφικής και οικονομικής ισορροπίας της χώρας.
Η Κύπρος δεν χρειάζεται αποσπασματικές πολιτικές. Χρειάζεται μια συνεκτική στρατηγική που να δίνει στους νέους τη δυνατότητα να αποκτήσουν σπίτι, στις οικογένειες τη σιγουριά να αποκτήσουν παιδιά και στους συνταξιούχους την προοπτική μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Το μέλλον της χώρας δεν θα κριθεί μόνο από τους ρυθμούς ανάπτυξης ή τους δημοσιονομικούς δείκτες. Θα κριθεί από το αν οι νέοι άνθρωποι θα συνεχίσουν να πιστεύουν ότι μπορούν να χτίσουν τη ζωή τους στην Κύπρο.
Και αυτή είναι μια ευθύνη που αφορά όλους μας.
* Οικονομολόγος, μέλος του Π.Γ. του ΔΗΣΥ
