Ορμούζ: Τα νέα δεδομένα της σύγκρουσης που απειλεί να αλλάξει τους κανόνες της παγκόσμιας ναυτιλίας

Για δεκαετίες, τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνταν μια διεθνής θαλάσσια αρτηρία, από την οποία διέρχεται καθημερινά μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών ενέργειας. Σήμερα, όμως, η περιοχή δεν αποτελεί μόνο στρατιωτικό μέτωπο. Μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης, με άμεσες συνέπειες για τη διεθνή ναυτιλία.

Η κλιμάκωση της κρίσης ανάμεσα στο Ιράν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχει επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε θεωρητικό: μπορεί ένα κράτος να ελέγχει ποιος περνά από μια διεθνή θαλάσσια οδό και με ποιους όρους;

Η Τεχεράνη επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της στα Στενά, προβάλλοντας ως επιχείρημα την ανάγκη διασφάλισης της ναυσιπλοΐας. Στο πλαίσιο αυτό έχει δημιουργήσει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου τα εμπορικά πλοία καλούνται να συντονίζουν τις διελεύσεις τους με τις ιρανικές αρχές. Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι πρόκειται για μέτρο ασφαλείας, όμως αρκετές δυτικές κυβερνήσεις και παράγοντες της ναυτιλιακής αγοράς θεωρούν ότι πρόκειται για ένα βήμα προς την εδραίωση ελέγχου σε μια διεθνή θαλάσσια δίοδο.

Το ζήτημα απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα όταν ξεκίνησε η συζήτηση γύρω από την πιθανότητα επιβολής οικονομικής επιβάρυνσης στα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ. Αν και οι σχετικές αναφορές προκάλεσαν αντικρουόμενες αντιδράσεις και δεν έχουν μετατραπεί σε μόνιμο καθεστώς, η ίδια η ιδέα θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική για τη ναυτιλιακή βιομηχανία.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο κόστος ενός ταξιδιού. Ειδικοί εκτιμούν ότι οποιοδήποτε σύστημα διοδίων ή υποχρεωτικών πληρωμών θα δημιουργούσε σοβαρά νομικά και ασφαλιστικά ζητήματα, ιδιαίτερα εάν οι πληρωμές κατέληγαν σε φορείς που βρίσκονται υπό διεθνείς κυρώσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα μπορούσαν να αρνηθούν την κάλυψη πλοίων που πραγματοποιούν τις συγκεκριμένες διελεύσεις, αυξάνοντας σημαντικά το επιχειρησιακό ρίσκο για πλοιοκτήτες και ναυλωτές.

Την ίδια στιγμή, η εμπορική κίνηση στα Στενά παραμένει αισθητά χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έναρξη της κρίσης. Οι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να αξιολογούν καθημερινά τα δεδομένα ασφαλείας, ενώ οι ναυλωτές υπολογίζουν το αυξημένο κόστος από τα πολεμικά ασφάλιστρα, τις καθυστερήσεις και την αβεβαιότητα που επικρατεί στην περιοχή.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο διακύβευμα δεν αφορά μόνο το Ορμούζ. Εάν παγιωθεί η αντίληψη ότι ένα κράτος μπορεί να επιβάλλει οικονομικούς όρους για τη διέλευση από ένα διεθνές στρατηγικό πέρασμα, τότε θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο με παγκόσμιες προεκτάσεις. Άλλες χώρες που ελέγχουν κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους θα μπορούσαν να επιχειρήσουν αντίστοιχες κινήσεις, αλλάζοντας τις ισορροπίες στο διεθνές εμπόριο.

Για τη ναυτιλία, η εξέλιξη αυτή ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη ακόμη και από τις ίδιες τις πολεμικές επιχειρήσεις. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο ποιος ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, αλλά αν θα διατηρηθεί η αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας που αποτελεί θεμέλιο του παγκόσμιου εμπορίου εδώ και πολλές δεκαετίες.

Πηγή: newmoney.gr