Ποιος είναι ο Μπαρμπαρόσα

Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος που εισέβαλε και αλωνίζει προκλητικά εδώ και μερικούς μήνες στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) φέρει το όνομα «HΑYREDDIN BARBAROSA PASA». Ποιος όμως είναι ο περιβόητος «Μπαρμπαρόσα»; Ιδού μερικές πληροφορίες. Ο Χαΐρ αντ Ντιν (Khair ad Din) (περ. 1475-4 Ιουλίου 1546) ήταν ναύαρχος ελληνικής καταγωγής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και κουρσάρος των ακτών της Μπαρμπαριάς (σημερινής Αλγερίας). Ήταν γενικώς γνωστός ως Μπαρμπαρόσα («Κοκκινογένης») για τους Ευρωπαίους και Μπάρμπαρος Χαϊρεντίν Πασάς ανάμεσα στους Τούρκους. Το όνομά του στην τουρκική γλώσσα ήταν Χιζίρ Μπιν Γιακούπ από το Αραβικό Χιντρίμπν Γιάκουμπ.

Ο Χαϊρεντίν γεννήθηκε στον Παλαιόκηπο Γέρας στη Λέσβο. Ο πατέρας του ήταν σπαχής ονόματι Γιακούπ και η μητέρα του Ελληνίδα χριστιανή από τη Λέσβο, ονόματι Κατερίνα. Αρκετοί ιστορικοί θεωρούν πιθανό ότι και ο πατέρας του ήταν Έλληνας Γενίτσαρος και καταγόταν από τα Γιαννιτσά. Ο Μπαρμπαρόσα θεωρείται ο κατεξοχήν οργανωτής του οθωμανικού στόλου, στον οποίο κατείχε τον βαθμό του ναυάρχου. Αργότερα έγινε σουλτάνος του Αλγερίου και τελικά Μπεϊλέρ Μπέης (Αρχιμπέης) του Αιγαίου, ένα από τα μεγαλύτερα οθωμανικά αξιώματα. Κατά τη διάρκεια των κατακτητικών και αρπακτικών επιδρομών του ο Μπαρμπαρόσα έστειλε τους Τούρκους και Αλγερινούς πειρατές του ενάντια πολλών νησιών του Αιγαίου, ειδικά στις Κυκλάδες, καθώς και στα Κύθηρα, στην περιοχή του Τσιρίγου.

Αυτό που επακολούθησε ήταν η ερήμωση του νησιού. Λέγεται ότι σκοτώθηκαν 7.000 άμαχοι και οι υπόλοιποι πουλήθηκαν ως σκλάβοι, ενώ εκείνοι που κατόρθωσαν να διαφύγουν κρύφτηκαν στα βουνά ή πέρασαν στην Πελοπόννησο. Ακόμα και σήμερα στην πρωτεύουσα του νησιού, τον Άγιο Δημήτριο, γνωστή έως Παλαιοχώρα, είναι διακριτά τα ίχνη της ερήμωσης από εκείνη την πειρατική λαίλαπα. Η περιγραφή των προσωπικών του Μπαρμπαρόσα μάς έρχεται από τον καπετάνιο Μουχλίς Εργκίν του Τουρκικού Ναυτικού Μουσείου (Άγκυρα, Δεκέμβριος 1998).

Ο Μπαρμπαρόσα ήταν έξυπνο, φωτεινό μυαλό με τάσεις παρωδίας και είχε εντυπωσιακό τρόπο ομιλίας. Ήταν ευέλικτο μυαλό στη ναυτική δράση και αγαπούσε τους υφισταμένους του, φρόντιζε δε να τους εκπαιδεύει καλά. Κάποτε είχε πει για τον μαθητή του Τουργκούτ ότι «ο Turgut είναι καλύτερος από μένα». Πολλοί από τους μαθητές του έγιναν Διοικητές ναυτικών μονάδων αργότερα. Είχε το χάρισμα να λέει ανέκδοτα. Σωματικά, ο Μπαρμπαρόσα είχε σκούρα όψη, μέσο ύψος και ήταν ευτραφής.

Οι βλεφαρίδες, τα μαλλιά, τα γένια, τα ενωμένα φρύδια ήταν πλούσια και αρκετά κόκκινα. Η κόρη του καπετάνιου Τουργκούτ Ρέις ήταν παντρεμένη με τον γιο του. Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, μπορούμε να υποθέσουμε πως ήταν παντρεμένος, αλλά δεν υπάρχει καμιά πηγή αναφέροντας τα πραγματικά στοιχεία. Μιλούσε πέντε κύριες γλώσσες της Μεσογείου, την ελληνική, την αραβική, την ισπανική, την ιταλική και τη γαλλική. Αγαπούσε τη μουσική. Έγινε διάσημος στην ιστορία χάρις στη νίκη του στη Ναυμαχία της Πρέβεζας το 1538, όπου νίκησε τη Χριστιανική εξαεθνική αρμάδα υπό τον Γενοβέζο Αντρέα Ντόρια.

Το μαυσωλείο του βρίσκεται στο Ναυτικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης, όπως και πίνακας ζωγραφικής από τη Ναυμαχία. Το άγαλμά του δεσπόζει στην πλατεία δίπλα στο ναυτικό μουσείο, στο πίσω μέρος του οποίου υπάρχει χαραγμένο ποίημα προς τιμή του. Επίσης πορτρέτο του 16ου αιώνα βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Όπως είναι γνωστό, η δική μας πλευρά αποχώρησε από τις «συνομιλίες» λόγω ακριβώς της εισβολής του «Μπαρμπαρόσα» στην κυπριακή ΑΟΖ και της έκδοσης από την Τουρκία της ναυτικής οδηγίας NAVTEX.

Οι Τούρκοι όχι μόνον δεν θα ανακρούσουν πρύμνη, δηλαδή να αποσύρουν το «Μπαρμπαρόσα» και τη NAVTEX, αλλά εξήγγειλαν ότι θα παραγγείλουν και θα αγοράσουν πλωτή εξέδρα γεωτρήσεων ή θα κατασκευάσουν οι ίδιοι, αν φυσικά διαθέτουν την τεχνογνωσία για τον σκοπό αυτό - με αυτές τις κινήσεις επιδιώκουν να είναι κυρίαρχοι στον Βορρά (θάλασσα και έδαφος) και συνεταίροι στον Νότο κατά τον ίδιο τρόπο. Η απάντησή μας πρέπει να είναι άμεση. Χαρτογράφηση της κυπριακής ΑΟΖ στα βόρεια παράλια και κατάθεση των συντεταγμένων στον ΟΗΕ και σε όλους τους αρμοδίους προς τούτο διεθνείς οργανισμούς με βάση το «δίκαιο της θαλάσσης».
Υ.Γ. Ενθυμείστε εκείνο που ξεστόμισε ο Ανδρέας Γ. Παπανδρέου όταν ήταν Πρωθυπουργός και το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Χόρα» σεργιάνιζε στο Αιγαίο; Είπε «Βυθίσατε το Χόρα». Τώρα λοιπόν... βυθίσατε το «Μπαρπαρόσα».
ΑΝΔΡΕΑΣ Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Πρώην συνδικαλιστής