Ο διαχωρισμός της ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου -Τουρκίας στις συνομιλίε

Ο διαχωρισμός της ΑΟΖ μεταξύ Κύπρου -Τουρκίας στις συνομιλίες για τα θέματα ασφάλειας
Διάχυτη είναι η εντύπωση στην κοινή γνώμη αλλά και σε μεγάλο μέρος του πολιτικού κόσμου ότι με τη λύση του Κυπριακού θα επιλυθεί και το ζήτημα της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, αφού για το θέμα αυτό υπάρχει η σύγκλιση Χριστόφια - Ταλάτ, σύμφωνα με την οποία τα ζητήματα ερευνών και εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της Κύπρου θα τα διαχειρίζεται η κεντρική Κυβέρνηση.

Εκείνο όμως που δεν διευκρινίζεται, είναι σε ποια ΑΟΖ αναφέρεται η σύγκλιση, αφού η ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας που υπάρχει μέχρι σήμερα, είναι αυτή μεταξύ Κύπρου - Αιγύπτου, Κύπρου - Ισραήλ και Κύπρου - Λιβάνου. ( Όπως είναι γνωστό, η ΑΟΖ, σε αντίθεση με την υφαλοκρηπίδα που υπάρχει εξ υπαρχής, θα πρέπει να ανακηρυχθεί από το κράτος με ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Και η Κύπρος έχει κηρύξει ΑΟΖ μόνο στο νότιο τμήμα).

Η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη το σφάλμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να μην ανακηρύξει ολόκληρη την ΑΟΖ που της επιμερίζει το διεθνές δίκαιο και προκειμένου να ικανοποιήσει τόσο τους ενεργειακούς της σχεδιασμούς όσο και τις στρατηγικές της επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, προέβη σε δύο σημαντικές κινήσεις. Στον δυτικό τομέα, χρησιμοποιώντας την ίδια επιχειρηματολογία με αυτήν που χρησιμοποιεί στο Αιγαίο, ότι δηλαδή η υφαλοκρηπίδα στην περιοχή αυτή είναι προέκταση της τουρκικής, διαχώρισε την υφαλοκρηπίδα μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Αιγύπτου και οικειοποιήθηκε, παράνομα, ολόκληρο το δυτικό τμήμα της κυπριακής ΑΟΖ, στο οποίο περιλαμβάνεται και το 30% περίπου των οικοπέδων 4, 5, 6, 7 και 1.

Η γραμμή διαχωρισμού, όπως τη χάραξε η Τουρκία, δεν είναι τυχαία. Κατευθυνόμενη δυτικά, συναντά στο ανατολικό άκρο της Κρήτης τον 25ο μεσημβρινό, που αποτελεί και το όριο των διεκδικήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο. Με τον διαχωρισμό που έκαμε η Τουρκία, δικαιολογεί και τις διεκδικήσεις στην ελληνική ΑΟΖ του Καστελορίζου, της Ρω και της Στρογγύλης, και καταργεί, ταυτόχρονα, τα θαλάσσια σύνορα των ΑΟΖ Κύπρου και Ελλάδας.

Στον δε βόρειο τομέα, με συμφωνία που υπέγραψε η Τουρκία το 2011 με το ψευδοκράτος, διαχώρισαν την υφαλοκρηπίδα από τον Απόστολο Ανδρέα μέχρι και τον Ακάμα, με την Τουρκία να παίρνει το 70% και το ψευδοκράτος το 30%!

Με λίγα λόγια, εάν θεωρήσουμε ότι η σύγκλιση Χριστόφια - Ταλάτ για διαχείριση του φυσικού αερίου από την κεντρική Κυβέρνηση αφορούσε τα 13 οικόπεδα της Κ.Δ., αλλά και το 30% που άφησε με τη συμφωνία που έκαμε η Τουρκία με το ψευδοκράτος, αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα συνεχίσει και μετά τη λύση του Κυπριακού να διεκδικεί και ταυτόχρονα να εκμεταλλεύεται το φυσικό αέριο της ΑΟΖ της Κύπρου που παράνομα οικειοποιήθηκε στα δυτικά και βόρεια, η έκταση της οποίας ανέρχεται στο 40% περίπου της συνολικής κυπριακής ΑΟΖ.

Σε περίπτωση λύσης του Κυπριακού, ο διαχωρισμός της ΑΟΖ μεταξύ της ομόσπονδης Κύπρου και Τουρκίας θα πρέπει να γίνει -σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο- με συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών και, σε περίπτωση που δεν συμφωνήσουν, να προσφύγουν σε διεθνές διαιτητικό δικαστήριο. Λαμβάνοντας υπόψη, όμως, το γεγονός ότι η Τουρκία, όπως απέδειξε με τη συμπεριφορά της εδώ και μισό αιώνα περίπου στο Αιγαίο, δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιον ότι, στον δυτικό τομέα, δεν πρόκειται να υποχωρήσει και να περιορίσει την υφαλοκρηπίδα της στα όρια που καθορίζει το διεθνές δίκαιο.

Και τούτο, διότι, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, η επιχειρηματολογία που χρησιμοποιεί στις διεκδικήσεις της στη δυτική ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως αυτή περιλαμβάνεται και σε επιστολή που έστειλε ο αντιπρόσωπος της Τουρκίας Φ. Σινιρίογλου στον ΓΓ των ΗΕ τον περασμένο Απρίλιο, συμπίπτει με αυτή που χρησιμοποιεί για τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο. ( Ότι δηλαδή η υφαλοκρηπίδα μέχρι τον 25ο μεσημβρινό αποτελεί προέκταση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας).

Εάν η Τουρκία υποχωρήσει στην ανατολική μεσόγειο, σημαίνει ότι εξασθενεί η θέση της στο Αιγαίο και ενισχύεται αυτή της Ελλάδας. Εάν, πάλιν, η ομόσπονδη Κύπρος αποδεχθεί τις παρούσες αξιώσεις της Τουρκίας, σημαίνει ότι συντάσσεται με την τελευταία στις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και εξασθενεί τη θέση της Ελλάδας. Γι’ αυτό, επισημαίνουμε το πόσο δύσκολη θα είναι η επίλυση του διαχωρισμού της ΑΟΖ μεταξύ της ομόσπονδης Κύπρου και της Τουρκίας.

Εάν υπάρξει λύση του Κυπριακού η οποία να αφήνει σε εκκρεμότητα δύσκολα προβλήματα όπως το πιο πάνω, η βιωσιμότητά της θα είναι αμφίβολη. Εάν η Κυπριακή Δημοκρατία κατέρρευσε το 1964, εξαιτίας πολύ πιο εύκολων προβλημάτων (χωριστοί δήμοι, προϋπολογισμοί κ.λπ.), δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς τι θα γίνει με την ομόσπονδη Κύπρο, εάν το ζήτημα των διεκδικήσεων της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ συνεχίζει να υπάρχει και μετά τη λύση του Κυπριακού.

Για τους παραπάνω λόγους έχουμε την άποψη ότι το θέμα των διεκδικήσεων της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου θα πρέπει να μπει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όχι βέβαια στη συζήτηση των εσωτερικών θεμάτων, αλλά στη συζήτηση των θεμάτων ασφάλειας. Το θέμα, άλλωστε, καταπάτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων μιας χώρας, είναι καθαρά θέμα ασφάλειας.

Δεν μπορεί να απαιτούμε αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το χερσαίο έδαφος και να αδιαφορούμε για τις τουρκικές φρεγάτες που κατέχουν το 40% περίπου της κυπριακής ΑΟΖ, απαγορεύοντας στην Κυπριακή Δημοκρατία να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Εξυπακούεται, βέβαια, ότι στις συνομιλίες για τα θέματα ασφάλειας δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία διαχωρισμού της ΑΟΖ, διότι αυτό πρέπει να γίνει μετά τη συγκρότηση του νέου κράτους, όμως θα μπορεί να υπάρξει κάποια προσυμφωνία πάνω στις αρχές που θα διέπουν τη διαδικασία διαχωρισμού, σύμφωνα με τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, αν αφεθεί το ζήτημα αυτό να επιλυθεί μετά τη λύση του Κυπριακού, τότε η θέση της ομόσπονδης Κύπρου δεν θα είναι τόσο ισχυρή, αφού θα υπάρχει Τούρκος αντιπρόεδρος με δικαίωμα βέτο και ο οποίος θα συντάσσεται, προφανώς, με το μέρος της Τουρκίας, παρά της ομόσπονδης Κύπρου.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΕΝΤΑΡΑΣ
Αντιστράτηγος ε.α.