Αναλύσεις

Ψάχνουν βελτιώσεις για στεγαστικές επιδοτήσεις εκτοπισμένων

Ποιοι οι δικαιούχοι και τα εισοδηματικά κριτήρια των στεγαστικών σχεδίων των εκτοπισμένων

Τρόπους περαιτέρω μείωσης του χρόνου που απαιτείται για την εξέταση των αιτήσεων σε σχέση με τις στεγαστικές επιδοτήσεις προς εκτοπισμένους επεξεργάζεται η Βουλή. Το θέμα συζητήθηκε προ ημερών στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων, ωστόσο αναμένεται να επανέλθει σε 2-3 εβδομάδες υπό το φως και της πρότασης νόμου που κατέθεσε το ΑΚΕΛ, με την οποία ζητά όπως οι αιτήσεις των εκτοπισμένων εξετάζονται εντός μιας περιόδου έξι μηνών. Πάντως, η Κυβέρνηση, διά του Υπουργείου Εσωτερικών επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα ως προς τη σμίκρυνση του χρόνου εξέτασης των αιτήσεων, καθώς από 36 μήνες, ο χρόνος μειώθηκε σε 8 έως 12 μήνες.

Μιλώντας στη «Σημερινή» ο πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων της Βουλής Νίκος Κέττηρος ανέφερε ότι με την πρόταση του το ΑΚΕΛ ζητά όπως οι αιτήσεις εξετάζονται σε μια χρονική περίοδο έξι μηνών, καθώς ο ένας χρόνος που απαιτείται σήμερα κρίνεται αρκετά μεγάλο διάστημα. Αντιλαμβανόμαστε, όπως είπε, το γεγονός ότι υπάρχει υποστελέχωση στα αρμόδια τμήματα, ωστόσο θα πρέπει την ίδια ώρα ν’ αντιληφθούμε και το γεγονός ότι οι εκτοπισμένοι που αιτούνται για στεγαστικές επιδοτήσεις δεν έχουν τα χρήματα από μόνοι τους να προχωρήσουν με την ανέγερση κατοικίας και κανένας επιχειρηματίας ανάπτυξης γης ή άλλος επαγγελματίας δεν θα προχωρήσει με την ανέγερση του σπιτιού τους αν δεν έχει ενώπιόν του τουλάχιστον ένα χαρτί που να επιβεβαιώνει ότι έχει εγκριθεί η αίτησή του από το κράτος.

Αύξηση ενοικίων

Την ίδια ώρα, ο κ. Κέττηρος έδωσε και μιαν άλλη διάσταση του θέματος, επισημαίνοντας ότι, μέχρι να εγκριθούν οι αιτήσεις τους, οι εκτοπισμένοι αναγκάζονται να επιλέγουν τα ενοίκιο, με αποτέλεσμα από τη μια να αυξάνεται η ζήτηση και από την άλλη να ανεβαίνουν προς τα πάνω και οι τιμές. Είναι γνωστό, σημείωσε, πού έχουν φτάσει οι τιμές των ενοικίων κυρίως σε Λευκωσία και Λεμεσό. Με τη σμίκρυνση της περιόδου εξέτασης των αιτήσεων των εκτοπισμένων, σημείωσε, δεν θα επιλύσουμε το πρόβλημα των υψηλών ενοικίων, αλλά ίσως να είναι μια παράμετρος για μια μικρή έστω μείωση. Πάντως, ο κ. Κέττηρος προειδοποίησε ότι όσο δεν λύνεται το πρόβλημα, αυτό θα διογκώνεται και οι αιτήσεις που θα βρίσκονται υπό εξέταση ολοένα και θα αυξάνονται.

Παράλληλα, ο πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων έβαλε στο τραπέζι το ενδεχόμενο να υποβάλλονται ηλεκτρονικά οι αιτήσεις και, μάλιστα, όσοι τις υποβάλουν με αυτόν τον τρόπο να έχουν όφελος τη συντομότερη εξέταση της αίτησής τους. Να υπάρχει η επιλογή της αίτησης με το χαρτί, όπως ισχύει και σήμερα, αλλά να δοθεί μια, κατά κάποιον τρόπο επιβράβευση, σε όσους την υποβάλουν ηλεκτρονικά, με τη μείωση του χρόνου εξέτασης.

Υπενθυμίζεται ότι στην τελευταία συνεδρία της Επιτροπής Προσφύγων της Βουλής παρευρέθη η διευθύντρια της Υπηρεσία Μέριμνας Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων, Μαρία Αδαμίδου, η οποία ανέφερε πως ο μέσος χρόνος επεξεργασίας των αιτήσεων ανέρχεται σε 8 με 12 μήνες, ο οποίος, δεδομένου του μεγάλου αριθμού των αιτήσεων, οι οποίες από 1.200 ανά έτος έφτασαν τις σχεδόν 2.000 το 2021, αλλά και της μείωσης του προσωπικού, κρίνεται ικανοποιητικός, προσθέτοντας πως μέχρι το τέλος του χρόνου θα έχουν εξεταστεί όλες οι αιτήσεις του 2021 για στεγαστικά σχέδια, ενώ δεν εκκρεμούν αιτήσεις για επιδιορθώσεις. Επιπλέον, ανέφερε πως ο προϋπολογισμός των στεγαστικών σχεδίων μέριμνας το 2022 ανήλθε σε σχεδόν 50 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσιος του αντίστοιχου της περιόδου 2016-2019, και με ποσοστό απορρόφησης 102%.

Βοήθεια €140 εκατ.

Με αφορμή τη συζήτηση στη Βουλή αλλά και τα δημοσιεύματα που ακολούθησαν τοποθετήθηκε επί του θέματος και το αρμόδιο Υπουργείο Εσωτερικών. Σε ανακοίνωση που εξέδωσε, σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι γύρω στους 9.000 δικαιούχους με οικονομική βοήθεια ύψους €140 εκατομμυρίων έχουν επωφεληθεί μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2022 με την εφαρμογή του αναθεωρημένου σχεδίου παροχής οικονομικής ενίσχυσης για στέγαση εκτοπισθέντων και παθόντων που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 3/7/2019. Όπως σημειώνει, αυξήθηκαν σημαντικά οι πιστώσεις για τα εν λόγω σχέδια, ενώ υπήρξε μεγάλη μείωση στον χρόνο αναμονής εξέτασης των αιτήσεων.

«Παρά τον διπλασιασμό των αιτήσεων τα τρία τελευταία έτη 2019-2022 λόγω των αυξημένων κινήτρων, έχει επιτευχθεί μεγάλη μείωση στον χρόνο αναμονής της εξέτασης των αιτήσεων», προσθέτει. Αναφέρει επίσης ότι οι διαθέσιμες πιστώσεις στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών «έχουν αυξηθεί σημαντικά για τα εν λόγω σχέδια, με το 2022 να φθάνουν σχεδόν τα 50 εκ. ευρώ σε σχέση με τα 25 εκ. ευρώ που ήταν διαθέσιμα το 2019». Σε ό,τι αφορά το σχέδιο επιδότησης ενοικίου, το Υπουργείο Εσωτερικών αναφέρει πως δαπανήθηκαν €25 εκ. για την τελευταία 4ετία, με τον χρόνο εξέτασης των αιτήσεων να μειώνεται από τους 8 στους 2 μήνες.



Τα στεγαστικά σχέδια

Πέραν των πιο πάνω, καλό θα ήταν να δούμε ποιοι δικαιούνται τα επιδόματα, όσον αφορά τα στεγαστικά σχέδια. Συγκεκριμένα, για τα στεγαστικά σχέδια που εφαρμόζει η Υπηρεσία Μερίμνης Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων (ΥΜΑΠΕ) υπάρχουν καθορισμένα εισοδηματικά κριτήρια ανάλογα της σύνθεσης της οικογένειας και του ύψους του συνολικού ετήσιου οικογενειακού εισοδήματος ως ακολούθως:

Α. Για αιτήσεις για τα στεγαστικά σχέδια για (ι) αγορά διαμερίσματος/κατοικίας και (ιι) ανέγερση κατοικίας σε ιδιόκτητο οικόπεδο.

Καθορισμός εισοδηματικού κριτηρίου: Μονήρες άτομο μέχρι 25.000 ευρώ, ζεύγος (οικογένεια δύο ατόμων) ή μονογονεϊκή οικογένεια μέχρι 45.000 ευρώ, οικογένεια τριών ατόμων μέχρι 50.000 ευρώ, οικογένεια τεσσάρων ατόμων μέχρι 55.000 ευρώ, οικογένεια πέντε ή περισσοτέρων ατόμων μέχρι 65.000 ευρώ.

Καθορισμός ύψους οικονομικής βοήθειας: Μονήρες άτομο μέχρι 20.000 ευρώ, ζεύγος (οικογένεια δύο ατόμων) μέχρι 30.000 ευρώ, οικογένεια με τέκνα ή μονογονεϊκή οικογένεια μέχρι 35.000 ευρώ, πολύτεκνοι (4 και άνω τέκνα) μέχρι 40.000 ευρώ.

Β. Για αιτήσεις από οργανικές οικογένειες και μονήρη άτομα για το στεγαστικό σχέδιο επιδιόρθωσης ιδιόκτητης κατοικίας, νοουμένου ότι η εν λόγω κατοικία είναι πέραν των 20 ετών και οι αιτητές δεν έλαβαν προηγουμένως άλλη στεγαστική βοήθεια.

Καθορισμός εισοδηματικού κριτηρίου και αντιστοιχία ύψους οικονομικής βοήθειας για το στεγαστικό σχέδιο επιδιόρθωσης κατοικίας:

- Για μονήρη άτομα με ύψος εισοδήματος μέχρι 25.000 ευρώ το ύψος της οικονομικής βοήθειας φτάνει μέχρι τις 10.000 ευρώ

- Για οργανική οικογένεια με ύψος εισοδήματος μέχρι 45.000 ευρώ το ύψος της οικονομικής βοήθειας φτάνει μέχρι τις 12.500 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας μέριμνας του αρμόδιου Υπουργείου Εσωτερικών υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με τα στεγαστικά σχέδια, όσο και σε σχέση με την επιδότηση ενοικίου όσον αφορά τους δικαιούχους και τους τρόπους υποβολής αίτησης.