Μην αλλάξετε την ώρα!
Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Οκτώβρη, αναμένεται να αλλάξει στην Ευρώπη και σε αρκετά μέρη του υπόλοιπου κόσμου, η ώρα. Το ερώτημα είναι το τι εξυπηρετεί την Κύπρο, ένα νησί της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, και κατ’ επέκταση την Νοτιοανατολική Μεσόγειο, μια τέτοια αλλαγή; Πόσο ωφελείται ο Κύπριος και εν’ μέρη ο Ελλαδίτης πολίτης με αυτή την απότομη αλλαγή;
25 Οκτωβρίου ξημερώματα Κυριακής τα ρολόγια στις 4.00 θα γυρίσουν μια ώρα πίσω. Δηλαδή με μία κίνηση, αυτοματοποιημένη πια στα σύγχρονα κινητά, υπολογιστές, τηλεοράσεις, ρολόγια, η ώρα θα γίνει 3.00. Επομένως θα ξημερώνει και θα νυχτώνει μια ώρα νωρίτερα. Στην Κύπρο για παράδειγμα αντί να ξημερώνει γύρω στις 7.00 θα ξημερώνει από τις 6.00, και αντί να νυχτώνει στις 18.00 θα νυχτώνει στις 17.00. Είναι προς το συμφέρον της Κύπρου και εν μέρη της Ελλάδας (ξημερώνει και νυχτώνει λίγο αργότερα) αυτή η αλλαγή;
Η Κύπρος είναι ένα νησί με ήπιο κλίμα κατά τη διάρκεια του πενταμήνου Οκτωβρίου-Μαρτίου, που τηρείται η χειμερινή ώρα. Είναι ένας τουριστικός προορισμός που κερδίζει από το φως της μέρας. Υπηρεσίες και δραστηριότητες όπως χώροι εστίασης, θαλάσσια σπορ, σαφάρι, πεζοπορίες, υπαίθριες εκδηλώσεις, αθλητικές, πολιτιστικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες γίνονται καλύτερα και περισσότερες με το φως και τη ζεστασιά του ήλιου. Έχει μεγάλη διαφορά όλα αυτά να γίνονται μέχρι τις 18.00 από ότι να τερματίζονται με δική μας απόφαση στις 17.00. Τα ίδια βέβαια ισχύουν όχι μόνο σε επίπεδο τουρισμού αλλά και σε τοπικό επίπεδο. Όλες οι δραστηριότητες που θα μπορούσαν να τραβήξουν μία ώρα παραπάνω το απόγευμα, όπως όλες οι παραπάνω που αναφέραμε, αλλά και γεωργικές, κτηνοτροφικές, αλιείας, οικοδομικές, συντηρήσεις και επιδιορθώσεις ή άλλα έργα του κάθε Δήμου και Κοινότητας, μπαίνουν στο ράφι μία ώρα νωρίτερα.
Ποιο το όφελος λοιπόν; Μήπως κερδίζουμε κάτι που θα ξημερώνει νωρίτερα; Μάλλον όχι! Σχολεία, καταστήματα, υπηρεσίες δημόσιες και ιδιωτικές, αρχίζουν εργασίες από τις 7.30 το πρωί και μετά, δηλαδή μετά το ξημέρωμα και το πρώτο φως του ήλιου. Επομένως προς τι; Μήπως η Κύπρος και τουλάχιστον η Νότια Ελλάδα, έχουν βαρύ χειμώνα τέτοιο που το ξημέρωμα νωρίτερα θα βοηθούσε στην ουσιαστική εξοικονόμηση ενέργειας, τέτοιας που να δικαιολογείται η αλλαγή της ώρας; Έχουμε βαριές βιομηχανίες και βρισκόμαστε σε τέτοια γεωγραφική θέση που να δικαιολογείται η αλλαγή της ώρας;
Η αλλαγή της ώρας ωφελεί χώρες με ψυχρά κλίματα που βρίσκονται σε γεωγραφική θέση τέτοια που ο συνδυασμός κρύου κλίματος, αργού ξημερώματος και ύπαρξης βαριάς βιομηχανίας, να την δικαιολογούν, όπως π.χ. στη Γερμανία, Γαλλία ή Η.Β. Στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο η αλλαγή της ώρας όχι μόνο δεν έχει κανένα νόημα, αλλά αποβαίνει εις βάρος της οικονομίας του τόπου, και όχι μόνο.
Υπάρχουν χώρες που ήδη δεν αλλάζουν ποτέ την ώρα όπως η Ιαπωνία, η Κίνα, η Ρωσία, Αραβικές και Αφρικανικές χώρες. Οι χώρες αυτές έχουν αντιληφθεί ότι δεν ωφελούνται οικονομικά από την αλλαγή της ώρας, ενώ προτάσσουν και άλλους πολύ σημαντικούς λόγους όπως η σταθερότητα, η πρακτικότητα και η υγεία. Ειδικά για το τελευταίο, έρευνες, αλλά και τα ίδια τα βιώματά μας, δείχνουν ότι η απότομη αλλαγή της ώρας διαταράσσει το εσωτερικό βιολογικό ρολόϊ των 24 ωρών, με εμφανή συμπτώματα όπως κόπωση, υπνηλία, νευρικότητα, κακή διάθεση ή και κατάθλιψη.
Η Κύπρος, και εν’ μέρη η Ελλάδα, χώρες του ήλιου και του φωτός, δεν χρειάζονται αλλαγή ώρας. Αφήστε την ώρα σταθερή ως έχει για οικονομικούς, πρακτικούς και λόγους υγείας. Άλλωστε η εξοικονόμηση ενέργειας από την αλλαγή της ώρας αμφισβητείται πλέον από πολλές χώρες λόγω ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων και αλλαγής καταναλωτικών συνηθειών. Η Ισλανδία για παράδειγμα το έχει αντιληφθεί και έχει καταργήσει την αλλαγή της ώρας. Εμείς;
*Διεθνείς Σχέσεις | Γεωπολιτική της Ενέργειας
Διδακτορικό, Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου (2025)
