Αλλάζει ο χρόνος, όχι όμως και τα προβλήματα
Στο τέλος κάθε χρονιάς συνηθίζουμε να μιλάμε για αριθμούς, ρυθμούς ανάπτυξης και δείκτες. Όμως η πραγματική εικόνα μιας κοινωνίας φαίνεται αλλού: στο πώς ζει ο κόσμος καθημερινά. Στις κουβέντες στα σπίτια, στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές και στους δρόμους. Εκεί ο απολογισμός του 2025 είναι πιο ειλικρινής.
Ήταν μια χρονιά δύσκολη για πολλούς. Η ακρίβεια δεν ήταν απλώς ένας οικονομικός όρος, αλλά μια καθημερινή αγωνία. Το κόστος ζωής συνέχισε να πιέζει, η στέγη έγινε άπιαστο όνειρο για αρκετούς και η αβεβαιότητα εγκαταστάθηκε μόνιμα στη ζωή των νοικοκυριών. Για πολλούς συμπολίτες μας, το «να τα βγάλουμε πέρα» δεν ήταν υπερβολή, αλλά στόχος μήνα με τον μήνα.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πίεση που βιώνουν οι νέοι άνθρωποι. Νέοι που εργάζονται, σπουδάζουν, προσπαθούν, αλλά δυσκολεύονται να δουν μπροστά τους ένα καθαρό μονοπάτι. Η ανεξαρτησία, η δημιουργία οικογένειας, ακόμη και η παραμονή στην Κύπρο, δεν θεωρούνται πια αυτονόητες επιλογές. Όταν μια κοινωνία αρχίζει να συνηθίζει την ανασφάλεια των νέων της, τότε το πρόβλημα δεν είναι ατομικό, είναι συλλογικό και βαθιά πολιτικό.
Το χρέος μας απέναντι στη νέα γενιά δεν εξαντλείται σε εξαγγελίες. Αφορά συγκεκριμένες πολιτικές: προσιτή στέγη, αξιοπρεπείς μισθούς, σταθερές εργασιακές συνθήκες, παιδεία που ανοίγει προοπτικές. Αφορά όμως και κάτι εξίσου κρίσιμο: την εμπιστοσύνη. Την αίσθηση ότι η πολιτεία ακούει πριν αποφασίσει και σχεδιάζει με ορίζοντα, όχι με ημερομηνία λήξης.
Την ίδια στιγμή, η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται. Οι ανισότητες βαθαίνουν όταν δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα και οι ευάλωτες ομάδες δεν μπορούν να στηρίζονται μόνο σε προσωρινά μέτρα. Μια κοινωνία που αφήνει ανθρώπους στο περιθώριο, αργά ή γρήγορα, πληρώνει το τίμημα.
Η Λεμεσός αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτών των αντιφάσεων. Μια πόλη με έντονη οικονομική δραστηριότητα, ανάπτυξη και διεθνή παρουσία, αλλά και με σοβαρές κοινωνικές πιέσεις: κόστος στέγασης, κυκλοφοριακό, δημόσιους χώρους που δεν επαρκούν. Προκλήσεις που δεν είναι μόνο τοπικές, αλλά αντικατοπτρίζουν ευρύτερα ζητήματα που απασχολούν ολόκληρη την Κύπρο. Το ζητούμενο δεν είναι να ανακοπεί η πρόοδος, αλλά να αποκτήσει περιεχόμενο για τους πολλούς.
Αν κάτι μας δίδαξε το 2025, είναι ότι οι αντοχές της κοινωνίας δεν είναι ανεξάντλητες. Οι πολίτες δεν ζητούν θαύματα ούτε εύκολες υποσχέσεις. Ζητούν δικαιοσύνη, ειλικρίνεια και μια ξεκάθαρη κατεύθυνση. Ζητούν μια πολιτεία που δεν θεωρεί την πίεση, την ανασφάλεια και την κόπωση ως «νέα κανονικότητα».
Το 2026 που έρχεται δεν χρειάζεται ωραιοποιήσεις. Χρειάζεται καθαρές προτεραιότητες, πολιτικές με κοινωνικό αποτύπωμα και μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον πολίτη και την πολιτεία. Γιατί αν αποδεχθούμε ότι αυτή η κατάσταση είναι φυσιολογική, τότε πράγματι κάτι δεν κάνουμε σωστά, και ήρθε η ώρα να το αλλάξουμε.
