Ο Δήμαρχος των δύο αληθειών

Υπάρχει ένας εύκολος τρόπος να καταλάβει κανείς πώς διοικείται σήμερα το κέντρο της πρωτεύουσας. Δεν χρειάζεται μελέτη της PwC, ούτε διαγνωστική προσέγγιση από το Λονδίνο. Αρκεί να βάλει δίπλα δίπλα τις δηλώσεις του Δημάρχου Λευκωσίας Χαράλαμπου Προύντζου, με τις ημερομηνίες τους. Το αποτέλεσμα δεν είναι πολιτική. Είναι σπαζοκεφαλιά.

Ο κ. Προύντζος δεν έχει πρόβλημα με τα λόγια. Έχει πρόβλημα με το γεγονός ότι τα λόγια του θυμούνται άλλοι.

Και για εμάς δεν πρόκειται για ακαδημαϊκή άσκηση. Πίσω από κάθε μετατεθειμένη ημερομηνία υπάρχει ένα κατάστημα που πληρώνει ενοίκιο χωρίς πελάτες, ένας εργαζόμενος που χάνει ώρες, ένας ιδιοκτήτης που βλέπει το ακίνητό του να αδειάζει. Η ασυνέπεια στο Δημαρχείο έχει κόστος, και το κόστος αυτό δεν το πληρώνει το Δημαρχείο.

“Δεν παρατηρήθηκαν μεγάλες καθυστερήσεις”

Ξεκινούμε από την οδό Τρικούπη. Η σύμβαση του 2023 προέβλεπε διάρκεια 16 μηνών. Στις 3 Ιανουαρίου 2025 ο Δήμαρχος δεσμευόταν δημόσια ότι το έργο θα ολοκληρωνόταν εντός του πρώτου τριμήνου του 2025. Τα εγκαίνια έγιναν στις 2 Ιουνίου 2026. Δεκαπέντε μήνες μετά τη δική του προθεσμία. Στο μεταξύ, επιχειρηματίες της οδού μιλούσαν δημόσια για απολύσεις προσωπικού και χαμένη πελατεία.

Και τι δήλωσε ο Δήμαρχος για όλα αυτά; Στη συνεδρία του Δημοτικού Συμβουλίου της 22ας Ιανουαρίου 2026, όπως καταγράφεται στα επικυρωμένα πρακτικά, ότι στα έργα του Δήμου «δεν παρατηρήθηκαν μεγάλες καθυστερήσεις», με μόνη εξαίρεση την οδό Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Αν δεκαπέντε μήνες δεν είναι «μεγάλη καθυστέρηση», θα ήταν χρήσιμο να μας πει ο Δήμαρχος πόσοι μήνες είναι. Οι καταστηματάρχες της Λήδρας και της Ονασαγόρου, που ετοιμάζονται να ζήσουν την ίδια εμπειρία, δικαιούνται να ξέρουν από τώρα με ποια μονάδα μέτρησης δουλεύει ο Δήμος.

Πρώιμο στάδιο ή βιασύνη; Αναλόγως την ημέρα

Τον Ιούλιο του 2026 οι επαγγελματίες του ιστορικού κέντρου διαφώνησαν με την προκαταρκτική πρόταση για την ανάπλαση των πεζοδρόμων. Η απάντηση του Δημάρχου, στις 8 Ιουλίου, η αντίδραση είναι “πρόωρη”, γιατί ο σχεδιασμός δεν έχει ολοκληρωθεί και θα προηγηθούν δημόσιοι διάλογοι. Οι ημερομηνίες για τους τέσσερεις θεματικούς διαλόγους, μας είπε, θα ανακοινώνονταν “εντός των επόμενων εβδομάδων”.

Μία εβδομάδα αργότερα, στις 15 Ιουλίου, ο ίδιος Δήμαρχος δήλωνε ότι τα έργα “δεν μπορούν να καθυστερήσουν”, γιατί η χρηματοδότηση έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα.

Ας το ξεκαθαρίσουμε. Όταν διαφωνούν οι επαγγελματίες, είναι νωρίς. Όταν ζητούν χρόνο για πραγματική διαβούλευση, είναι αργά. Ο χρόνος στο Δημαρχείο δεν κυλά. Προσαρμόζεται.

Όσο για τις “επόμενες εβδομάδες”, πέρασαν τρεις μήνες. Μέχρι τις 8 Οκτωβρίου δεν εντοπίστηκε καμία δημόσια ανακοίνωση ημερομηνιών για τους θεματικούς διαλόγους. Οι εβδομάδες του κ. Προύντζου είναι προφανώς πιο μακριές από τις δικές μας.

“Δεν θα ληφθούν μονομερείς αποφάσεις”

Τον Δεκέμβριο του 2025 ο Δήμαρχος δεσμεύτηκε ότι για τη Λήδρα και την Ονασαγόρου “δεν θα ληφθούν μονομερείς αποφάσεις”. Ωραία φράση, ας δούμε τι ακολούθησε!

Ο Δήμος προσέλαβε την PwC για να σχεδιάσει τη δομή του δημόσιου διαλόγου. Το επιβεβαίωσε ο ίδιος ο Δήμαρχος στον Τύπο. Πόσο κόστισε η ανάθεση και με ποια διαδικασία έγινε, δεν μας έχει πει. Ο Δήμος μιλά για “εξειδικευμένους συμβούλους”. Οι δημότες που πληρώνουν τον λογαριασμό δεν δικαιούνται να μάθουν ούτε το ποσό;

Στις 25 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε, κατά τα δημοσιεύματα, η διαβούλευση με ομάδες ενδιαφερομένων. Στο μεταξύ, η Πλατφόρμα κατέθεσε στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 γραπτή, κοστολογημένη και τεκμηριωμένη Πρόταση για ήπια ανάπλαση των πεζοδρόμων. Η Πρόταση παραμένει αναπάντητη.

Και στις 12 Σεπτεμβρίου, μιλώντας για το Τοπικό Σχέδιο, ο Δήμαρχος μάς πληροφορούσε ότι “η συμμετοχή είναι ένδειξη κοινωνικής υγείας”. Συμφωνούμε. Γι' αυτό ρωτάμε: πώς είναι η υγεία μιας διαβούλευσης στην οποία οι γραπτές προτάσεις των ανθρώπων που θα πληρώσουν το κόστος των έργων μένουν στο συρτάρι;

Τα €10,8 εκατ. που “δεν είναι λίγα”

Όταν οι επαγγελματίες είπαν ότι ο προϋπολογισμός δεν φτάνει για μια πραγματική ανάπλαση, ο Δήμαρχος απάντησε ότι τα €10,8 εκατ. “δεν είναι περιορισμένα” για τις προσόψεις και τους πεζοδρόμους.

Ας κάνουμε την πρόσθεση που δεν έκανε ο Δήμος. Με βάση τα ποσά που έχουν δημοσιευθεί για τις τρεις φάσεις του έργου, περίπου €4,9 εκατ. πλέον ΦΠΑ πηγαίνουν στις προσόψεις. Για τους ίδιους τους δρόμους, δηλαδή την πλακόστρωση, τα δίκτυα, τον φωτισμό, το πράσινο και τα όμβρια, προβλέπονται €5,5 εκατ. πλέον ΦΠΑ. Τόσα χρήματα, για την καρδιά της εμπορικής Λευκωσίας και τις παρόδους της.

Και η Φάση Β΄ των προσόψεων; Τον Μάρτιο ανακοινώθηκε έναρξη τον Ιούλιο του 2026. Τον Σεπτέμβριο έγινε Οκτώβριος. Μέχρι τις 8 Οκτωβρίου δεν εντοπίστηκε ανακοίνωση έναρξης. Το έργο δεν έχει ξεκινήσει και ήδη καθυστερεί. Το είπαμε, η Τρικούπη δεν ήταν εξαίρεση!!! Ήταν πρόβα!!!

Μακαρίου “απολύτως σεβαστή” απόφαση, εδώ και 17 μήνες στο ράφι.

Στις 15 Μαΐου 2025 το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε κατά πλειοψηφία να ανοίξει το βόρειο τμήμα της Λεωφόρου Μακαρίου στα οχήματα, τις καθημερινές από τις 07:00 μέχρι τις 21:00. Την πρόταση υπερψήφισαν οι δημοτικές ομάδες ΔΗΣΥ, ΔΗΚΟ, ΕΛΑΜ και ΕΔΕΚ. Ο Δήμαρχος την καταψήφισε. Και αμέσως μετά δήλωσε ότι η απόφαση είναι “σεβαστή απολύτως”.

Δεκαεπτά μήνες μετά, η Μακαρίου λειτουργεί ακριβώς όπως πριν από την απόφαση. Αυτός είναι, προφανώς, ο απόλυτος σεβασμός.

Τον Ιανουάριο του 2026 ο Αντιδήμαρχος Χρύσανθος Φάκας ανέφερε στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι ο Φορέας Κυκλοφοριακών Ρυθμίσεων είχε ζητήσει από τον Δήμο μελέτη, και ότι “μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί οδηγίες για την εκπόνησή της”. Στις 24 Σεπτεμβρίου 2026 ο Δήμαρχος δήλωσε ότι το Υπουργείο Μεταφορών αρνήθηκε γραπτώς να καλύψει το κόστος ολοκληρωμένης μελέτης. Την ίδια περίοδο ανακοίνωσε στη Βουλή ότι η μελέτη του Δήμου “έχει ολοκληρωθεί” και θα κατατεθεί στην “επόμενη συνεδρία” του Δημοτικού Συμβουλίου. Μέχρι τις 8 Οκτωβρίου, δημόσια κατάθεση δεν εντοπίστηκε.

Αν η μελέτη υπάρχει, ας δημοσιευθεί. Αν δεν υπάρχει, ας μην παρουσιάζεται ως έτοιμη.

Φταίνε ή δεν φταίνε τα αυτοκίνητα;

Εδώ η ασυνέπεια γίνεται σχεδόν διασκεδαστική.

Στις 24 Σεπτεμβρίου ο Δήμαρχος χαρακτήρισε “αδικία” προς τους καταστηματάρχες την άποψη ότι η απουσία κυκλοφορίας προκάλεσε την παρακμή της Μακαρίου, επικαλούμενος τη μελέτη της Academy of Urbanism.

Δώδεκα μέρες αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου, ο δικός του Αντιδήμαρχος δήλωσε στο ραδιόφωνο ότι η εμπορικότητα της Μακαρίου παραμένει χαμηλή, ότι τα καταστήματα δεν είδαν την άνοδο που αναμενόταν μετά την ανάπλαση, ότι τα ενοίκια έπεσαν, και ότι έρευνες για λογαριασμό του Δήμου δείχνουν πως μέρος του κοινού αποφεύγει το κέντρο επειδή δυσκολεύεται να φτάσει και να σταθμεύσει.

Ούτε ήταν η μόνη φωνή, στις 24 Σεπτεμβρίου, ενώπιον της Επιτροπής Μεταφορών της Βουλής, ο Γενικός Γραμματέας της ΠΟΒΕΚ δήλωσε ότι, μετά από περίπου τέσσερα χρόνια, το μέτρο στη Μακαρίου δεν απέδωσε. Το οργανωμένο εμπόριο, ο Αντιδήμαρχος και η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου βλέπουν το ίδιο πρόβλημα. Μόνο ο Δήμαρχος βλέπει “αδικία”.

Ποιον να πιστέψουμε; Τον Δήμαρχο ή τον Αντιδήμαρχό του; Ή μήπως τις έρευνες του ίδιου του Δήμου, που ο Δήμαρχος μοιάζει να μην έχει διαβάσει;

Και η ιστορία δεν τελειώνει εκεί, στις 29 Σεπτεμβρίου, πέντε μέρες μετά την υπεράσπιση του κλειστού δρόμου, ο Δήμαρχος δήλωσε ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, η διαδρομή με λεωφορείο στη Λευκωσία διαρκεί το διπλάσιο από ό,τι με το ιδιωτικό αυτοκίνητο. Ότι το λεωφορείο καλύπτει μόλις 4–5% των μετακινήσεων. Και ότι τα πρόσφατα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας έχουν καταστεί παρωχημένα. Είχε ήδη παραδεχθεί ότι το σχέδιο της Μακαρίου προϋπέθετε ενισχυμένες δημόσιες συγκοινωνίες και ποδηλατοδρόμους που δεν έγιναν ποτέ.

Ας τα βάλουμε σε σειρά, με τα δικά του λόγια. Οι προϋποθέσεις του έργου δεν εκπληρώθηκαν. Το λεωφορείο χρειάζεται τον διπλάσιο χρόνο. Τα σχέδια κινητικότητας είναι παρωχημένα. Και το συμπέρασμα του Δημάρχου είναι να μείνει η Μακαρίου κλειστή στα αυτοκίνητα. Αυτό δεν είναι πολιτική κινητικότητας. Είναι πείσμα με επιστημονική ορολογία.

Ένα τραμ €600 εκατ. από Δήμο που δεν βγάζει τον μήνα

Στις 29 Σεπτεμβρίου ο Δήμαρχος επανέφερε και το τραμ. Η αρχική μελέτη αφορούσε γραμμή 14 χιλιομέτρων. Από την ανάληψη των καθηκόντων του, η γραμμή έγινε 20 χιλιόμετρα. Κόστος, κατά τον ίδιο, €25–30 εκατ. ανά χιλιόμετρο, δηλαδή €500–600 εκατ. “Τι ακριβώς περιμένουμε για να παρέμβουμε;” αναρωτήθηκε.

Θα του πούμε τι περιμένουμε. Περιμένουμε τη Φάση Β΄ των προσόψεων που έπρεπε να ξεκινήσει τον Ιούλιο. Περιμένουμε την απόφαση για τη Μακαρίου που έπρεπε να εφαρμοστεί πριν από 17 μήνες. Περιμένουμε τις ημερομηνίες των διαλόγων που θα ανακοινώνονταν “σε εβδομάδες”. Περιμένουμε το “συνολικό πακέτο εισηγήσεων για την ανάκαμψη του εμπορικού κέντρου”, που ο Δήμαρχος δεσμεύτηκε να καταθέσει τον Σεπτέμβριο και που μέχρι τις 8 Οκτωβρίου δεν εντοπίστηκε να έχει κατατεθεί.

Και κάτι ακόμη. Ο ίδιος Δήμαρχος μάς λέει ότι οι ανάγκες του Δήμου φτάνουν τα €35 εκατ. έναντι κρατικής χορηγίας €22,5 εκατ. Τον Ιανουάριο, στο Δημοτικό Συμβούλιο, οι “ελάχιστες ανάγκες” ήταν “τουλάχιστον 32 εκατ.”. Οκτώ μήνες αργότερα έγιναν 35, ενας Δήμος που δεν μπορεί να πει με σταθερότητα πόσα χρειάζεται για να λειτουργήσει, και που για τους πεζοδρόμους διαθέτει €5,5 εκατ., οραματίζεται τραμ μισού δισεκατομμυρίου. Δεν ζητάμε να σταματήσει να ονειρεύεται. Ζητάμε να ξυπνήσει πρώτα!!!

Η μελέτη που ήρθε με έναν χρόνο καθυστέρηση και κάνει κουμάντο

Η διαγνωστική μελέτη της Academy of Urbanism εκπονήθηκε σε συνεργασία με τον Δήμο. Αναμενόταν τέλη Σεπτεμβρίου ή αρχές Οκτωβρίου 2025. Έγινε γνωστή έναν χρόνο αργότερα, μέσα από δημοσίευμα. Η ίδια η Academy λέει ότι το κείμενό της δεν είναι masterplan, και η ίδια παραδέχεται ότι λείπουν πρόσφατα δεδομένα για τους επισκέπτες του κέντρου.

Παρ' όλα αυτά, κατατάσσει την απαγόρευση των αυτοκινήτων εντός των τειχών και την κατάργηση της στάθμευσης στα “πρώτα βήματα”. Το τραμ, τα Mobility Hubs και οι εναλλακτικές έρχονται αργότερα. Προτείνει μέχρι και δοκιμαστικές ημέρες χωρίς αυτοκίνητα στη Μακαρίου, αντίθετα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Και ο Δήμαρχος, αντί να ζητήσει στοιχεία, κόστος και χρονοδιάγραμμα, την επικαλείται δημόσια σαν να ήταν ευαγγέλιο.

Μια μελέτη που δεν είναι σχέδιο δεν μπορεί να γίνει άλλοθι για απαγορεύσεις. Και μια διοίκηση που δεν έχει εφαρμόσει την απόφαση του δικού της Συμβουλίου δεν μπορεί να επικαλείται ξένες εισηγήσεις για να την ακυρώσει από την πίσω πόρτα.

Λογοδοσία, όχι ανακοινώσεις

Ο κ. Προύντζος απάντησε στην κριτική των επαγγελματιών κάνοντας λόγο για “ανακριβείς αναφορές και προσωπικές επιθέσεις”. Ας είμαστε λοιπόν ακριβείς!!! Τίποτα από όσα γράφονται εδώ δεν αφορά το πρόσωπό του. Αφορά τις δηλώσεις του, τις δεσμεύσεις του και τις ημερομηνίες που ο ίδιος έδωσε. Αν οι δηλώσεις του Δημάρχου, τοποθετημένες η μία δίπλα στην άλλη, μοιάζουν με επίθεση, το πρόβλημα δεν είναι ποιος τις παραθέτει.

Η Πλατφόρμα δεν ζητά χάρες. Ζητά απαντήσεις, και τις ζητά δημόσια:

* Γραπτή απάντηση στην Πρόταση της 11ης Σεπτεμβρίου, σημείο προς σημείο.

* Δημοσιοποίηση του ποσού, της διαδικασίας ανάθεσης και των όρων εντολής της σύμβασης με την PwC.

* Κατάθεση και δημοσιοποίηση της μελέτης για τη Μακαρίου, με το ακριβές ωράριο που προτείνει, και ημερομηνία εφαρμογής της απόφασης της 15ης Μαΐου 2025.

* Δημοσιοποίηση του πλήρους κειμένου και του κόστους της μελέτης της Academy of Urbanism, και δέσμευση ότι καμία πρότασή της δεν θα εφαρμοστεί χωρίς απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και διαβούλευση με τους επαγγελματίες.

* Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για τη Φάση Β΄ των προσόψεων και για τους θεματικούς διαλόγους, με ρήτρες καθυστέρησης στις συμβάσεις.

Το κέντρο της Λευκωσίας δεν χρειάζεται άλλο ένα όραμα, άλλη μια μελέτη ή άλλη μια ανακοίνωση. Χρειάζεται έναν Δήμαρχο που λέει σήμερα ό,τι έλεγε και χθες, και κάνει αύριο ό,τι λέει σήμερα.

Μέχρι τότε, εμείς θα συνεχίσουμε να κρατάμε σημειώσεις, με ημερομηνίες!!!

*Πλατφόρμα Καταστηματαρχών, Επιχειρηματιών, Ιδιοκτητών και Κατοίκων των Πεζοδρόμων Λευκωσίας