Συνέντευξη Πληρεξούσιου Πρέσβη της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Δρ Μουράτ Ζιάζικοβ στη Σημερινή

Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής αστάθεια βαθαίνει, η Ρωσία επιχειρεί να επανατοποθετήσει το στίγμα της τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην ευρωπαϊκή σκηνή. Ο Έκτακτος και Πληρεξούσιος Πρέσβης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Κυπριακή Δημοκρατία, Δρ Μουράτ Ζιάζικοβ, μιλώντας στη «Σημερινή», σκιαγραφεί τη θέση τής Μόσχας απέναντι στη σύγκρουση με φόντο το Ιράν, υπερασπίζεται τη γραμμή της Ρωσίας στο Ουκρανικό και ασκεί κριτική στις Βρυξέλλες για τη στάση τους έναντι της χώρας του. Παράλληλα, αναφέρεται στον ρόλο της Ρωσίας στο Κυπριακό, υπογραμμίζει τη σημασία της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και αφήνει ανοικτό παράθυρο για ενίσχυση της συνεργασίας Κύπρου - Ρωσίας σε τουρισμό, πολιτισμό, οικονομία και ενέργεια. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην ανάγκη επανέναρξης των απευθείας πτήσεων, τις οποίες συνδέει με ευρύτερη αναθέρμανση των διμερών σχέσεων.

Μέση Ανατολή και ο ρόλος της Ρωσίας

Εξοχότατε κύριε Πρέσβη, η ραγδαία κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή δεν έχει επηρεάσει μόνο τα εμπλεκόμενα μέρη της σύγκρουσης και τα γειτονικά κράτη, όπως η Κύπρος, αλλά έχει επίσης προκαλέσει μιαν αλυσίδα παγκόσμιων συνεπειών. Ποιον ρόλο, κατά τη γνώμη σας, μπορεί να διαδραματίσει η Ρωσία στην εδραίωση της σταθερότητας στην περιοχή;

Είναι χαρά μου να σας χαιρετήσω και πάλι, Κρις, και όλους τους αναγνώστες της «Σημερινής». Είμαι ευγνώμων για την ευκαιρία να συνεχίσουμε την ανταλλαγή απόψεών μας σε επίκαιρα ζητήματα της παγκόσμιας και ρωσο-κυπριακής ατζέντας.

Πράγματι, η άνευ προηγουμένου κλιμάκωση γύρω από το Ιράν, η οποία δεν έχει βρει καμία υποστήριξη στην περιοχή, έχει δημιουργήσει μια επικίνδυνη κατάσταση, ωθώντας πολλές χώρες στα πρόθυρα ενός πλήρους πολέμου με τεράστιες αρνητικές συνέπειες για την παγκόσμια σταθερότητα και την οικονομία. Η καθημερινή απώλεια ζωών μεταξύ παιδιών και αμάχων προκαλεί βαθιά θλίψη. Η Μόσχα ανησυχεί για την αυξανόμενη αντιπαράθεση και την παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του Διεθνούς Δικαίου, που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η Ρωσική Ομοσπονδία υποστηρίζει σταθερά την απόρριψη των βίαιων προσεγγίσεων και καλεί σε πολιτικο-διπλωματική επίλυση της κρίσης. Λαμβάνοντας υπόψη τις υπάρχουσες σχέσεις εμπιστοσύνης με τις χώρες της περιοχής, η Μόσχα είναι έτοιμη να διαδραματίσει τον απαραίτητο σταθεροποιητικό ρόλο για την ταχύτερη κατάπαυση του πυρός και την επανέναρξη του εποικοδομητικού διαλόγου.

Ουκρανικό, διαπραγματεύσεις και ευρωπαϊκή στάση

Στο πλαίσιο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, το ουκρανικό ζήτημα φαίνεται να έχει περάσει σε δευτερεύουσα θέση. Πώς αξιολογείτε τις διεθνείς προσπάθειες για την προώθηση του διαλόγου για μια ειρηνική επίλυση;

Στο πλαίσιο της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, πράγματι υπήρξε μια παύση στις διαπραγματεύσεις για το Ουκρανικό. Ωστόσο, η διαδικασία διευθέτησης δεν έχει σταματήσει. Η χώρα μας τάσσεται υπέρ μιας πολιτικής και διπλωματικής επίλυσης της σύγκρουσης και εκτιμά τη μεσολάβηση της Ουάσιγκτον στο συγκεκριμένο θέμα. Αναμένουμε τη συνέχιση των τριμερών επαφών. Φυσικά, για την τελική επιτυχία των διαπραγματεύσεων χρειάζεται να καταβληθούν οι απαραίτητες προσπάθειες.

Δυστυχώς, δεν βλέπουμε ακόμη καμιά επιθυμία για διάλογο από την Ευρώπη. Οι Βρυξέλλες, έχοντας θέσει σε κίνδυνο την ευημερία ολόκληρης της κοινότητας στο όνομα της ιδέας της «στρατηγικής ήττας» της χώρας μας, συνεχίζουν να εκδίδουν τελεσίγραφα στη ρωσική πλευρά, δήθεν στο όνομα της «εγκαθίδρυσης μιας διαρκούς ειρήνης».

Αυτό καταδεικνύει μιαν αποσύνδεση από την πραγματικότητα. Ας μην ξεχνάμε ότι οι πρωταρχικές αιτίες της κρίσης έγκεινται, πρωτίστως, στην απροθυμία της Δύσης να λάβει υπόψη τα νόμιμα συμφέροντα της Ρωσίας στον τομέα της ασφάλειας. Ωστόσο, από τις επαφές μας με πολυάριθμους συναδέλφους στο διπλωματικό σώμα και εκπροσώπους τοπικών κοινωνικοπολιτικών κύκλων, γνωρίζουμε ότι η Κύπρος, και η Ευρώπη στο σύνολό της, έχει κουραστεί από το καταστροφικό καθεστώς των αντιρωσικών κυρώσεων. Σε αυτό το ζήτημα, αντί για ρωσοφοβική ρητορική, πρέπει ν’ ακολουθηθεί η γραμμή για διάλογο με τη Μόσχα και για συμμετοχή στην ειρηνευτική διαδικασία.

Ρωσία, Ευρώπη και η στάση της Κύπρου

Κατά τη γνώμη σας, υπάρχουν προοπτικές για την αποκατάσταση της συνεργασίας μεταξύ της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Έχει συμβάλει η Κυπριακή Προεδρία στην προώθηση εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ των μερών;

Φυσικά, κάνουμε προσαρμογές στις σχέσεις μας με κράτη που, είτε οικειοθελώς είτε υπό την πίεση των περιστάσεων, έχουν καταλήξει να θεωρούνται «μη φιλικά» προς τη Ρωσία. Ταυτόχρονα, η χώρα μας παραμένει πάντα ανοιχτή στην αποκατάσταση συνεργασίας που θα βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και την ισότητα. Είναι ενδεικτικό ότι σήμερα σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ακούγονται ολοένα και πιο δυνατά οι φωνές υπέρ των άμεσων επαφών με τη Μόσχα – προφανώς αφού έγινε αποδεκτό το γεγονός της αδιέξοδης προσπάθειας για την απομόνωσής της σε διεθνές επίπεδο.

Οι κυπριακές Αρχές έχουν επιδείξει μια ρεαλιστική προσέγγιση κατά τη διάρκεια της Προεδρίας τους στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Πρόσφατα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης υπογράμμισε την ανάγκη επανέναρξης απευθείας διαλόγου της Ευρώπης με τη Μόσχα. Η πλειοψηφία των Κυπρίων θα καλωσόριζαν ένα τέτοιο βήμα.

Είμαστε πεπεισμένοι ότι η αποκατάσταση της εποικοδομητικής διμερούς συνεργασίας δεν θα ωφελούσε μόνο τους λαούς των χωρών μας, αλλά θα συνέβαλλε και στη βελτίωση της κατάστασης στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και ο δίαυλος Πούτιν - Τραμπ

Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση των ρωσο-αμερικανικών σχέσεων; Σε ποιο βαθμό η προσωπική επικοινωνία μεταξύ των Προέδρων Βλαντιμίρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ ενισχύει τη διμερή κατανόηση και συνεργασία;

Οι χώρες μας διεξάγουν ουσιαστικό διάλογο τόσο για θέματα διμερούς ατζέντας όσο και για επίκαιρα παγκόσμια ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της ουκρανικής διευθέτησης. Όσον αφορά το τελευταίο, η Μόσχα βασίζει τις συζητήσεις της στις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν μετά τη ρωσο-αμερικανική σύνοδο κορυφής στην Αλάσκα τον Αύγουστο του 2025. Ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει επανειλημμένα εκφραστεί χαρακτηριστικά, τονίζοντας «την ετοιμότητα της Ρωσίας ν’ ακολουθήσει την πορεία αναζήτησης μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων με βάση τις γνωστές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν μεταξύ των Προέδρων Βλαντιμίρ Πούτιν και Ντόναλντ Τραμπ στη συνάντησή τους στο Άνκορατζ». Όσον αφορά την ανάπτυξη πολυδιάστατης συνεργασίας με την Ουάσιγκτον, το ενδιαφέρον γι’ αυτήν είναι αναμφίβολα παρόν και αμοιβαίο. Οι εξελίξεις σε αυτό το μέτωπο προσελκύουν το ενδιαφέρουν ολόκληρης της διεθνούς κοινότητας.

Το Κυπριακό και ο ρόλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας

Ας προχωρήσουμε στην Κύπρο. Κύριε Πρέσβη, η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, παραδοσιακά υποστηρίζει την Κύπρο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στο πλαίσιο μιας διευθέτησης του νησιωτικού ζητήματος. Ποια είναι η κατάσταση σε αυτό το θέμα σήμερα;

Θεωρούμε ότι η επίλυση του Κυπριακού είναι θεμελιώδης για τη διατήρηση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Διαπιστώνουμε τις ακούραστες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ κ. Αντόνιο Γκουτέρες και της Προσωπικής Απεσταλμένης του, κας Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, για την επίτευξη προόδου στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κυπριακών κοινοτήτων και στην εξεύρεση λύσεως σε ένα από τα πιο σύνθετα και μακροχρόνια προβλήματα της περιοχής.

Ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Ρωσία επιδιώκει να συμβάλει στη δημιουργία συνθηκών για τη σταθερή και εποικοδομητική ανάπτυξη του νησιού προς όφελος των λαών που ζουν εδώ. Η Μόσχα παραδοσιακά υποστηρίζει την ανάγκη εξεύρεσης μιας συνολικής, βιώσιμης και δίκαιης λύσης στο κυπριακό ζήτημα εντός του συμφωνημένου διεθνούς νομικού πλαισίου, υποχρεωτικά λαμβάνοντας υπόψη τα δίκαια συμφέροντα και τις ανησυχίες της ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας, χωρίς εξωτερικές πιέσεις.

Τουρισμός, πολιτισμός και κοινωνικοί δεσμοί

Πώς θα μπορούσε η προώθηση του τουρισμού και των πολιτιστικών δεσμών να ενισχύσει την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ της Κύπρου και της Ρωσίας;

Όπως είναι γνωστό, πριν από τη διακοπή της απευθείας αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ των χωρών μας, ο τουριστικός κλάδος του νησιού ήταν σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένος προς τη Ρωσία.

Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη: η Κύπρος ήταν και παραμένει ένας αγαπημένος προορισμός για τους Ρώσους για την παρθένα φύση της, την άφθονη ηλιοφάνεια και την εξαιρετική κουζίνα της.

Όπως και στη χώρα μας, οι παραδοσιακές αξίες και τα ήθη χαίρουν ιδιαίτερου σεβασμού εδώ, και η οικογένεια και τα έθιμα εκτιμώνται βαθιά.

Στην Κύπρο έχουν αναπτυχθεί καλοί δεσμοί μεταξύ των Ρώσων συμπατριωτών που ζουν εδώ και του τοπικού πληθυσμού. Οι Κύπριοι επιδεικνύουν γνήσιο ενδιαφέρον και σεβασμό για τη ρωσική γλώσσα, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις. Οι Ρώσοι, από πλευράς τους, δείχνουν σταθερά τον σεβασμό τους για τον πολιτισμό, τα έθιμα και τις αξίες του κυπριακού λαού, δημιουργώντας μιαν αξιόπιστη βάση για αμοιβαία εμπιστοσύνη και διάλογο. Η πολιτιστική ζωή που συνδέεται με τη χώρα μας παραμένει ζωντανή στο νησί. Εκδηλώσεις μνήμης μεγάλης κλίμακας πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο με αφορμή την 80ή επέτειο της Νίκης στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο.

Όλα αυτά έχουν δημιουργήσει μια σταθερή βάση για μια διαρκή φιλία και έναν ιδιαίτερο πνευματικό δεσμό μεταξύ Ρώσων και Κυπρίων. Είμαι πεπεισμένος ότι η εντατικότερη προώθηση των τουριστικών και πολιτιστικών δεσμών μεταξύ των χωρών μας θα μπορούσε ν’ αποτελέσει ένα επιπλέον σημείο ανάπτυξης της διμερούς συνεργασίας. Η μακροχρόνια εμπειρία μας στους επιχειρηματικούς και πολιτιστικούς δεσμούς μεταξύ αδελφών λαών θα αντέξει κάθε δοκιμασία.

Ενέργεια, οικονομία και απευθείας πτήσεις

Μπορούμε να μιλήσουμε σήμερα για τις προοπτικές ενίσχυσης των ρωσο-κυπριακών δεσμών στον ενεργειακό και οικονομικό τομέα;

Ως κράτος μέλος της ΕΕ, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι αναγκασμένη να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς κυρώσεων των Βρυξελλών στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στις προμήθειες τεχνολογιών και τον ενεργειακό τομέα. Αναγνωρίζουμε αυτήν την πραγματικότητα και κατανοούμε ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο για πρακτική συνεργασία.

Στον ενεργειακό τομέα που αναφέρατε, η χώρα μας διαθέτει ένα σημαντικό φάσμα ικανοτήτων - από γεωλογική εξερεύνηση και ανάπτυξη κοιτασμάτων έως τεχνολογίες μεταφορών, επεξεργασίας και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οι Ρώσοι ειδικοί έχουν ζήτηση σε πολλές περιοχές του κόσμου και η συσσωρευμένη εμπειρογνωμοσύνη τους θα μπορούσε να είναι πολύ χρήσιμη για έργα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα, η θέση της Ρωσίας παραμένει συνεπής και ρεαλιστική. Όπως τόνισε πρόσφατα ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, η χώρα μας δεν αρνήθηκε ποτέ τη συνεργασία με τις ευρωπαϊκές χώρες. Η Ρωσία είναι έτοιμη να συνεργαστεί και στην προμήθεια ενεργειακών πόρων, εάν οι Ευρωπαίοι και, ειδικότερα, οι Κύπριοι αντισυμβαλλόμενοι δείξουν την ετοιμότητά τους για μακροπρόθεσμη και αποπολιτικοποιημένη συνεργασία. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένης της τρέχουσας αστάθειας στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας λόγω των γεγονότων στη Μέση Ανατολή. Η αποκατάσταση ευρύτερων οικονομικών επαφών φαίνεται επίσης πολλά υποσχόμενη. Θα χαρούμε να δούμε τους Κύπριους φίλους μας σε σημαντικές διεθνείς πλατφόρμες στη Ρωσία - οικονομικά και βιομηχανικά φόρουμ, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσικής Εβδομάδας Ενέργειας, τα οποία παραδοσιακά χρησιμεύουν ως χώρος επαγγελματικού διαλόγου. Τέλος, ένα από τα πιο προφανή και πρακτικά σημαντικά βήματα θα είναι η επανέναρξη της απευθείας αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ των χωρών μας. Αυτή είναι η επιθυμία των πολλών Κυπρίων φίλων μας και οι απευθείας πτήσεις βρίσκονται στην ατζέντα εδώ και καιρό. Αυτό θα διευκολύνει την επιστροφή εκατοντάδων χιλιάδων επιπλέον Ρώσων τουριστών στο νησί, καθώς και μια σημαντική αναβίωση των επαφών μεταξύ επιχειρηματικών κύκλων.

Παραμένουμε θετικοί. Υπάρχει σαφώς δυνατότητα για αμοιβαία επωφελή οικονομική συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Κύπρου.

Το μήνυμα προς τους δύο λαούς

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους πολίτες των δύο χωρών;

Οι λαοί μας ενώνονται από μια πλούσια ιστορία πνευματικής συγγένειας, αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στενής συνεργασίας. Πέρσι, γιορτάσαμε την 65η επέτειο από την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων Ρωσίας-Κύπρου.

Πάνω από 150.000 συμπατριώτες μας ζουν στην Κύπρο, μαζί με έναν μεγάλο αριθμό μεικτών οικογενειών που είναι βαθιά ενσωματωμένες σε όλους τους τομείς της νησιωτικής ζωής.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι θα ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες και θα κοιτάζουμε το κοινό μας μέλλον με αισιοδοξία.

Τέλος, θα ήθελα να ευχηθώ σε όλο τον κυπριακό λαό Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση.