Ν. Αναστασίου στη «Σ»: «Η περίπτωση αποτυχίας είναι απίθανη»

Με κεντρικό στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση της κοινοβουλευτικής παρουσίας της ΕΔΕΚ στις βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου, ο πρόεδρος του κόμματος Νίκος Αναστασίου μίλησε στη «Σημερινή» και αναφέρθηκε στην προσπάθεια υπέρβασης της εσωστρέφειας και επιστροφής στελεχών και ψηφοφόρων. Παράλληλα απαντά στις επικρίσεις για αποχωρήσεις βουλευτών και ζητήματα εσωκομματικής συνοχής και τοποθετείται για τη σχέση της ΕΔΕΚ με την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει σε κοινωνικές πολιτικές, όπως η αύξηση των χαμηλών συντάξεων, αλλά και σε θέματα άμυνας, ζητώντας ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Για το Κυπριακό, επαναβεβαιώνει τη θέση της ΕΔΕΚ υπέρ μιας βιώσιμης και ευρωπαϊκής λύσης χωρίς εγγυήσεις, κατοχικά στρατεύματα και μόνιμες παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, ενώ ανοίγει εκ νέου και το θέμα των Βρετανικών Βάσεων.

Κύριε Πρόεδρε, δηλώνετε πως στόχος σας είναι η επανεκλογή τεσσάρων βουλευτών. Πώς αξιολογείτε την πορεία του κόμματος μετά τις εσωτερικές δυσκολίες; Τι μήνυμα στέλνετε στους ψηφοφόρους που απογοητεύτηκαν στο παρελθόν;

Η εσωστρέφεια άφησε σημάδια. Από πέρσι το καλοκαίρι, όταν ανέλαβα την προεδρία της ΕΔΕΚ, μαζί με την υπόλοιπη ηγεσία και όλα τα στελέχη, ξεκίνησε η προσπάθεια για ν’ αφήσουμε πίσω την εσωστρέφεια. Το πετύχαμε σε μεγάλο βαθμό. Έχουν επιστρέψει εκατοντάδες ΕΔΕΚίτες και ΕΔΕΚίτισσες που είχαν αποστασιοποιηθεί για τον έναν ή τον άλλον λόγο. Επέστρεψαν, επειδή εκτίμησαν την ειλικρίνειά μας, συνειδητοποίησαν την κρισιμότητα της εκλογικής αναμέτρησης και άφησαν πίσω τις όποιες πικρίες. Ακριβώς αυτό το μήνυμα στέλνω στους ψηφοφόρους. Ειλικρινά, έχουμε θέσει την ΕΔΕΚ πάνω από τις όποιες προσωπικές ατζέντες και ταχθήκαμε στον αγώνα για τις βουλευτικές εκλογές, αφήνοντας πίσω αυτά που πλήγωσαν.

Στην προεκλογική περίοδο μιλάτε συνεχώς για «ενότητα» και «ιστορικό κόμμα με μέλλον». Πώς όμως εξηγείτε ότι από τους 4 βουλευτές που εκλέξατε το 2021, οι δύο (Ευσταθίου και Αποστόλου) αποχώρησαν, ο ένας ανεξαρτητοποιήθηκε και ο άλλος πήγε στο ΔΗΚΟ; Δεν είναι αυτό απόδειξη έλλειψης εσωτερικής συνοχής;

Οι περιπτώσεις είναι διαφορετικές. Ο κ. Αποστόλου, δυστυχώς, έχει αναδειχθεί ως η προσωποποίηση του πολιτικού καιροσκοπισμού. Πίσω από τις πλάτες μας, για πολύ καιρό, πραγματοποιούσε επαφές και προετοίμαζε την αποχώρησή του. Ο πραγματικός λόγος είναι ότι πίστεψε πως στο ΔΗΚΟ θα έχει περισσότερες πιθανότητες να επανεκλεγεί. Δηλαδή, τον ενδιαφέρει μόνο η καρέκλα και η προσωπική του ατζέντα και όχι οι θέσεις και οι πολιτικές. Δεν αξίζει τον κόπο να με απασχολεί ο κ. Αποστόλου. Θα πάρει την απάντηση από τους ΕΔΕΚίτες, τους οποίους «πούλησε» αισχρά.

Ο κ. Ευσταθίου απώλεσε την ιδιότητα του μέλους, όταν δεν σεβάστηκε την πλειοψηφία των μελών στη διαδικασία επιλογής υποστήριξης υποψηφίου για τις προεδρικές εκλογές του 2023. Καταβλήθηκαν πολλές προσπάθειες, για να επιστρέψει και να συστρατευθεί με τον κόσμο της ΕΔΕΚ. Δεν κατέστη δυνατό.

Άρα, αυτές οι περιπτώσεις δεν έχουν σχέση με την εσωτερική συνοχή, καθώς η μια, αυτή του κ. Αποστόλου, είναι περίπτωση συμφεροντολογικής επιλογής, και αυτή του κ. Ευσταθίου είναι περίπτωση προσωπικής επιλογής.

Στο μνημόσυνο του ιστορικού σας ηγέτη Βάσου Λυσσαρίδη ζητήσατε «αναβάθμιση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος» και μόνιμη παρουσία πολεμικών αεροσκαφών. Την ίδια στιγμή, η ΕΔΕΚ κριτικάρει την Κυβέρνηση για χειρισμούς στο Κυπριακό. Δεν είναι αντιφατικό να ζητάτε περισσότερη στρατιωτική συνεργασία (π.χ. με Γαλλία), ενώ κατηγορείτε την ίδια κυβέρνηση για «επικίνδυνους χειρισμούς»;

Δεν νομίζω να υπάρχει αντίφαση. Αντίθετα, πιστεύω ότι οι δύο πυλώνες έχουν μια συνδεσιμότητα. Από τη μια, ικανοποιημένοι ότι έχουν γίνει σωστές ενέργειες, πιέζουμε για επιπρόσθετη θωράκιση της αποτρεπτικής, αμυντικής μας δυνατότητας, ως κράτους, από την άλλη προειδοποιούμε ότι ο υπερβάλλων ζήλος της πλευράς μας ν’ αποδείξει την καλή της θέληση προκαλεί ενός βαθμού αυτοπαγίδευση και αυτοεγκλωβισμό και απομάκρυνση από την ουσία του Κυπριακού. Και επειδή εμείς δεν περιοριζόμαστε στη διεκδίκηση και στην κριτική, αλλά θέλουμε να είμαστε παραγωγικοί και υποβοηθητικοί και στα δύο θέματα, έχουμε προτάσεις και τις έχουμε καταθέσει.

Αν το εκλογικό σας ποσοστό πέσει κάτω από 5% και χάσετε έδρες, θα θεωρήσετε αποτυχία την ηγεσία σας; Και τι θα κάνετε την επόμενη μέρα, θα αποχωρήσετε από τον κυβερνητικό συνασπισμό ή θα συνεχίσετε να στηρίζετε μια κυβέρνηση με την οποία διαφωνείτε σε κρίσιμα ζητήματα;

Η ΕΔΕΚ, από την πρώτη στιγμή της συνεργασίας με την Κυβέρνηση, λειτούργησε με απόλυτη ειλικρίνεια και ανιδιοτέλεια. Σε επίπεδο πολιτικής θεωρούμε ότι η υλοποίηση του προεκλογικού προγράμματος υπολείπεται αρκετών, για να θεωρηθεί ικανοποιητική και γι’ αυτό, επί του παρόντος, συνεχίζουμε να προσπαθούμε σ’ αυτήν την κατεύθυνση.

Στο Κυπριακό, δεν είναι κρυφό, διαφωνούμε με τακτικές και στρατηγικές, που έχουν τη σημασία τους, και για τη διόρθωση των οποίων έχουμε επιδώσει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προτάσεις. Για το είδος της λύσης, ήταν πολύ γνωστό από την περίοδο προ των εκλογών ότι έχουμε διαφωνία, αλλά ήμασταν ικανοποιημένοι από αυτά που εντάξαμε στο προεκλογικό πρόγραμμα, ως ασφαλιστικές δικλίδες.

Ομολογώ ότι το επίπεδο συνεννόησης και έγκαιρης ενημέρωσης μεταξύ του Προεδρικού και της ΕΔΕΚ δεν είναι ικανοποιητικό. Όλα τα πιο πάνω θα συζητηθούν μετά τις εκλογές.

Σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος της ερώτησής σας, θα πρέπει να περιμένετε μέχρι την 24η Μαΐου. Το βέβαιο είναι πως, στην απίθανη περίπτωση αποτυχίας, θ’ αναλάβω τις ευθύνες μου. Αλλά, τονίζω: Η περίπτωση αποτυχίας είναι απίθανη.

Η ΕΔΕΚ προτείνει αύξηση των χαμηλών συντάξεων και μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Πόσο ρεαλιστική είναι η πρόταση για κατώτατη σύνταξη γύρω στα €800 και πώς θα χρηματοδοτηθεί χωρίς να επιβαρύνει περαιτέρω τον προϋπολογισμό;

Δεν μας επιτρέπει η σοσιαλιστική μας ιδεολογία ν’ αφήσουμε τους χαμηλοσυνταξιούχους μας να διαβιούν στις παρυφές του ορίου της φτώχιας ή ακόμα και κάτω από αυτό το όριο. Θα διεκδικήσουμε ανυποχώρητα τη γενναία αύξηση των χαμηλών συντάξεων. Πώς θα χρηματοδοτηθεί; Σας παραπέμπω σε επανειλημμένες δηλώσεις του ιδίου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η καλή πορεία της οικονομίας δημιουργεί τα πλεονάσματα, τα οποία χρησιμοποιούνται για άσκηση κοινωνικής πολιτικής.

Η Υπουργός Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου προέρχεται από την ΕΔΕΚ και έχουν ακουστεί διάφορες απόψεις για την παραμονή της στο Υπουργείο. Πώς αξιολογείτε συνολικά τη συμβολή της στην κυβέρνηση συνασπισμού και ποια είναι η στάση του κόμματος απέναντι στις κριτικές που δέχεται;

Είναι αναμενόμενο η εκτελεστική εξουσία να είναι πάντα δέκτης επικρίσεων, ειδικά για ένα Υπουργείο που χειρίζεται καίριας σημασίας θέματα, όπως η πυρόσβεση σε δασικές περιοχές, το υδατικό ζήτημα, η γεωργία και η κτηνοτροφία. Οι επικρίσεις είναι κάποτε καλοπροαίρετες, κάποτε κακοπροαίρετες. Εμείς, επειδή επιθυμούμε να διορθώνονται τα κακώς κείμενα και όχι απλώς να στοχοποιούμε, παραμένουμε στην ουσία και λέμε το εξής: Όπου και όποτε υπάρχουν αποδεδειγμένα πολιτικές ευθύνες, αυτές πρέπει ν’ αναλαμβάνονται και όπου και όποτε υπάρχουν υπηρεσιακές ευθύνες, αυτές πρέπει να οδηγούνται στις νενομισμένες διαδικασίες της δημόσιας υπηρεσίας.

Ποια είναι ακριβώς θέση της ΕΔΕΚ για μια βιώσιμη λύση και ποια ΜΟΕ θεωρείτε άμεσα εφικτά;

Τα λεγόμενα «ΜΟΕ», για την ΕΔΕΚ, δεν είναι τίποτε άλλο από ένας τρόπος κανονικοποίησης της κατοχής, εμπέδωσης στις συνειδήσεις ότι στην Κύπρο υπάρχουν δύο οντότητες και ότι το Κυπριακό είναι πρόβλημα «συνεργασίας και εμπιστοσύνης». Το Κυπριακό είναι πρόβλημα εισβολής - συνεχιζόμενης κατοχής - εποικισμού και μόνο ως τέτοιο πρέπει να αντικρίζεται.

Για μας, αν η Τουρκία θέλει να υπάρξει πραγματική εμπιστοσύνη, θα πρέπει να συμμορφωθεί με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών 550 και 789, που προνοούν την ανάληψη της διοίκησης της περιοχής από τα Ηνωμένα Έθνη και την επιστροφή των νόμιμων κατοίκων της και ο τερματισμός των τουρκικών μεθοδεύσεων για εποικισμό της περίκλειστης περιοχής της Αμμοχώστου. Αυτό είναι ένα ουσιαστικό ΜΟΕ.

Βιώσιμη λύση για την ΕΔΕΚ είναι αυτή που θα προνοεί επίλυση της διεθνούς πτυχής του Κυπριακού, δηλαδή της αποχώρησης του τουρκικού στρατού κατοχής και της κατ’ αρχήν συμφωνίας για αποχώρηση των εποίκων, της κατάργησης των εγγυήσεων και των λεγομένων μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων.

Βιώσιμη και ευρωπαϊκή λύση είναι αυτή που θα προνοεί την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια, χωρίς μόνιμες παρεκκλίσεις, χωρίς μακρές μεταβατικές περιόδους και χωρίς πρωτογενές δίκαιο και η κατοχύρωση των τεσσάρων ελευθεριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή της ελευθερίας διακίνησης, εγκατάστασης, περιουσίας και εργασίας σε όλους τους νόμιμους κατοίκους της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια.

Βιώσιμη και δημοκρατική λύση είναι αυτή που θα προνοεί τον απόλυτο σεβασμό όλων των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωμάτων για όλους τους νόμιμους κατοίκους της Κύπρου.

Και επειδή κυκλοφορεί στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα η πρόθεση του ΓΓ του ΟΗΕ να καταθέσει πρόταση για πλαίσιο λύσης, για να προλάβουμε τετελεσμένα και δοτές προτάσεις, προτείνουμε να εξεταστεί από την ε/κ πλευρά η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο όλων ανεξαιρέτως των λεγομένων «συγκλίσεων» του παρελθόντος, δηλαδή των επονομαζόμενων «συγκλίσεων Ντάουνερ» και των έξι σημείων του ΓΓ του ΟΗΕ, δηλαδή του πλαισίου Γκουτέρες, να διαγραφούν όποιες εκ των συγκλίσεων δεν είναι συμβατές με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, να ετοιμαστεί έγγραφο το οποίο να κατατεθεί στη διαπραγμάτευση ως πρόταση της πλευράς μας για συμπερίληψη στο κείμενο λύσης του Κυπριακού.

Ποια είναι η θέση της ΕΔΕΚ για τις Βρετανικές Βάσεις; Πιστεύετε ότι υπάρχει περιθώριο για «οδικό χάρτη» αποχώρησης και πώς συνδέεται αυτό με το Κυπριακό;

Το θέμα των Βρετανικών Βάσεων πρέπει ν’ ανοίξει ξανά. Πλην του γεγονότος ότι είναι ένα αποικιοκρατικό κατάλοιπο σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπως αποδείχτηκε πρόσφατα αποτελεί και κίνδυνο για την ασφάλεια της Κύπρου και των πολιτών της.

Οι προφάσεις εν αμαρτίαις κάποιων, που ισχυρίζονται ότι τυχόν έναρξη συζήτησης του θέματος των Βάσεων θα θέσει σε κίνδυνο τη νομιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, επειδή η συμφωνία για τις Βάσεις ενσωματώθηκε ύπουλα στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, καταρρίπτονται:

• Από το ψήφισμα 186/1964 της 4ης Μαρτίου 1964, του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο αναγνώρισε και κατοχύρωσε ως νόμιμη Κυβέρνηση της Κύπρου, την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά το πραξικόπημα των Τουρκοκυπρίων και την αποχώρησή τους από την Κυβέρνηση.
• Επίσης, γνωματεύσεις ξένων εγκρίτων επιστημόνων, που επιστρατεύτηκαν κατά καιρούς από κυπριακές κυβερνήσεις, αλλά και απόφαση του ιδίου του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βρετανίας το 2018, όχι μόνο δεν θεωρούν τις Βάσεις κυρίαρχες, αλλά τις αποκαλούν ως κατάλοιπό της αποικιοκρατίας και ως μη συνάδουσες με το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο.

Η συζήτηση για τις Βάσεις δεν πρέπει να μπει και πάλι στα συρτάρια, όπως έγινε από το 2008 και μετά.